NHẬT BẢN ĐỀ XUẤT 8 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐIỆN MẶT TRỜI KẾT HỢP NÔNG NGHIỆP

11/06/2026
Annie Nguyễn

Platinum Vision Network vừa công bố 8 kiến nghị nhằm thúc đẩy phát triển mô hình điện mặt trời kết hợp canh tác nông nghiệp (agrivoltaics), hướng tới mục tiêu mở rộng năng lượng tái tạo nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả sản xuất nông nghiệp và phát triển nông thôn.

Đề xuất được đưa ra trong bối cảnh Nhật Bản đang xem xét điều chỉnh chính sách quản lý mô hình điện mặt trời trên đất nông nghiệp, nhằm loại bỏ các dự án kém hiệu quả nhưng đồng thời khuyến khích các mô hình có giá trị thực tiễn cao.

Định hướng: không chỉ siết quản lý mà còn thúc đẩy phát triển

Theo kiến nghị, chính sách mới không nên chỉ tập trung vào việc tăng cường kiểm soát các dự án không phù hợp, mà cần đồng thời tạo cơ chế khuyến khích mạnh mẽ đối với các mô hình đạt tiêu chuẩn “điện mặt trời nông nghiệp tốt”.

Các chuyên gia đề xuất có thể xem xét cơ chế ưu tiên sử dụng điện từ các dự án đạt chuẩn cho các cơ sở công cộng tại địa phương, qua đó tăng giá trị kinh tế – xã hội của mô hình.

Cần tiêu chí đánh giá mới cho công nghệ mới

Kiến nghị nhấn mạnh sự phát triển nhanh của công nghệ như:

• Hệ thống khung giá đỡ linh hoạt
• Điện mặt trời dạng đứng
• Tấm pin bán trong suốt
• Pin perovskite

Những công nghệ này không thể đánh giá chỉ bằng tiêu chí che bóng truyền thống. Vì vậy cần bổ sung chỉ số mô phỏng bức xạ mặt trời và tác động năng suất cây trồng để đánh giá chính xác hơn.

Linh hoạt trong lựa chọn cây trồng theo từng vùng

Tài liệu đề xuất không nên giới hạn quá chặt danh mục cây trồng, mà cần đánh giá dựa trên:

• Điều kiện canh tác địa phương
• Kênh tiêu thụ sản phẩm
• Thu nhập nông hộ
• Chính sách nông nghiệp vùng

Quan điểm mới là đánh giá “giá trị hệ thống mang lại cho nông nghiệp và địa phương” thay vì chỉ xét từng loại cây riêng lẻ.

Tái đầu tư lợi nhuận vào phát triển nông nghiệp

Nguồn thu từ phát điện không nên chỉ dừng ở tiền thuê đất, mà cần được tái đầu tư trở lại sản xuất nông nghiệp như:

• Máy móc nông nghiệp
• Hệ thống tưới tiêu
• Kho lạnh và chế biến
• Công nghệ nông nghiệp thông minh

Điều này giúp nâng cao năng lực sản xuất và duy trì phát triển nông nghiệp bền vững.

Chuẩn hóa quản lý và hỗ trợ địa phương

Kiến nghị cũng chỉ ra việc nhiều địa phương thiếu nhân lực chuyên môn trong thẩm định dự án.

Do đó cần có:

• Bộ tiêu chuẩn quốc gia thống nhất
• Hướng dẫn kỹ thuật tính toán che bóng và bức xạ
• Mẫu quy trình thẩm định và tài liệu giải trình

Nhà nước và cấp tỉnh cần đóng vai trò hỗ trợ để đảm bảo chất lượng quản lý đồng đều trên toàn quốc.

Xây dựng cơ sở dữ liệu và tăng cường nghiên cứu

Đề xuất yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về:

• Loại cây trồng
• Khu vực triển khai
• Kiểu hệ thống điện mặt trời

Đồng thời mở rộng nghiên cứu thực nghiệm với sự tham gia của viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp nhằm đánh giá hiệu quả dài hạn.

Cần giai đoạn chuyển tiếp chính sách

Để tránh gây gián đoạn đầu tư, kiến nghị đề xuất thời gian chuyển tiếp tối thiểu 2 năm trước khi áp dụng quy định mới.

Điều này giúp đảm bảo tính ổn định và khả năng dự báo cho các dự án đang trong giai đoạn chuẩn bị.

Kết luận

Mô hình điện mặt trời kết hợp nông nghiệp được định hướng không chỉ là giải pháp năng lượng, mà còn là công cụ tái cấu trúc nông nghiệp, nâng cao thu nhập nông dân và thúc đẩy phát triển nông thôn gắn với chuyển đổi năng lượng sạch.