Lô xe tay ga hydro xanh đầu tiên tại Trung Quốc và dư địa phát triển thị trường hydrogen Việt Nam

Annie Nguyễn – 02/06/2026

Trung Quốc tiên phong: 200 xe tay ga hydro xanh vận hành tại Hải Loa Câu, Cam Tư

Ngày 28 tháng 5 năm 2026, sự kiện “Hydrogen phủ lên thắng cảnh dưới chân núi tuyết, khởi động hành trình carbon thấp mới” đã diễn ra tại Khu thắng cảnh Hải Loa Câu, Châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc. Toàn bộ 200 xe tay ga hai bánh dùng chung chạy bằng hydrogen xanh đầu tiên của khu vực đã chính thức được đưa vào vận hành. Đây là lần đầu tiên phương tiện sử dụng pin nhiên liệu hydrogen được triển khai quy mô tại một khu du lịch hạng A ở khu vực Tây Nam Trung Quốc.

Theo thông tin từ ban quản lý khu du lịch, mỗi xe tay ga có thể di chuyển quãng đường lên tới 120 km chỉ với một bình hydrogen, thời gian nạp hydrogen chỉ mất chưa đầy 2 phút – nhanh hơn nhiều so với sạc xe điện thông thường. Loại xe này sử dụng khí hydrogen xanh được sản xuất từ năng lượng tái tạo tại chỗ (thủy điện và điện gió), hoàn toàn không phát thải CO₂ trong quá trình vận hành.

Ông Lưu Vĩ, Giám đốc Sở Giao thông vận tải tỉnh Tứ Xuyên, nhận định: “Đây là mô hình tiên phong tại Trung Quốc cho dòng xe hai bánh chia sẻ, mở ra hướng đi mới cho giao thông đô thị và du lịch carbon thấp. Nếu thành công, chúng tôi sẽ nhân rộng ra các thành phố du lịch khác như Lễ Sa, Cửu Trại Câu.”

Theo kế hoạch mở rộng, dự án dự kiến sẽ triển khai 100.000 xe hydrogen hai bánh tại 20 thành phố hạng nhất và hạng hai trên toàn quốc trong năm 2026. Chiến lược này không chỉ dừng lại ở lĩnh vực chia sẻ xe du lịch mà còn nhắm tới thị trường thay thế hàng trăm tỷ nhân dân tệ trong lĩnh vực giao hàng thực phẩm, chuyển phát nhanh và xe máy gia đình.

Nếu áp dụng tại Việt Nam: Con số 10% tạo ra thị trường hydrogen khổng lồ

Việt Nam hiện đang sở hữu một trong những đội xe máy lớn nhất thế giới. Theo số liệu thống kê mới nhất, tổng số xe máy đang lưu hành tại Việt Nam đã đạt khoảng 72 triệu chiếc. Nếu chỉ 10% trong số này được chuyển đổi thành xe chạy bằng hydrogen, quy mô thị trường sẽ đạt 7,2 triệu phương tiện.

Nhu cầu hydrogen tiêu thụ hàng năm

Mỗi xe máy hydrogen với quãng đường di chuyển trung bình 120 km mỗi bình hydro (tương đương mức tiêu thụ khoảng 0,5 kg hydrogen mỗi lần nạp), nếu hoạt động với tần suất 1 lần nạp mỗi tuần (tương đương khoảng 50 lần nạp mỗi năm), mỗi xe sẽ tiêu thụ khoảng 25 kg hydrogen mỗi năm. Như vậy, 7,2 triệu xe máy hydrogen sẽ tạo ra nhu cầu tiêu thụ lên tới 180.000 tấn hydrogen mỗi năm.

Chi phí sản xuất hydrogen và giá thành xe

Tại Trung Quốc, chi phí sản xuất hydrogen xanh (từ năng lượng tái tạo) đang có xu hướng giảm mạnh nhờ quy mô công suất điện gió và thủy điện tăng nhanh. Các dự báo cho thấy khi sản xuất đạt quy mô lớn, chi phí hydrogen xanh có thể giảm xuống mức cạnh tranh với nhiên liệu hóa thạch.

Về giá thành xe, các doanh nghiệp Trung Quốc như Công ty TNHH Công nghệ Hydrogen Tùng (Tứ Xuyên) đã phát triển xe tay ga hydrogen hoàn toàn do mình tự nghiên cứu và phát triển, với công suất pin nhiên liệu dao động từ 200W đến 600W và dung tích bình chứa hydrogen rắn từ 0,4L đến 2,0L.

Trong khi đó, mô hình kinh doanh xe hydrogen chia sẻ tại Trung Quốc đã cho thấy khả năng sinh lời khả quan. Với mức phí thuê dao động từ 2 đến 4 nhân dân tệ (khoảng 7.000 – 14.000 đồng) mỗi lần, trung bình 20 km di chuyển mỗi ngày, các nhà vận hành có thể thu hồi vốn trong vòng 1-1,5 năm. Giá bán lẻ xe hydrogen hiện dao động trong khoảng 5.500 – 8.000 nhân dân tệ (khoảng 19 – 28 triệu đồng).

Mức tiêu hao nhiên liệu của xe hydrogen được ghi nhận ở mức khoảng 40.000 – 45.000 đồng cho mỗi lần thay bình hydrogen mới (có thể di chuyển 100 km). Mặc dù chi phí vận hành hiện tại cao hơn so với xe điện, nhưng công nghệ đang tiến bộ nhanh chóng. Các chuyên gia dự báo rằng, khi sản xuất đạt quy mô hàng triệu chiếc, chi phí sản xuất hydrogen và pin nhiên liệu sẽ giảm mạnh, đưa xe hydrogen trở nên cạnh tranh hơn so với xe xăng và xe điện.

Tiềm năng giảm phát thải CO₂

Theo ước tính, một xe máy chạy xăng thông thường thải ra khoảng 2,5 tấn CO₂ mỗi năm (tương đương khoảng 2.500 kg). Với 7,2 triệu xe hydrogen, lượng khí thải CO₂ được cắt giảm hàng năm sẽ đạt khoảng 18 triệu tấn – một con số có ý nghĩa to lớn đối với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 của Việt Nam vào năm 2050.

Hạ tầng tiếp nhiên liệu

Với 7,2 triệu xe, nhu cầu về trạm tiếp nhiên liệu hydrogen là rất lớn. Nếu mỗi trạm có công suất phục vụ 500 xe mỗi ngày, Việt Nam sẽ cần khoảng 14.400 trạm tiếp nhiên liệu hydrogen trên toàn quốc. Việc xây dựng mạng lưới này đòi hỏi đầu tư ban đầu đáng kể, nhưng tạo ra cơ hội phát triển chuỗi cung ứng hydrogen quy mô lớn: từ sản xuất (điện phân nước từ năng lượng tái tạo), lưu trữ, vận chuyển, đến phân phối.

Chi phí đầu tư ước tính

Với giá thành mỗi xe khoảng 19-28 triệu đồng (tương đương 5.500-8.000 nhân dân tệ), tổng chi phí để chuyển đổi 7,2 triệu xe là khoảng 136.800 – 201.600 tỷ đồng (khoảng 5,5 – 8 tỷ USD). Đây là một khoản đầu tư không nhỏ, nhưng có thể được thực hiện dần theo lộ trình, kết hợp với chính sách hỗ trợ của Chính phủ và sự tham gia của khu vực tư nhân.

Nếu Việt Nam triển khai chính sách hỗ trợ tương tự như Trung Quốc, nơi chính phủ trung ương cung cấp mức thưởng tối đa 1,6 tỷ Nhân dân tệ (khoảng 230 triệu USD) cho mỗi cụm thành phố tham gia thí điểm hydrogen, quá trình chuyển đổi sẽ diễn ra nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Việt Nam đã có nền tảng pháp lý cho phát triển hydrogen

Đáng chú ý, Việt Nam đã có những bước chuẩn bị quan trọng cho sự phát triển của ngành năng lượng hydrogen. Ngày 7 tháng 2 năm 2024, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 165/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển năng lượng hydrogen của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Chiến lược này nhấn mạnh việc phát triển hệ sinh thái năng lượng hydrogen vào năm 2030, trong đó phương hướng phát triển lĩnh vực hydrogen cũng đã được nhấn mạnh trong Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Chiến lược đặt mục tiêu Việt Nam phấn đấu đạt công suất sản xuất hydrogen từ quá trình sử dụng năng lượng tái tạo và các quá trình khác có thu giữ carbon.

Với nguồn năng lượng tái tạo dồi dào (thủy điện, điện gió, điện mặt trời), Việt Nam hoàn toàn có thể sản xuất hydrogen xanh với chi phí cạnh tranh, tận dụng lợi thế tự nhiên để phát triển một ngành công nghiệp hydrogen quy mô lớn.

So sánh tiềm năng thị trường

Kết luận

Trong khi Trung Quốc đang tiến những bước đầu tiên với 200 xe hydrogen tại Hải Loa Câu và mục tiêu 100.000 xe trong năm 2026, Việt Nam sở hữu một lợi thế đặc biệt: quy mô đội xe máy khổng lồ với 72 triệu chiếc. Chỉ với 10% tỷ lệ chuyển đổi, con số 7,2 triệu xe hydrogen không chỉ tạo ra thị trường tiêu thụ năng lượng sạch đáng kể mà còn đặt nền móng cho toàn bộ chuỗi cung ứng hydrogen tại Việt Nam, từ sản xuất, lưu trữ, vận chuyển đến phân phối.

Việc chuyển đổi này hoàn toàn phù hợp với Chiến lược phát triển năng lượng hydrogen đã được Chính phủ phê duyệt, đồng thời mở ra cơ hội cho Việt Nam trở thành một trong những thị trường hydrogen hai bánh hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương, tiến gần hơn đến mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.