Hydrogen trên đường tới "tầm nhìn không"? Góc nhìn phản biện từ Thụy Điển
Tác giả: Annie Nguyễn | Ngày 13 tháng 9 năm 2026
Một bài bình luận đăng trên Svenska Epoch Times ngày 13 tháng 9 năm 2026 của tác giả Jan Blomgren đưa ra góc nhìn phản biện mạnh mẽ về chiến lược hydrogen của Liên minh châu Âu. Bài viết đáng chú ý vì nó đặt câu hỏi thẳng thắn về hiệu quả của hàng trăm tỷ euro đầu tư công vào hydrogen.
Hydrogen: "Ngôi sao nhạc rock" của chuyển đổi xanh?
Bài viết mở đầu bằng cách trích dẫn tuyên bố nổi tiếng của cựu Ủy viên EU Frans Timmermans, người từng gọi hydrogen là "ngôi sao nhạc rock của chuyển đổi xanh". Tác giả Jan Blomgren sau đó dẫn lời nhà kinh tế học Christian Sandström, người đã gây không khí khó chịu tại một hội thảo khi bình luận rằng những ngôi sao nhạc rock mà ông nghe thời trẻ thường đập phá phòng khách sạn và hủy tour diễn trước khi kết thúc.
Đây là một ẩn dụ sắc bén: liệu hydrogen có đang "đập phá" ngân sách công và "hủy tour" trước khi đạt được mục tiêu?
Con số đầu tư khổng lồ
Theo bài viết, EU đã công bố "Thỏa thuận Xanh" (Green Deal) vào tháng 12 năm 2019 với mục tiêu châu Âu trung hòa khí hậu vào năm 2050. Nửa năm sau, EU phân bổ 430 tỷ euro cho các dự án trong đó hydrogen là thành phần trung tâm.
Với dân số khoảng 450 triệu người, con số này tương đương khoảng 10.000 kronor mỗi người (khoảng 1.000 USD). Đây là khoản đầu tư công khổng lồ từ tiền thuế của người dân châu Âu.
Tuyên bố gây tranh cãi: "Chưa một dự án nào thành công"
Điểm gây sốc nhất trong bài viết là tuyên bố: "Cho đến nay, chưa một dự án nào dẫn đến ngành công nghiệp hoạt động đầy đủ, và số lượng đáng kinh ngạc các dự án đã bị đóng cửa."
Đây là một cáo buộc nghiêm trọng. Nếu đúng, nó đặt ra câu hỏi về tính hiệu quả của chiến lược hydrogen do nhà nước dẫn dắt. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đây là một bài bình luận quan điểm (opinion), không phải báo cáo nghiên cứu độc lập, và tác giả không cung cấp dữ liệu cụ thể để chứng minh tuyên bố này.
Bối cảnh: Những khó khăn thực tế của ngành hydrogen
Dù bài viết có quan điểm phản biện mạnh mẽ, những khó khăn mà ngành hydrogen đang đối mặt là có thật. Theo báo cáo Global Hydrogen Compass 2026 của Hội đồng Hydrogen, nhiều dự án hydrogen xanh trên toàn cầu đang phải thu hẹp quy mô hoặc hủy bỏ do chi phí sản xuất cao và nhu cầu thị trường chưa đủ mạnh.
Tại châu Âu, nhiều dự án hydrogen quy mô lớn đã bị trì hoãn hoặc hủy bỏ. Điều này phản ánh khoảng cách giữa tham vọng chính trị và thực tế kinh tế.
Ý nghĩa đối với Việt Nam
Bài bình luận này mang lại một số bài học tham khảo quan trọng cho Việt Nam:
Thứ nhất, cần thận trọng với các khoản đầu tư công quy mô lớn vào hydrogen. Bài học từ EU cho thấy việc phân bổ hàng trăm tỷ euro mà không có bằng chứng vững chắc về nhu cầu và tính khả thi kinh tế có thể dẫn đến lãng phí.
Thứ hai, cần có cơ chế đánh giá độc lập và minh bạch. Các dự án hydrogen nên được đánh giá dựa trên kết quả thực tế, không chỉ dựa trên tham vọng chính trị.
Thứ ba, không nên đặt cược tất cả vào một công nghệ. Hydrogen có vai trò trong một số ứng dụng cụ thể, nhưng không phải là giải pháp vạn năng cho mọi thách thức năng lượng.
Thứ tư, cần ưu tiên các dự án có tính khả thi kinh tế và nhu cầu thực. Như đã phân tích trong các bài trước, hydrogen phù hợp nhất cho công nghiệp nặng, vận tải đường dài và hàng hải, không phải cho mọi lĩnh vực.
Kết luận
Bài bình luận của Jan Blomgren trên Svenska Epoch Times là một tiếng nói phản biện quan trọng trong cuộc thảo luận về hydrogen. Dù có quan điểm mạnh mẽ và có thể gây tranh cãi, nó nhắc nhở chúng ta rằng đằng sau những tuyên bố hào nhoáng về "ngôi sao nhạc rock của chuyển đổi xanh" là những câu hỏi thực tế về hiệu quả, chi phí và kết quả.
Đối với Việt Nam, bài học là: hãy học hỏi từ kinh nghiệm của châu Âu, cả thành công lẫn thất bại. Đầu tư vào hydrogen cần dựa trên bằng chứng, không phải tham vọng. Và quan trọng nhất, cần có cơ chế đánh giá độc lập để đảm bảo rằng tiền thuế của người dân được sử dụng hiệu quả.
Nguồn / Source: Svenska Epoch Times, https://www.epochtimes.se/vatgas-pa-vag-mot-nollvision
