Hà Tĩnh – Từ Di sản 400 Năm Giao thương Việt-Nhật Đến Khát vọng Hợp tác Xanh
ハティン省 ― ベトナム・日本400年の交流遺産からグリーン協力への展望
TP. Hồ Chí Minh, ngày 30 tháng 4 năm 2026
Lê Ngọc Ánh Minh
Chủ tịch Điều hành Pacific Group
Trong tiến trình quan hệ Việt Nam – Nhật Bản, Hà Tĩnh không chỉ là một địa phương giàu truyền thống mà còn là điểm giao thoa đặc biệt giữa lịch sử và tương lai. Từ một câu chuyện cứu nạn trên biển cách đây hơn 400 năm, mối lương duyên Việt – Nhật đã hình thành và đang được tiếp nối bằng những chương hợp tác mới mang tầm chiến lược.
Câu chuyện lịch sử: Một bức thư – Một nền tảng ngoại giao sớm
Năm 2018, một tư liệu quý được trao tặng cho Bảo tàng Hà Tĩnh bởi nhà nghiên cứu Nhật Bản đã làm sáng rõ hơn một giai đoạn đặc biệt trong quan hệ hai nước.
Theo đó, vào tháng 6 năm 1610, một tàu buôn Nhật Bản gặp nạn tại cửa biển Đan Nhai (thuộc khu vực Hội Thống). Trong số 111 người trên tàu, có 6 người thiệt mạng, 105 người được cứu sống.
Trước sự kiện này, Trần Tịnh – một vị quan lớn quê Can Lộc – đã trực tiếp đứng ra cứu giúp 29 người Nhật, bố trí nơi ăn ở, chăm sóc chu đáo. Một phụ nữ Nhật được ông nhận làm con nuôi, sau đó gả cho một quan lại Việt Nam, tạo nên một mối lương duyên đặc biệt giữa hai dân tộc.
Không dừng lại ở đó, ông đã viết quốc thư bằng chữ Hán gửi tới Nhật Bản, báo cáo toàn bộ sự việc và thể hiện thiện chí của chính quyền Đàng Ngoài. Với sự cho phép của triều đình, thuyền được đóng, lương thực được cấp và toàn bộ những người sống sót được đưa trở về nước an toàn.
Bức thư này được đánh giá là một trong những văn bản ngoại giao sớm nhất giữa Việt Nam và Nhật Bản, đồng thời phản ánh rõ nét tinh thần nhân đạo, cách ứng xử văn minh trong quan hệ quốc tế và nền tảng giao thương đã hình thành từ thế kỷ XVII.
Các phát hiện khảo cổ tại khu vực Hội Thống với gốm sứ Hizen và tiền cổ Nhật Bản càng củng cố vai trò của Hà Tĩnh như một mắt xích quan trọng trên tuyến “con đường tơ lụa trên biển”.
Ảnh: PGS.TS Hasuda Takashi - Nghiên cứu viên Hội Chấn hưng Nhật Bản, Đại học Osaka đã tặng phiên bản bức thư cổ bằng chữ Hán thế kỷ XVII cho Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh do Văn Lý hầu Trần Tịnh (quê ở xã Kim Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh) chấp bút. 大阪大学国際交流基金の研究員である蓮田隆准教授は、ハティン省カンロック県キムロック村出身のチャン・ティンが17世紀に書いた中国語の古文書の写しをハティン省博物館に寄贈した。
Những dấu mốc mới trong hợp tác Việt – Nhật (Tháng 5/2026)
Tiếp nối nền tảng lịch sử, tháng 5/2026 đánh dấu nhiều hoạt động quan trọng:
Về phía Trung ương, chuyến thăm Việt Nam của Takaichi Sanae từ ngày 1–3/5/2026
Về phía địa phương, chuyến công tác của lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh tại Nhật Bản nhằm thúc đẩy hợp tác đầu tư
Hội nghị Xúc tiến Đầu tư Nhật Bản vào Hà Tĩnh (11/5/2026) tại Đại sứ quán Việt Nam ở Nhật Bản
Đây là những bước đi cụ thể nhằm chuyển hóa nền tảng lịch sử thành hợp tác kinh tế – công nghệ thực chất trong bối cảnh mới.
Nhà đầu tư Nhật Bản tại Hà Tĩnh: Từ công nghiệp nặng đến năng lượng
Hà Tĩnh, đặc biệt là Khu kinh tế Vũng Áng, đang thu hút sự quan tâm của nhiều tập đoàn Nhật Bản:
Mitsubishi Corporation: tham gia sâu vào lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam, đặc biệt là điện khí LNG và hạ tầng năng lượng quy mô lớn.
JFE Steel: quan tâm đến chuỗi giá trị thép và vật liệu công nghiệp.
Sojitz Corporation: tham gia các dự án hạ tầng, năng lượng và khu công nghiệp.
Marubeni Corporation: có kinh nghiệm trong năng lượng, điện và logistics.
Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản trong lĩnh vực thiết bị công nghiệp, môi trường, năng lượng tái tạo, hydrogen và điện phân đang khảo sát và tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Hà Tĩnh.
Bí thư Hà Tĩnh, ngài Nguyễn Duy Lâm tiếp Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Nhật Bản tại Việt Nam, ngài Ito Naoki, tháng 5/2025
2025年5月、ハティン省党委書記グエン・ズイ・ラム氏は在ベトナム日本国特命全権大使イトウ・ナオキ氏と会談した。
Hà Tĩnh và chiến lược “xanh hóa” – Cơ hội cho Nhật Bản
Với lợi thế cảng nước sâu Vũng Áng, quỹ đất công nghiệp lớn, tiềm năng điện gió – điện mặt trời và vị trí chiến lược tại Bắc Trung Bộ, Hà Tĩnh đang định hướng trở thành trung tâm: sản xuất hydrogen xanh, công nghiệp carbon thấp, logistics năng lượng.
Trong chiến lược này, Nhật Bản với thế mạnh về công nghệ hydrogen, điện phân và quản trị công nghiệp là đối tác then chốt.
Kết nối di sản – Kiến tạo tương lai
Từ câu chuyện cứu nạn năm 1610 và bức quốc thư của Trần Tịnh, đến các hội nghị đầu tư và dự án năng lượng ngày nay, mối quan hệ Hà Tĩnh – Nhật Bản là một hành trình liên tục của niềm tin và hợp tác.
Di sản 400 năm không chỉ là ký ức lịch sử, mà là nền tảng để xây dựng tương lai xanh và bền vững. Với tầm nhìn chiến lược và sự đồng hành của các đối tác Nhật Bản, Hà Tĩnh đang từng bước vươn lên trở thành điểm đến quan trọng trong chuỗi giá trị mới của khu vực.
Hội nghị xúc tiến đầu tư Nhật Bản vào Hà Tĩnh được tổ chức tại Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản vào ngày 11/5/2026 từ 14:00-17:00
Thông tin đăng ký tham dự
ハティン省における日本投資促進会議は、2026年5月11日午後2時から午後5時まで、在日ベトナム大使館で開催されます。
参加登録およびお問い合わせ
Liên hệ:
お問い合わせ先：
Bà Lê Thị Hà – Sở Ngoại vụ Hà Tĩnh
レ・ティ・ハー（ハティン省外務局）
ĐT: +84 961 833 066
電話：+84 961 833 066
Email: leha.hatinhdofa@gmail.com
メール：leha.hatinhdofa@gmail.com
Ông Nguyễn Phúc Việt Cường – Sở Tài chính Hà Tĩnh
グエン・フック・ヴィエット・クオン（ハティン省財政局）
ĐT: +84 917 160 586
電話：+84 917 160 586
Email: npvietcuong@gmail.com
メール：npvietcuong@gmail.com
Quét mã để đăng ký tham dự
QRコードをスキャンして参加登録
