Luật Dầu khí (sửa đổi) 2026: Mở rộng không gian năng lượng biển, nhưng địa nhiệt vẫn chưa được đề cập
Lê Ngọc Ánh Minh - 27 tháng 8, 2026
Ngày 23/8/2026, tại Kỳ họp bất thường thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã chính thức biểu quyết thông qua Luật Dầu khí (sửa đổi) với tỷ lệ tán thành lên tới 94,2% (473/475 đại biểu). Luật mới gồm 12 chương, 62 điều, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Đây được xem là bước chuyển quan trọng từ tư duy quản lý truyền thống sang tư duy mở hơn, tạo động lực phát triển cho ngành dầu khí trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0.
Những điểm mới đáng chú ý
Luật Dầu khí (sửa đổi) tập trung vào 5 chính sách lớn: đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho Petrovietnam; hoàn thiện quy định về hợp đồng dầu khí; chính sách ưu đãi đầu tư; phát triển chuỗi giá trị dầu khí, dịch vụ công nghệ cao và năng lượng ngoài khơi; tạo khung pháp lý cho giảm nhẹ phát thải khí nhà kính và thu giữ, lưu trữ carbon (CCS) .
Về phân cấp, Petrovietnam được giao thêm nhiều thẩm quyền trong hoạt động dầu khí như phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu để ký hợp đồng dầu khí; phê duyệt một số báo cáo về tài nguyên, trữ lượng; kế hoạch phát triển mỏ và kế hoạch thu dọn công trình dầu khí . Việc trao thêm quyền cho Petrovietnam xuất phát từ đặc thù chuyên ngành sâu của hoạt động dầu khí, giúp giảm khâu trung gian, rút ngắn thời gian xử lý, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao tính chủ động .
Về chính sách ưu đãi, luật thể chế hóa cơ chế khuyến khích phát triển các mỏ nhỏ, mỏ cận biên, mỏ nước sâu xa bờ, địa chất phức tạp và các hoạt động nâng cao hệ số thu hồi dầu khí . Theo đánh giá, phần lớn các phát hiện dầu khí mới của Việt Nam là mỏ nhỏ, mỏ cận biên, phân tán, điều kiện địa chất phức tạp, nằm ở vùng nước sâu, xa bờ, chi phí đầu tư lớn và rủi ro cao . Nếu áp dụng cùng một cơ chế kinh tế cho tất cả các loại mỏ, một phần tài nguyên có thể không được khai thác thương mại, dẫn đến lãng phí nguồn lực quốc gia .
Không gian mới cho năng lượng biển, nhưng địa nhiệt vẫn chưa được đề cập
Đáng chú ý, Luật Dầu khí (sửa đổi) đã mở rộng phạm vi điều chỉnh sang một số lĩnh vực mới. Cụ thể, luật bổ sung khung pháp lý cho các hoạt động thu giữ, xử lý, vận chuyển, bơm ép và lưu trữ carbon (CCS) trong các thành tạo địa chất gắn với hoạt động dầu khí . Đây là cơ sở để Petrovietnam tận dụng lợi thế về dữ liệu địa chất, năng lực kỹ thuật biển và cơ sở hạ tầng dầu khí để tham gia vào lĩnh vực mới này .
Ngoài ra, luật cũng khuyến khích phát triển năng lượng ngoài khơi gắn với hoạt động dầu khí, bao gồm các công trình năng lượng biển như điện gió ngoài khơi, hydrogen tự nhiên. Theo các đại biểu Quốc hội, việc bổ sung khái niệm "năng lượng ngoài khơi" thể hiện bước chuyển từ tư duy quản lý riêng ngành dầu khí sang tư duy quản trị tổng hợp các nguồn lực năng lượng biển, từng bước hình thành khuôn khổ pháp lý cho phát triển kinh tế năng lượng ngoài khơi của Việt Nam.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng địa nhiệt hiện chưa được đề cập trong Luật Dầu khí (sửa đổi). Luật chỉ dừng lại ở việc quy định khung cho các hoạt động năng lượng biển và CCS. Như vậy, các hoạt động khai thác nhiệt từ lòng đất vẫn chưa được đưa vào phạm vi điều chỉnh của Luật Dầu khí (sửa đổi).
Gợi ý chính sách: Nên bổ sung địa nhiệt vào Nghị định hướng dẫn
Với lợi thế về kinh nghiệm khoan sâu, thăm dò địa chất và hạ tầng ngoài khơi, ngành dầu khí Việt Nam có vị thế rất thuận lợi để phát triển năng lượng địa nhiệt. Đây là nguồn năng lượng tái tạo có tính ổn định cao (không bị gián đoạn như gió hay mặt trời), có thể cung cấp điện nền vững chắc cho hệ thống.
Trên thế giới, nhiều quốc gia phát triển như các nước Bắc Âu, Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc đều đã có những bước tiến chiến lược về địa nhiệt. Trong khu vực ASEAN, Indonesia và Philippines đã vận hành các nhà máy địa nhiệt quy mô lớn trong nhiều thập kỷ. Mới đây, Đài Loan (Trung Quốc) đặt mục tiêu đạt 6 GW công suất địa nhiệt vào năm 2050.
Việc bỏ lỡ cơ hội phát triển địa nhiệt sẽ là một thiệt thòi lớn cho Việt Nam. Đề xuất bổ sung các quy định về địa nhiệt (thăm dò, khai thác, ưu đãi đầu tư) vào Nghị định hướng dẫn chi tiết thi hành Luật Dầu khí (sửa đổi) là bước đi hợp lý, vừa tận dụng hạ tầng và năng lực sẵn có, vừa đón đầu xu thế năng lượng tái tạo ổn định và có giá trị kinh tế cao.
Tham khảo:
Báo Công Thương (2026). Luật Dầu khí (sửa đổi): Tạo dư địa mới cho công nghiệp năng lượng biển.
Vietnam.vn (2026). Luật Dầu khí (sửa đổi): Trao thêm quyền, mở dư địa phát triển cho PETROVIETNAM.
Vietnam.vn (2026). Luật Dầu khí (sửa đổi): Những điểm mới tạo động lực phát triển ngành dầu khí.
Tạp chí Năng lượng Việt Nam Online (2026). Luật Dầu khí (sửa đổi năm 2026) - Phân tích những nội dung mới, quan trọng đã được Quốc hội thông qua.
BigGo 財經 (2026). 越南國會通過《石油法》修正案：Petrovietnam 權限擴大，邊際油田獲重大優惠.
