Từ gian hàng trưng bày đến phòng điều chỉnh trước cuộc đua – Hành trình trưởng thành của hydro Sarawak qua hai kỳ APGH
June 16, 2026
Annie Nguyễn
Nếu APGH 2024 (Hội nghị và Triển lãm Hydro Xanh châu Á – Thái Bình Dương) được ví như màn hình giới thiệu xe trong game đua xe Gran Turismo, thì APGH 2026 chính là bước vào phòng điều chỉnh thông số trước một cuộc đua endurance – ít hào nhoáng hơn, nhiều quyết định thực tế hơn. Đó là nhận xúc của ông Muhammad Rafiq Mirza bin Julaihi, giảng viên Kỹ thuật Vật liệu tại Đại học Công nghệ Swinburne Kuching, người đã tham dự cả hai kỳ hội nghị với những vai trò rất khác nhau.
Năm 2024, Rafiq đến APGH với tư cách một giảng viên đang tìm kiếm nhà tài trợ để đưa đội sinh viên của mình tham gia cuộc thi Shell Eco-marathon tại Lombok. Bước vào khu triển lãm rộng lớn với hơn 100 gian hàng của các tập đoàn như PETRONAS, Sumitomo, Lotte Chemical, Samsung Engineering, ENEOS, ông cảm thấy choáng ngợp. “Mọi thứ đều bóng bẩy, đầy tiềm năng, nhưng hơi quá tầm với. Giống như đang ngắm những chiếc xe đua trong showroom vậy,” Rafiq chia sẻ.
Một nhân viên tại gian hàng Sumitomo–ENEOS đã nói với ông rằng một ngày nào đó ông có thể trở thành một nhân vật quan trọng trong tầm nhìn hydro của Sarawak. Lúc đó, Rafiq chỉ coi đó là lời động viên tử tế. Hai năm sau, câu nói ấy trở nên có ý nghĩa theo một cách hoàn toàn khác.
Tại APGH 2026, Rafiq không chỉ đi qua các gian hàng. Ông được mời phát biểu tại Tech Talk Podium với chủ đề “Từ Shell Eco-marathon đến tương lai Net Zero của Sarawak: Bài học về di động hydro cho xe tải FCEV và tàu thuyền”. Ông đã đề xuất các trường hợp sử dụng cụ thể cho xe tải điện pin nhiên liệu trong logistics đường bộ đường dài và phương tiện thủy nội địa tại Sarawak.
Sự thay đổi cá nhân này phản ánh một sự chuyển biến lớn hơn trong cách Sarawak nói về hydro.
APGH 2024 mang không khí hào hứng, tràn đầy năng lượng. Đó là về khả năng, tham vọng và tầm nhìn. APGH 2026 có vẻ trầm lắng hơn, thậm chí có thể kém hào nhoáng hơn đối với người mới tham dự. Nhưng chính điều đó lại quan trọng hơn. “Không còn là ‘hãy nhìn xem hydro có thể trở thành gì’, mà là ‘điều gì sẽ tồn tại được với chi phí, hạ tầng, nhu cầu thực tế, yêu cầu an toàn và điều kiện vận hành thực tế?’” – đó là câu hỏi cốt lõi.
Các bài phát biểu quan trọng tại APGH 2026 cũng mang đậm chất địa chính trị. Trong bối cảnh bất ổn nguồn cung năng lượng, câu chuyện hydro của Sarawak không còn chỉ là công nghệ, mà còn là an ninh năng lượng, chiến lược công nghiệp và khả năng phục hồi của ASEAN. Sarawak đang tận dụng lợi thế về thủy điện, khí đốt tự nhiên, nước và sinh khối, đồng thời nhấn mạnh vai trò trong tích hợp năng lượng khu vực và xuất khẩu điện xuyên biên giới.
Đối với Rafiq, sự kết nối giữa Shell Eco-marathon và tầm nhìn hydro của Sarawak đã trở nên rõ ràng. “Một chiếc xe không bao giờ chỉ là một chiếc xe. Nó cần hạ tầng, lộ trình, quy trình an toàn, nhân lực được đào tạo, kế hoạch bảo trì, khả năng tiếp nhiên liệu, tài chính và một trường hợp sử dụng có ý nghĩa kinh tế.”
Những chiếc xe tải đường dài và tàu thuyền nội địa có đặc điểm phù hợp để trở thành ứng dụng tiên phong cho hydro tại Sarawak: lộ trình cố định, vận chuyển hàng hóa, quãng đường hoạt động dài và khả năng tập trung tiếp nhiên liệu.
Lời kêu gọi hành động của Rafiq rất rõ ràng: đừng chờ hệ sinh thái hydro trở nên hoàn hảo mới tham gia. Hãy giúp định hình các trường hợp sử dụng, đào tạo con người, thử nghiệm hệ thống, xây dựng quan hệ đối tác và xác định những lộ trình mà hydro có thể tạo ra ý nghĩa thực tiễn trước tiên.
“Ngắm nhìn chiếc xe trong showroom là một chuyện. Tinh chỉnh nó, đổ nhiên liệu, bảo trì, chọn đúng lộ trình, huấn luyện tài xế, xây dựng đội pit crew và hoàn thành cuộc đua endurance lại là chuyện hoàn toàn khác. Vậy chúng ta vẫn đang chiêm ngưỡng chiếc xe hydro của Sarawak trong showroom, hay đã sẵn sàng tinh chỉnh nó cho cuộc đua endurance ASEAN?”
