Thị trấn nhỏ ở bang Washington (Mỹ) sản xuất nhiên liệu hydro với giá chỉ 4 USD/kg
30/07/2025
Tại miền trung bang Washington, nơi sông Columbia chảy qua những vườn cây ăn quả và vùng sa mạc, Công ty Tiện ích Công cộng Hạt Douglas (Douglas County PUD) đã làm được điều mà nhiều người trong ngành hydro cho là quá tốn kém: xây dựng trạm hydro xanh công cộng, hoạt động hoàn chỉnh, với giá bán nhiên liệu chỉ 4 USD/kg.

Mức giá này thấp hơn 75–90% so với giá bán lẻ thông thường tại Mỹ, không nhờ quỹ đầu tư hàng tỷ đô la hay liên minh sản xuất lớn, mà xuất phát từ một công ty điện lực nông thôn nhỏ sở hữu đập thủy điện riêng và hệ thống điện phân 5 MW. Dự án chứng minh rằng sản xuất hydro phân tán quy mô nhỏ hoàn toàn khả thi về mặt kỹ thuật, kinh tế và vận hành.
Sử dụng điện dư từ dự án thủy điện Wells 774 MW (cũng do Douglas PUD sở hữu), hệ thống điện phân sản xuất hydro tái tạo khi nhu cầu điện lưới thấp. Cách làm này tránh được việc phải giảm lưu lượng qua tua-bin (gây hao mòn cơ học), đồng thời tăng ổn định lưới điện và giảm nhu cầu bảo dưỡng.

Toàn bộ quá trình sản xuất và tiếp nhiên liệu diễn ra ngay tại chỗ, không cần nén, hóa lỏng hay phân phối đường dài tốn kém. Nhờ tiếp cận nguồn điện thủy giá rẻ vào giờ thấp điểm, giá 4 USD/kg phản ánh đúng chi phí sản xuất thực, không phải trợ giá hay bán lỗ.
Cơ sở tại East Wenatchee được thiết kế phục vụ nhu cầu địa phương, hỗ trợ vận hành lưới và giai đoạn đầu của các đội xe chạy bằng hydro. Xe Toyota Mirai do công ty tiện ích thuê, xe buýt chạy hydro và cả xe cảnh sát thường xuyên sử dụng trạm này. Kế hoạch mở rộng trong tương lai cũng đang được triển khai.
Khác với các nhà máy hydro tập trung quy mô lớn nhắm vào công nghiệp nặng và hiệu quả nhờ quy mô, Douglas PUD đã tránh được chi phí hạ tầng và vốn đầu tư cao bằng cách đồng bộ sản xuất với nguồn điện tái tạo và nhu cầu tiêu thụ địa phương. Mô hình tiện ích công này, hướng tới lợi ích cộng đồng thay vì lợi nhuận tư nhân, thể hiện con đường khả thi để cung cấp hydro giá rẻ.
Dù không nhằm phục vụ hàng không quy mô lớn hay xuất khẩu ammonia, dự án này chứng minh rằng sản xuất hydro tại chỗ không nhất thiết phải phức tạp hay đắt đỏ – mà có thể là giải pháp hiệu quả, hỗ trợ lưới điện.

