TÁI ĐỊNH HÌNH VẬN CHUYỂN HYDRO: LƯU TRỮ VÀ LOGISTICS LÀ CHÌA KHÓA
Ngày: 13 tháng 01 năm 2026
Nền kinh tế hydro toàn cầu đang dần hình thành rõ nét. Hơn 1.500 dự án hydro đã được triển khai trên toàn thế giới, trải dài từ thép xanh, pha trộn hydro trong hệ thống khí đốt, lưu trữ năng lượng dài hạn cho điện tái tạo, đến cung cấp điện cho các trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, bất chấp đà phát triển này, ngành hydro đã trải qua giai đoạn chững lại rõ rệt trong hai năm gần đây.
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở chi phí.
Mục tiêu toàn cầu từng đặt ra cho hydro sạch là 2–3 USD/kg, bao gồm cả sản xuất, lưu trữ và vận chuyển. Trên thực tế, tổng chi phí hiện nay dao động từ 10–23 USD/kg, khiến hydro sạch chưa thể mở rộng quy mô thương mại một cách bền vững.
Nút thắt thực sự: lưu trữ và vận chuyển
Trong khi chi phí sản xuất hydro tại một số khu vực và thời điểm đã giảm xuống mức khoảng 3 USD/kg H₂, thì khâu lưu trữ và vận chuyển vẫn là rào cản lớn nhất. Hydro đòi hỏi các điều kiện cực đoan: hóa lỏng ở -253°C, nén ở áp suất lên tới 700 bar, hoặc chuyển đổi sang ammonia độc hại. Những yêu cầu này làm cho hạ tầng trở nên đắt đỏ, kém hiệu quả và tiềm ẩn rủi ro cao.
Hệ quả là logistics hiện chiếm tới 50–70% tổng chi phí hydro.
Vận chuyển hydro đường biển và “bài toán ammonia”
Vận chuyển đường dài là một trong những ứng dụng chiến lược quan trọng nhất của ngành hydro hiện đại, với quy mô thị trường ước tính khoảng 60 tỷ USD. Điều này xuất phát từ sự chênh lệch địa lý: các khu vực có tiềm năng sản xuất hydro sạch lớn như Trung Đông, Australia, châu Phi, Mỹ Latinh lại nằm xa các trung tâm tiêu thụ công nghiệp lớn như Đức và Nhật Bản — những quốc gia dự kiến phải nhập khẩu tới 90–95% nhu cầu hydro sạch.
Phần lớn các dự án vận chuyển hydro quy mô lớn hiện nay dựa vào ammonia như một chất mang. Dù có mật độ hydro cao, ammonia đi kèm chi phí đầu tư và vận hành rất lớn, thường vượt quá 5 USD/kg hydro, cùng với các rủi ro về an toàn và môi trường. Các giải pháp thay thế như hydro hóa lỏng hay LOHC cũng gặp hạn chế tương tự về chi phí và hiệu suất.
Giải pháp mới: Hydro X và bước ngoặt về chi phí
Hydro X đã phát triển một hệ thống mang hydro đột phá dựa trên nước, cho phép giảm chi phí vận chuyển hydro một cách đáng kể so với ammonia. Theo các mô hình được kiểm chứng bởi nhiều tập đoàn vận tải biển lớn, tổng chi phí của Hydro X chỉ vào khoảng 1 USD/kg H₂ — thấp hơn tới bốn lần so với ammonia, xét cả chi phí đầu tư và vận hành.
Các kịch bản vận chuyển được đánh giá bao gồm các tuyến từ Australia sang Nhật Bản, từ Trung Đông sang châu Âu, và từ Chile sang Mỹ và châu Âu. Tất cả đều cho cùng một kết luận: Hydro X rẻ hơn ammonia khoảng bốn lần, dù khối lượng và thể tích vận chuyển lớn hơn.
Mở khóa thương mại hydro toàn cầu
Hệ thống tuần hoàn của Hydro X cho phép lưu trữ và giải phóng hydro một cách an toàn, không cần các điều kiện cực đoan, qua đó giảm rủi ro và tăng khả năng mở rộng quy mô. Điều này có thể trở thành bước ngoặt để thiết lập thị trường hydro toàn cầu với chi phí chấp nhận được.
Hydro có thể không phải là giải pháp cho mọi lĩnh vực, nhưng với những cải tiến đột phá trong lưu trữ và vận chuyển, hydro đang tiến gần hơn đến vai trò trụ cột trong quá trình khử carbon toàn cầu.
