Tại cảng Los Angeles, những phao xanh dập dềnh biến sóng biển thành năng lượng sạch
LOS ANGELES (AP) — Vào một buổi sáng nắng đẹp gần đây, tại một kênh thuộc Cảng Los Angeles, bảy cấu trúc thép màu xanh trông như những chiếc thuyền nhỏ được hạ xuống biển từng chiếc một. Gắn vào một cầu cảng không còn sử dụng, vốn trước đây là nơi chứa các bồn dầu, chúng dập dềnh theo sóng để tạo ra năng lượng tái tạo. Gần đó, một con sư tử biển ngoi lên khỏi mặt nước, trong khi những con bồ nông và mòng biển bay lượn phía trên.
Đây là địa điểm năng lượng sóng ven bờ đầu tiên của Hoa Kỳ, và vào thứ Ba, Eco Wave Power sẽ chính thức khánh thành dự án thí điểm và bắt đầu vận hành. Dự án ban đầu chỉ tạo ra một lượng điện nhỏ để sử dụng tại chỗ, nhưng mục tiêu lớn hơn là chứng minh công nghệ hoạt động hiệu quả, đủ để mở rộng dọc theo 8 dặm kè chắn sóng của cảng — tương đương công suất cung cấp điện cho khoảng 60.000 hộ gia đình.
Đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Inna Braverman cho biết lượng điện như vậy có thể là một “bước ngoặt trong sản xuất năng lượng sạch” cho cảng và các cộng đồng lân cận. Các cảng biển của Mỹ từ lâu đã phải đối mặt với tình trạng ô nhiễm không khí, gây hại cho sức khỏe cư dân gần đó.
“Chúng tôi bắt đầu ở Los Angeles, nhưng hy vọng, khát vọng và niềm tin của chúng tôi là sẽ có mặt khắp nước Mỹ và nhiều nơi trên thế giới,” bà nói khi đứng bên ngoài một container màu xanh, nơi được sử dụng như trạm điện của dự án.
Ngành công nghiệp mới nổi nhưng đầy tiềm năng
Năng lượng sóng là một ngành công nghiệp mới nổi, hiện vẫn chủ yếu tập trung vào nghiên cứu, trình diễn và thử nghiệm. Tuy nhiên, tiềm năng rất lớn.
Theo ước tính của Bộ Năng lượng Hoa Kỳ, sóng biển ngoài khơi nước này có thể tạo ra lượng điện đủ để đáp ứng khoảng một phần ba nhu cầu năng lượng của Mỹ. Ngay cả khi chỉ khai thác một phần, công nghệ năng lượng sóng vẫn có thể góp phần đáp ứng nhu cầu điện đang gia tăng, phần lớn do cuộc đua trí tuệ nhân tạo thúc đẩy. Ngoài ra, năng lượng sóng có thể bổ trợ cho gió và mặt trời nhằm ổn định lưới điện.
Eco Wave Power đã lắp đặt công nghệ của mình tại Viện Đại dương AltaSea của cảng, một tổ chức phi lợi nhuận thúc đẩy các giải pháp dựa vào đại dương nhằm chống biến đổi khí hậu. Một nửa dự án thí điểm này được tài trợ bởi tập đoàn dầu khí Shell.
“Đây là dự án đầu tiên của Mỹ trên kè chắn sóng, mở ra cơ hội triển khai tại nhiều cảng khác,” ông Rémi Gruet, Giám đốc điều hành Hiệp hội Năng lượng Đại dương châu Âu, cho biết. “Đây là thời điểm năng lượng sóng bắt đầu chuyển từ các dự án đổi mới sang những dự án thí điểm hướng đến công nghiệp hóa và thương mại hóa.”
Bổ sung cho gió và mặt trời
Một lợi thế quan trọng của năng lượng sóng là tạo ra điện vào những thời điểm khác so với gió và mặt trời. Ví dụ, khi gió ngừng thổi, tuabin gió dừng hoạt động, nhưng sóng vẫn tiếp tục trong nhiều giờ và vẫn có thể phát điện, ông Gruet giải thích.
Tuy vậy, chi phí cần được giảm xuống nhờ các khoản trợ cấp, giống như cách đã từng hỗ trợ điện mặt trời và điện gió.
Nhà máy điện sóng thương mại đầu tiên của châu Âu đi vào hoạt động năm 2011 tại cảng Mutriku (Tây Ban Nha). Một hệ thống điện sóng ngoài khơi Hawaii cũng được đưa vào sử dụng năm 2016.
Thống đốc California Gavin Newsom năm 2023 đã ký một dự luật thúc đẩy phát triển năng lượng sóng tại tiểu bang. Eco Wave Power hiện có giấy phép hai năm để vận hành trạm thí điểm tại Cảng Los Angeles.
Những chiếc phao xanh nhỏ khi dập dềnh sẽ đẩy một xi-lanh, bơm chất lỏng thủy lực phân hủy sinh học qua hệ thống ống dẫn vào bể chứa. Áp suất trong bể tăng lên, làm quay động cơ, từ đó quay máy phát điện để tạo ra điện sạch.
“Trái đất có sóng, 70% diện tích bề mặt Trái đất là đại dương,” ông Terry Tamminen, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành AltaSea, nguyên Bộ trưởng Cơ quan Bảo vệ Môi trường California, phát biểu tại hiện trường. “Và giờ chúng ta có thể khai thác tất cả nguồn năng lượng sạch ấy, nhờ công nghệ như Eco Wave.”
Công ty khẳng định có nhiều địa điểm tiềm năng
Bà Braverman cho biết có hàng chục địa điểm dọc bờ biển Mỹ, được xác định thông qua một nghiên cứu do Shell tài trợ, nơi công ty có thể triển khai công nghệ để bổ sung điện sạch cho lưới điện. Bà nói công nghệ này dễ áp dụng vì không cần mua đất, chỉ tận dụng lại các công trình có sẵn thay vì thay đổi đường bờ biển, và có thể phát điện 24/7.
Dự án thí điểm này cần được Quân đoàn Công binh Hoa Kỳ và cảng cấp phép, nhưng quá trình đó chỉ mất khoảng hai năm — được xem là khá nhanh, theo bà Braverman.
Eco Wave Power cũng đang triển khai các dự án ở nước ngoài, bao gồm Đài Loan, Ấn Độ và Bồ Đào Nha, đồng thời vận hành một dự án kết nối lưới tại Israel. Tại New Jersey, nơi luật pháp đang thúc đẩy phát triển năng lượng đại dương, công ty cũng đang tìm địa điểm để lắp đặt dự án thí điểm mới với sự hỗ trợ của các quan chức được bầu cử.
Chuyên gia phát triển năng lượng tái tạo biển Andrea Copping cho rằng công nghệ của Eco Wave Power có thể mở rộng thành công. Dù hiện nay các dự án năng lượng biển nhỏ chưa cạnh tranh về chi phí so với điện mặt trời hay điện gió, nhưng ở một số nơi, chúng có thể phù hợp hơn hoặc kết hợp với nguồn khác — chẳng hạn như các cộng đồng ven biển và đảo xa xôi, nơi chi phí vận chuyển dầu diesel rất đắt đỏ.
“Mỗi dự án được triển khai thành công đều là một cột mốc quan trọng trong việc xây dựng ngành công nghiệp này,” bà Copping, thành viên cao cấp của Trường Các vấn đề Biển và Môi trường thuộc Đại học Washington, nhận định.
