So sánh xe tải điện và xe tải pin nhiên liệu hydro: Hai hướng đi chính cho vận tải hàng hóa không phát thải

So sánh xe tải điện và xe tải pin nhiên liệu hydro: Hai hướng đi chính cho vận tải hàng hóa không phát thải

Ngày 26 tháng 1 năm 2026

Ban Thư ký VAHC Biên tập

Trong tiến trình khử carbon ngành vận tải, xe tải điện chạy pin và xe tải pin nhiên liệu hydro đang nổi lên là hai giải pháp không phát thải tại điểm sử dụng. Tuy cùng hướng tới mục tiêu giảm CO₂, hai công nghệ này có đặc điểm kỹ thuật, chi phí và phạm vi ứng dụng rất khác nhau.

Mẫu xe đầu kéo pin nhiên liệu hydrogen của Wisdom Motor

1. Nguyên lý hoạt động

Xe tải điện (BET)
Sử dụng pin lithium-ion lưu trữ điện năng. Điện được sạc từ lưới điện và cung cấp trực tiếp cho động cơ điện.

Xe tải pin nhiên liệu hydro (FCEV)
Sử dụng hydro nén. Hydro phản ứng với oxy trong pin nhiên liệu để tạo ra điện, điện này cấp cho động cơ điện; sản phẩm phụ chỉ là nước.

2. Phạm vi hoạt động và thời gian tiếp năng lượng

• Xe tải điện

  • Tầm hoạt động phổ biến: 200–400 km (một số mẫu mới có thể cao hơn).

  • Thời gian sạc: từ 1–2 giờ (sạc nhanh công suất cao) đến vài giờ hoặc qua đêm.

• Xe tải pin nhiên liệu hydro

  • Tầm hoạt động: 500–800 km, phù hợp hành trình dài.

  • Thời gian nạp hydro: khoảng 10–20 phút, gần tương đương tiếp nhiên liệu diesel.

Nhận xét: Hydro có lợi thế rõ rệt trong vận tải đường dài, nơi thời gian dừng xe và quãng đường là yếu tố quyết định.

3. Tải trọng và hiệu suất vận hành

• Xe tải điện

  • Pin nặng, làm giảm tải trọng hàng hóa hữu ích, đặc biệt với xe tải nặng.

  • Hiệu suất năng lượng cao, chuyển đổi điện–cơ hiệu quả.

• Xe tải pin nhiên liệu hydro

  • Bình hydro nhẹ hơn pin dung lượng tương đương về tầm hoạt động.

  • Hiệu suất toàn chuỗi (sản xuất–vận chuyển–sử dụng hydro) thấp hơn nếu hydro không phải “xanh”.

4. Hạ tầng và mức độ sẵn sàng

• Xe tải điện

  • Hạ tầng sạc đang phát triển nhanh, tận dụng được lưới điện hiện có.

  • Phù hợp triển khai sớm tại đô thị, khu công nghiệp, logistics nội vùng.

• Xe tải pin nhiên liệu hydro

  • Hạ tầng trạm hydro còn rất hạn chế, chi phí đầu tư cao.

  • Phụ thuộc mạnh vào chiến lược phát triển hydro quốc gia và khu vực.

5. Chi phí đầu tư và vận hành

• Xe tải điện

  • Giá xe ban đầu cao hơn xe diesel nhưng đang giảm nhanh.

  • Chi phí vận hành thấp (điện rẻ hơn nhiên liệu, ít bảo dưỡng).

• Xe tải pin nhiên liệu hydro

  • Giá xe hiện vẫn rất cao do công nghệ chưa phổ cập.

  • Chi phí nhiên liệu phụ thuộc lớn vào giá hydro; hydro xanh hiện còn đắt.

6. Tác động môi trường

• Xe tải điện

  • Không phát thải tại chỗ.

  • Phát thải gián tiếp phụ thuộc vào cơ cấu nguồn điện (than, khí hay tái tạo).

• Xe tải pin nhiên liệu hydro

  • Không phát thải tại chỗ.

  • Hiệu quả môi trường phụ thuộc vào loại hydro:

    • Hydro xanh: phát thải rất thấp

    • Hydro xám/xanh dương: vẫn còn phát thải CO₂

7. Bảng so sánh tổng hợp

8. Kết luận

Xe tải điện và xe tải pin nhiên liệu hydro không loại trừ nhau, mà bổ sung cho nhau trong quá trình chuyển dịch năng lượng:

• Xe tải điện phù hợp cho vận tải đô thị, logistics nội vùng, quãng đường ngắn đến trung bình, nơi hạ tầng sạc thuận lợi và yêu cầu chi phí thấp.

• Xe tải pin nhiên liệu hydro là giải pháp tiềm năng cho vận tải đường dài, tải nặng và hoạt động liên tục, đặc biệt khi hydro xanh được sản xuất quy mô lớn và hạ tầng hoàn thiện.

Trong dài hạn, lựa chọn công nghệ sẽ phụ thuộc vào chính sách năng lượng, giá điện – giá hydro, và chiến lược phát triển hạ tầng của từng quốc gia và khu vực.