Chi phí năng lượng công nghiệp tại châu Âu: áp lực cạnh tranh và vai trò của hydrogen trong lộ trình chuyển đổi

28/04/2026
Annie Nguyễn

Tại European Economic Congress, các chuyên gia đã thảo luận về vấn đề chi phí năng lượng đối với ngành công nghiệp tiêu thụ điện lớn tại châu Âu, trong đó nổi bật là sự chênh lệch đáng kể giữa các quốc gia.

Theo các số liệu được nêu, doanh nghiệp công nghiệp tại Ba Lan đang phải trả giá điện cao hơn khoảng 25% so với Đức và gấp đôi so với Pháp, tạo ra áp lực lớn đối với khả năng cạnh tranh của khu vực sản xuất.

Chi phí năng lượng và thách thức chuyển đổi

Các chuyên gia thống nhất rằng chi phí năng lượng hiện tại đang ở mức cao, trong khi phần lớn nguồn thu từ hệ thống hạn ngạch phát thải (ETS) chưa được tái đầu tư hiệu quả vào quá trình chuyển đổi năng lượng.

Điều này khiến quá trình điện hóa công nghiệp gặp khó khăn, do giá điện chưa đủ cạnh tranh để hỗ trợ chuyển đổi quy mô lớn trong sản xuất.

Sự phân hóa trong giải pháp chính sách

Trong các thảo luận, các bên đưa ra nhiều hướng tiếp cận khác nhau:

• Quản lý nhu cầu và tối ưu hóa tiêu thụ điện theo thời gian thực
• Số hóa hệ thống năng lượng và dịch vụ quản lý năng lượng
• Hỗ trợ chi phí gián tiếp và cải cách cơ chế thị trường
• Dỡ bỏ rào cản pháp lý và cải cách thị trường khí đốt
• Chính sách công nghiệp chủ động với các chỉ số hiệu quả rõ ràng

Tuy nhiên, chưa có sự đồng thuận hoàn toàn về mô hình tối ưu cho chuyển đổi năng lượng công nghiệp.

Hydrogen và ammonia trong bối cảnh chuyển dịch toàn cầu

Một điểm quan trọng được nhấn mạnh là xu hướng sử dụng hydrogen và ammonia trong quá trình khử carbon công nghiệp và năng lượng.

Tại châu Á, đặc biệt là Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc, một số nhà máy điện đã bắt đầu sử dụng ammonia trong đồng đốt với than, với tổng công suất khoảng 7,8 GW.

Trung Quốc cũng được ghi nhận là quốc gia dẫn đầu về mở rộng năng lượng tái tạo, đồng thời phát triển các dự án sản xuất ammonia xanh quy mô lớn.

Tái định vị địa lý sản xuất hydrogen

Theo các chuyên gia, sản xuất hydrogen xanh có xu hướng dịch chuyển sang các khu vực có chi phí năng lượng tái tạo thấp như Trung Đông và Bắc Phi, nơi điều kiện tự nhiên cho điện gió và điện mặt trời giúp giảm chi phí sản xuất hydrogen và ammonia.

Điều này dẫn đến sự hình thành mô hình chuỗi giá trị toàn cầu mới, trong đó:

• Hydrogen được sản xuất tại các khu vực chi phí thấp
• Sau đó vận chuyển dưới dạng ammonia hoặc dẫn xuất
• Tiêu thụ tại các trung tâm công nghiệp ở châu Âu và châu Á

Kết luận

Các thảo luận tại hội nghị cho thấy ba xu hướng chính:

• Châu Âu đang đối mặt với thách thức chi phí năng lượng trong công nghiệp
• Chưa có đồng thuận rõ ràng về mô hình chuyển đổi tối ưu
• Hydrogen và ammonia đang nổi lên như cấu phần quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh đó, cạnh tranh năng lượng không còn chỉ là vấn đề công nghệ, mà trở thành bài toán về cấu trúc chi phí, địa lý sản xuất và tổ chức lại chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.