Sinh khối và Hydro: Liên minh chiến lược cho hệ thống năng lượng Net Zero

Sinh khối và Hydro: Liên minh chiến lược cho hệ thống năng lượng Net Zero

[Hội nghị Quản lý Chất thải và Chuyển hóa Chất thải thành Năng lượng Châu Á 2026 – Trọng tâm Việt Nam (Waste Management & Waste to Energy Asia Summit 2026 – Vietnam Focus), nằm trong chuỗi sự kiện Chuyển dịch Năng lượng và Giảm phát thải ASEAN, được kỳ vọng sẽ trở thành diễn đàn hàng đầu khu vực, kết nối chính sách, công nghệ và đầu tư cho mục tiêu phát triển xanh của Việt Nam do INBC Global đồng hành với Pacific Group và CLB Hydrogen Việt Nam ASEAN tổ chức vào ngày 25-26/3/2026 tại TP Hồ Chí Minh. Đăng ký tham gia với tư cách đại biểu, diễn giả và nhà triển lãm: Alice TSAI, Quản lý Kinh doanh Hội nghị, Di động/WhatsAPP/Wechat: +86 151 2102 5563, Email: alice.tsai@inbcglobal.com, contact@vahc.com.vn]

Nguồn: IEA Hydrogen & IEA Bioenergy
Ấn phẩm: Biomass and Hydrogen – Allies for Net Zero
Năm công bố: 2025

1. Bối cảnh toàn cầu: Vì sao cần kết hợp sinh khối và hydro?

Trong bối cảnh các quốc gia đẩy nhanh mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, hệ thống năng lượng toàn cầu đang đối mặt với ba thách thức lớn:
(1) giảm phát thải sâu trong các lĩnh vực khó khử carbon,
(2) bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn,
(3) duy trì khả năng vận hành ổn định của hệ thống điện và công nghiệp.

Theo báo cáo của IEA Hydrogen và IEA Bioenergy, không một giải pháp đơn lẻ nào có thể đáp ứng đồng thời cả ba yêu cầu trên. Chính vì vậy, việc tích hợp sinh khối và hydro được xem là một hướng đi chiến lược, tận dụng thế mạnh bổ trợ của hai nguồn năng lượng này.

2. Sinh khối: Nguồn carbon tái tạo then chốt

Sinh khối là nguồn năng lượng tái tạo duy nhất cung cấp carbon sinh học, cho phép:

• Sản xuất điện và nhiệt có thể điều độ,

• Cung cấp nguyên liệu đầu vào cho nhiên liệu sinh học, hóa chất sinh học,

• Kết hợp với công nghệ thu giữ và lưu trữ carbon (BECCS) để tạo ra phát thải âm.

Báo cáo nhấn mạnh rằng sinh khối bền vững – chủ yếu từ phụ phẩm nông nghiệp, lâm nghiệp, chất thải hữu cơ – đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong các kịch bản Net Zero, miễn là được quản lý chặt chẽ về môi trường và sử dụng đất.

3. Hydro: Chất mang năng lượng sạch và linh hoạt

Hydro, đặc biệt là hydro tái tạo và hydro carbon thấp, được xác định là trụ cột khử carbon cho:

• Công nghiệp nặng (thép, xi măng, hóa chất),

• Vận tải đường dài, hàng hải, hàng không,

• Lưu trữ năng lượng dài hạn cho hệ thống điện có tỷ trọng cao năng lượng tái tạo.

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra rằng việc mở rộng hydro xanh phụ thuộc lớn vào điện tái tạo, hạ tầng và chi phí – những yếu tố chưa thể hoàn thiện trong ngắn hạn ở nhiều quốc gia.

4. Các con đường tích hợp sinh khối – hydro

Báo cáo IEA phân tích chi tiết các con đường kỹ thuật chính:

4.1. Sản xuất hydro từ sinh khối

• Khí hóa sinh khối để tạo khí tổng hợp giàu hydro.

• Reforming sinh học (biogas, bioethanol).

• Sinh khối + CCS (BECCS) cho phép tạo hydro phát thải âm, có giá trị chiến lược cao trong cân bằng carbon.

4.2. Hydro hỗ trợ nâng cấp sinh khối

• Sử dụng hydro trong các quá trình tổng hợp nhiên liệu sinh học tiên tiến, e-fuels, SAF.

• Nâng cao hiệu suất chuyển hóa và chất lượng sản phẩm cuối cùng.

5. Vai trò trong các lĩnh vực khó giảm phát thải

Báo cáo nhấn mạnh liên minh sinh khối – hydro là giải pháp khả thi nhất hiện nay cho:

• Hàng không: SAF từ sinh khối kết hợp hydro.

• Hàng hải: nhiên liệu tổng hợp từ hydro và carbon sinh học.

• Công nghiệp hóa chất: methanol, ammonia carbon thấp.

• Hệ thống điện: sinh khối cho công suất nền – hydro cho lưu trữ dài hạn.

6. Điều kiện tiên quyết để triển khai hiệu quả

Theo IEA Hydrogen & IEA Bioenergy, các yếu tố quyết định thành công gồm:

• Khung chính sách rõ ràng và dài hạn,

• Tiêu chuẩn bền vững nghiêm ngặt cho sinh khối,

• Định giá carbon và cơ chế khuyến khích đầu tư,

• Phát triển hạ tầng hydro và chuỗi cung ứng sinh khối,

• Đầu tư R&D cho công nghệ tích hợp.

7. Hàm ý chính sách và thông điệp cốt lõi

Báo cáo kết luận rằng sinh khối và hydro không cạnh tranh mà bổ trợ lẫn nhau, tạo thành một liên minh chiến lược giúp:

• Giảm chi phí khử carbon,

• Tăng tính linh hoạt hệ thống năng lượng,

• Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và an ninh năng lượng.

Đây là nền tảng quan trọng cho các quốc gia đang phát triển và các nền kinh tế nông nghiệp – công nghiệp trong quá trình chuyển dịch năng lượng.