Sáng kiến Grande Region Hydrogen (GRH) 2.0: Hệ sinh thái hydro xuyên biên giới tiên phong tại châu Âu

Sáng kiến Grande Region Hydrogen (GRH) 2.0: Hệ sinh thái hydro xuyên biên giới tiên phong tại châu Âu

Annie Nguyễn
Ngày 4 tháng 7 năm 2026

Sáng kiến Grande Region Hydrogen (GRH) 2.0 đại diện cho một trong những nỗ lực hợp tác xuyên biên giới tham vọng và tiên tiến nhất tại châu Âu nhằm xây dựng một nền kinh tế hydro tích hợp. Được thành lập vào tháng 8 năm 2021 dưới hình thức Nhóm Lợi ích Kinh tế Châu Âu (EEIG), GRH đặt mục tiêu phát triển và hỗ trợ một hệ sinh thái hydro tại Khu vực Lớn (Greater Region), bao gồm bang Saarland và Rheinland-Pfalz (Đức), vùng Lorraine (Grand-Est, Pháp), vùng Wallonie (Bỉ) và Đại Công quốc Luxembourg.

Vinh danh và công nhận toàn cầu

Sáng kiến đã nhận được sự công nhận quốc tế khi được Chương trình Clean Hydrogen Partnership của EU và sáng kiến "Mission Innovation" lựa chọn là một trong ba "Best Practice global Hydrogen Valley" trong hạng mục Xây dựng Liên minh và Quản lý Dự án . Trong số 81 Thung lũng Hydro được chứng nhận từ 31 quốc gia trên toàn thế giới, GRH nổi bật nhờ cấu trúc xuyên biên giới độc đáo, được công nhận là "Hydrogen Flagship" toàn cầu và là hình mẫu tiên phong về hợp tác năng lượng xuyên quốc gia .

Mục tiêu chiến lược và giải quyết bài toán "con gà hay quả trứng"

Mục tiêu dài hạn của GRH là thiết lập một nền kinh tế hydro hoàn chỉnh dọc theo toàn bộ chuỗi giá trị, kết nối các nhà sản xuất, người tiêu dùng và nhà điều hành cơ sở hạ tầng . GRH được thiết kế để giải quyết bài toán "con gà hay quả trứng" (chicken & egg dilemma) bằng cách thống nhất các dự án, đặt mục tiêu vận hành chung và huy động đầu tư mạnh mẽ cho toàn bộ hệ sinh thái . Sáng kiến phi lợi nhuận này cởi mở với các bên mới chia sẻ lợi ích chung và đóng vai trò là hạt nhân cho quá trình chuyển đổi năng lượng châu Âu .

Hệ sinh thái đối tác đa dạng và các dự án trọng điểm

GRH tập hợp gần 15 đối tác công nghiệp và năng lượng hàng đầu, bao phủ toàn bộ chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ . Các thành viên chủ chốt bao gồm các nhà điều hành mạng lưới (Creos Deutschland, Creos Luxembourg, Encevo, GRTgaz, NaTran), nhà sản xuất hydro (GazelEnergie, H2V, HDF Energy, Iqony, Verso Energy), và các khách hàng công nghiệp lớn như SHS – Stahl-Holding-Saar (sản xuất thép) và Villeroy & Boch .

Nhiều dự án trọng điểm đang được thúc đẩy trong khuôn khổ GRH:

• Dự án MosaHYc (Moselle-Saar-Hydrogen-Conversion): Dự án đường ống hydro xuyên biên giới đầu tiên giữa Pháp và Đức. Dự án bao gồm việc chuyển đổi khoảng 70 km đường ống khí đốt tự nhiên hiện có thành đường ống hydro, với tổng chiều dài khoảng 90-94 km . Kết nối các nhà sản xuất hydro tại Saint-Avold và Carling với nhà máy thép ROGESA tại Dillingen (Đức), có khả năng vận chuyển tới 50.000 tấn hydro mỗi năm . Tổng vốn đầu tư khoảng 110 triệu euro, dự kiến vận hành vào năm 2027-2029 .

• Dự án Emil'Hy: Đề xuất lắp đặt nhà máy điện phân nước công suất 400 MW tại khu vực Carling-Saint-Avold, dự kiến sản xuất 56.000 tấn hydro tái tạo và carbon thấp mỗi năm . Dự án được triển khai theo hai giai đoạn: 200 MW vào năm 2027 và nâng lên 400 MW vào năm 2030 . Khách hàng tiêu thụ chính là ngành thép SHS, đảm bảo tính khả thi kinh tế cho dự án, đồng thời tận dụng cơ sở hạ tầng hiện có của nhà máy nhiệt điện Émile Huchet .

• Dự án HY4Link: Sáng kiến phát triển hạ tầng hydro tích hợp xuyên biên giới mở rộng, kết nối Luxembourg, Bỉ, Pháp và Đức . Dự án nhằm kết nối các cụm nhu cầu công nghiệp trong Khu vực Lớn với các trung tâm cung cấp hydro xanh dọc bờ biển Bắc Hải và các cảng nhập khẩu Antwerp, Zeebrugge, Rotterdam và Dunkirk . Đã được công nhận là Dự án Quan tâm Chung (PCI) vào tháng 12/2025, mở ra cơ hội tiếp cận các cơ chế tài trợ của EU .

• Tham gia European Hydrogen Backbone (EHB): GRH đóng vai trò quan trọng trong mạng lưới đường ống hydro châu Âu, với các dự án như MosaHYc là những thử nghiệm tiên phong cho việc chuyển đổi hạ tầng .

Tác động kinh tế, xã hội và môi trường

Hệ sinh thái GRH dự kiến sẽ tạo ra tác động tích cực to lớn:

• Môi trường: Giảm phát thải CO₂ hơn 980.000 tấn mỗi năm vào năm 2030, thông qua khử carbon ngành thép và vận tải .

• Kinh tế và xã hội: Tạo ra hơn 140 việc làm trực tiếp và 230 việc làm gián tiếp, thúc đẩy các chương trình nghiên cứu và đào tạo tại các trường đại học trong khu vực . Tổng vốn đầu tư cho sản xuất và vận tải vượt quá 600 triệu euro .

Với sự công nhận toàn cầu và các dự án trọng điểm đang được triển khai, GRH đóng vai trò là hình mẫu về cách hợp tác xuyên biên giới và tích hợp chuỗi giá trị có thể thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng và xây dựng nền kinh tế hydro cạnh tranh tại châu Âu và trên toàn thế giới.