Sân bay Groningen Eelde: Lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu hydro – Nghiên cứu khả thi chỉ ra thách thức và cơ hội

June 1, 2026, Annie Nguyễn

Một nghiên cứu khả thi quy mô lớn do liên danh 18 đối tác hàng đầu thực hiện vừa công bố lộ trình đưa Sân bay Groningen Eelde (GAE) trở thành trung tâm hàng không hydro của khu vực Bắc Âu. Với tầm nhìn đến năm 2050, sân bay này có thể xử lý hơn 1,3 triệu hành khách thương mại mỗi năm, trong đó 80% sử dụng hydro lỏng (LH2).

Bức tranh toàn cảnh

Báo cáo "Hydrogen Infrastructure Feasibility Study – Groningen Airport Eelde" (Phiên bản 1.0, tháng 5/2025) được thực hiện bởi AirportCreators cùng các đối tác gồm Airbus, KLM, Shell, RWE, Gasunie, Cranfield Aerospace, Fokker Next Gen, Beyond Aero và nhiều tổ chức khác. Nghiên cứu đánh giá toàn diện các yếu tố kỹ thuật, kinh tế, an toàn và vận hành nhằm tích hợp hydro làm nhiên liệu hàng không.

Các mẫu máy bay hydro tiềm năng

Bốn loại máy bay chính được xem xét:

• Cranfield Aerospace Islander (2027): Retrofit 6–8 chỗ, dùng hydro khí (GH2) 350 bar, tầm bay 200–400 km.

• Beyond Aero BYA-I (2030): Máy bay phản lực thương mại 8 chỗ, GH2 700 bar, tầm 1.500 km, phủ 80% tuyến châu Âu.

• Fokker Next Gen (2035): 120 chỗ, hai nhiên liệu (LH2 + SAF), tầm 2.600–4.000 km.

• Airbus ZEROe (sau 2035): 100 chỗ, pin nhiên liệu, LH2, tầm 1.850 km.

Quan điểm các hãng bay

Evia Aero (Suell Mues, CTO): Tập trung vào các tuyến khu vực 200–1.000 km, dùng GH2 ban đầu. Giá vé dự kiến cao hơn 20% so với hạng thương gia truyền thống, nhưng sẽ giảm nhờ quy mô. Thách thức lớn nhất là sự do dự của các sân bay nhỏ trong đầu tư hạ tầng.

KLM (Jolanda Stevens, Quản lý Chương trình Zero Emission): Cách tiếp cận thận trọng. KLM chỉ cân nhắc máy bay >100 ghế, tầm >2.500 km. Chi phí vận hành, thời gian quay vòng và tác động môi trường (NOx từ đốt hydro) là những rào cản chính. Hãng sẽ thử nghiệm với ZeroAvia vào năm 2026.

Beyond Aero (Irwin Kerboriou): Tiên phong trong hàng không thương mại, nhắm ra mắt BYA-I 2030. Thách thức kỹ thuật là làm mát pin nhiên liệu và lưu trữ GH2 700 bar.

Chi phí – Điểm nghẽn lớn nhất

Chi phí sản xuất hydro xanh hiện nay dao động 4,13–9,30 €/kg, nhưng dự báo giảm xuống 1,00–3,45 €/kg vào 2050. Tuy nhiên, chi phí vận hành tổng thể của máy bay LH2 dự kiến cao hơn 27% so với máy bay dầu hỏa vào năm 2050 (theo Steer, 2023). Trong đó, nhiên liệu hydro cao hơn 82%, phí sân bay tăng 11%, chi phí sở hữu tăng 19%. Khi tính thuế carbon (200 €/tấn vào 2050), hydro có thể cạnh tranh hơn.

Hạ tầng và an toàn

GAE sẽ xây dựng hạ tầng theo ba cấp độ:

• Tier 1 (2030): Sản xuất tại chỗ 430 kg GH2/ngày bằng điện phân 1 MW, chi phí vốn ~7,2 triệu €.

• Tier 2 (2035): Nhập LH2 bằng xe bồn, nhu cầu ~4 tấn/ngày.

• Tier 3 (2050): Kết nối đường ống hydrogen backbone, nhu cầu ~45 tấn LH2/ngày, tổng vốn đầu tư 26–33 triệu €.

An toàn là ưu tiên hàng đầu: Khoảng cách an toàn với LH2 từ 20–60 m, thiết bị chống tĩnh điện, cảm biến siêu âm phát hiện rò rỉ, và đào tạo đội ngũ chữa cháy theo chương trình HyResponder.

Khuyến nghị chính

Nhóm nghiên cứu khuyến nghị GAE và các đối tác:

1. Xác nhận kịch bản lưu lượng với sự tham gia của hàng không thương mại và hàng không chung.

2. Phát triển hệ sinh thái hydro khu vực Bắc Hà Lan, tận dụng các dự án North2, HyNetherlands, Equinor.

3. Tham gia xây dựng tiêu chuẩn quốc tế về độ tinh khiết hydro (hiện yêu cầu ISO 14687 Grade D: 99,97%).

4. Thử nghiệm thực tế quy trình tiếp nhiên liệu, an toàn và phối hợp với cơ quan quản lý.

Kết luận: Hàng không hydro là khả thi nhưng đòi hỏi sự cam kết dài hạn, đầu tư lớn và khung pháp lý đồng bộ. GAE có cơ hội trở thành hình mẫu tiên phong, nhưng cần hành động ngay từ hôm nay.