Nhật Bản trao 6,8 tỷ USD hợp đồng CfD hydro quốc tế đầu tiên, mở màn chu kỳ mua sắm quy mô lớn
Tokyo, ngày 15 tháng 1 năm 2026 – Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) đã chính thức trao các dự án amoniac carbon thấp quốc tế đầu tiên trong khuôn khổ cơ chế Hợp đồng chênh lệch giá (Contract-for-Difference – CfD) về hydro, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ các dự án thí điểm trong nước sang xây dựng chuỗi cung ứng hydro và amoniac quy mô lớn mang tính toàn cầu.
Theo phân tích của Wood Mackenzie, hai dự án do JERA và Mitsui & Co. dẫn dắt đã giành được khoảng 35% tổng ngân sách hỗ trợ hydro trị giá 19,2 tỷ USD của Nhật Bản, trong khi khoảng 65% nguồn lực vẫn còn dư địa cho các đợt trao thầu quốc tế tiếp theo.
Hai dự án này sẽ nhập khẩu khoảng 772.000 tấn amoniac xanh lam (blue ammonia) mỗi năm, tương đương 120.000 tấn hydro, từ bang Louisiana (Hoa Kỳ), bắt đầu trong giai đoạn 2030–2031. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa nhu cầu hydro quy mô lớn, gắn với các ứng dụng phát điện và công nghiệp cụ thể tại Nhật Bản.
Ông Shintaro Onishi, Chuyên gia phân tích chính về hydro và amoniac của Wood Mackenzie, nhận định: “Vòng CfD này là một bước đột phá chứ không phải điểm kết thúc. Nhật Bản đang chuyển sang hậu thuẫn các chuỗi cung ứng quốc tế quy mô lớn thay vì chỉ tập trung vào các dự án trình diễn trong nước. Việc kết hợp ưu đãi sản xuất tại Mỹ, như tín dụng thuế 45Q, với hỗ trợ CfD trong nước đã tạo ra con đường hiệu quả về chi phí để đảm bảo nguồn cung amoniac carbon thấp.”
Nắm giữ hơn một nửa công suất dự án Blue Point
Cả hai dự án đều lấy nguồn từ tổ hợp Blue Point tại Louisiana – dự án công suất 1,4 triệu tấn/năm, được phát triển cùng CF Industries. Trong đó, JERA nắm 35% vốn và sẽ bao tiêu 0,5 triệu tấn/năm từ tháng 2/2030, chủ yếu phục vụ đồng đốt amoniac tại nhà máy nhiệt điện than Hekinan (tỉnh Aichi). Mitsui nắm 25% vốn và sẽ cung cấp 0,28 triệu tấn/năm từ tháng 1/2031 cho Hokkaido Electric Power, phần còn lại phục vụ các cơ sở công nghiệp của UBE Mitsubishi Cement và Tosoh.
Việc các đối tác Nhật Bản đảm bảo hơn một nửa công suất Blue Point giúp giảm đáng kể rủi ro thương mại và tăng tính khả thi tài chính của dự án.
Hỗ trợ CfD kéo dài 15 năm, quy mô 6,8 tỷ USD
Hai dự án được cấp hỗ trợ CfD trong 15 năm, do JOGMEC thực hiện, sử dụng ngân sách từ chương trình hỗ trợ “bù chênh lệch giá” hydro trị giá 3.000 tỷ yên (19,2 tỷ USD) của Nhật Bản. Dù giá trị trợ cấp cụ thể chưa được công bố, Wood Mackenzie ước tính tổng hỗ trợ cho hai dự án này vào khoảng 6,8 tỷ USD, kéo dài đến năm 2045.
Tận dụng lợi thế dẫn đầu về đồng đốt amoniac
Các khoản CfD mới tiếp nối vị thế dẫn đầu toàn cầu của Nhật Bản trong lĩnh vực đồng đốt amoniac. Nhà máy Hekinan của JERA từng thực hiện thử nghiệm đốt 20% amoniac đầu tiên trên thế giới trong một tổ máy than thương mại, với mục tiêu vận hành thương mại toàn phần vào năm 2029. Việc mở rộng hỗ trợ sang nhà máy Tomato-Atsuma của Hokkaido Electric tạo nền tảng cho quá trình khử carbon bằng amoniac trên phạm vi rộng hơn.
Theo Wood Mackenzie, cách tiếp cận này cho thấy Nhật Bản đã gắn chính sách hydro với nhu cầu sử dụng thực tế, từ phát điện, xi măng đến hóa chất, qua đó tăng cường tính khả thi kinh tế của các chuỗi cung ứng quy mô lớn.
Chính sách tích hợp, giảm rủi ro toàn chuỗi giá trị
Các dự án CfD cũng được hưởng lợi từ khung chính sách hydro tích hợp của Nhật Bản. Trước đó, các nhà máy điện liên quan đã trúng thầu trong đấu giá điện khử carbon dài hạn, tập trung hỗ trợ chi phí đầu tư. Khi kết hợp với CfD nhiên liệu và hỗ trợ hạ tầng, cách tiếp cận này giúp giảm rủi ro từ khâu sản xuất đến tiêu thụ cuối cùng.
Với 65% ngân sách CfD vẫn chưa được phân bổ, giới phân tích kỳ vọng Nhật Bản sẽ tiếp tục trao thêm các dự án hydro và amoniac quốc tế trong thời gian tới, nhằm tiến gần hơn mục tiêu 3 triệu tấn hydro vào năm 2030.
