Nhật Bản âm thầm tái thiết an ninh năng lượng: Hạt nhân mới, hydrogen, điện mặt trời perovskite và tham vọng tự chủ quốc gia
02/05/2026
Annie Nguyễn
Ông Kei Izawa nhận định Nhật Bản đang bước vào giai đoạn “tái trỗi dậy” khi biến khủng hoảng năng lượng thành động lực cải tổ quốc gia. Dù khoảng 10.000 doanh nghiệp Nhật đầu tư ra nước ngoài, mang về ¥41,6 nghìn tỷ thu nhập đầu tư năm 2025, Nhật vẫn phải nhập khẩu lượng lớn nhiên liệu hóa thạch trị giá ¥22–27 nghìn tỷ/năm.
Với tỷ lệ tự chủ năng lượng chỉ khoảng 12%, Tokyo xem đây là rủi ro chiến lược sống còn.
Hai trụ cột lớn: Hạt nhân + công nghệ mới
Nhật Bản đang:
- tái khởi động các nhà máy điện hạt nhân an toàn sau sự cố 2011
- phát triển lò phản ứng thế hệ mới SRZ-1200
- thử nghiệm micro-reactor siêu nhỏ, vận hành 25 năm không tiếp nhiên liệu
- tăng mạnh năng lượng tái tạo
Loạt công nghệ tương lai đang được thúc đẩy
Điện mặt trời không gian (SSPS)
Thu năng lượng mặt trời ngoài không gian và truyền về Trái đất.
Chuỗi cung ứng hydrogen
Nhật dẫn đầu thương mại hóa chuỗi:
- sản xuất
- lưu trữ
- vận chuyển hydrogen
Điện dòng hải lưu
IHI thử nghiệm khai thác dòng hải lưu Kuroshio.
Điện gió
Dự kiến tăng từ 1,1% năm 2023 lên 4–8% năm 2040.
Điện thẩm thấu
Fukuoka đã vận hành thử điện từ chênh lệch độ mặn nước.
Nhiệt hạch
Lò JT-60SA – tokamak lớn nhất thế giới tại Naka City – đã bắt đầu gia nhiệt plasma toàn diện năm 2026.
“Game changer” gần nhất: pin mặt trời perovskite
Ngày 27/3/2026, Sekisui Chemical ra mắt thương mại công nghệ SOLAFIL – pin mặt trời perovskite thương mại đầu tiên thế giới.
Ưu điểm:
- nhẹ
- dẻo
- lắp trên tường, kính, mái cong
- phù hợp đô thị Nhật thiếu đất
Ý nghĩa chiến lược
Nhật Bản không chọn một công nghệ duy nhất, mà xây danh mục tự chủ năng lượng toàn diện gồm:
- nuclear
- renewables
- hydrogen
- storage
- future tech
Góc nhìn cho Việt Nam
Việt Nam có thể học mô hình Nhật:
- đa dạng hóa thay vì đặt cược 1 nguồn điện
- công nghiệp hóa công nghệ nội địa
- gắn an ninh năng lượng với an ninh quốc gia
Kết luận
Sau “30 năm mất mát”, Nhật có thể đang bước vào “30 năm tái thiết năng lượng” – âm thầm nhưng rất chiến lược.
