Nhà nhập khẩu amoniac sạch lo ngại khi EU phát tín hiệu tạm dừng CBAM đối với phân bón
Ngày đăng: 09/01/2026
Khu vực: Liên minh châu Âu (EU)
Lĩnh vực: Phân bón, Amoniac, Chính sách hydro
Chỉ tám ngày sau khi chính thức triển khai Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM), Liên minh châu Âu đang phát tín hiệu có thể đảo chiều chính sách khi xem xét tạm dừng áp dụng CBAM đối với các sản phẩm phân bón — một quyết định có thể ảnh hưởng trực tiếp đến nhập khẩu amoniac, dẫn xuất quan trọng của hydro và là nguyên liệu nền tảng cho phân bón nitơ.
Khả năng thay đổi chính sách này đã khiến các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị amoniac sạch và phân bón tại châu Âu lo ngại, đặc biệt trong bối cảnh nhiều khoản đầu tư lớn đã được triển khai dựa trên kỳ vọng về một khung định giá carbon ổn định và dài hạn.
CBAM bước vào giai đoạn thực thi đầy đủ từ đầu năm 2026, với mục tiêu áp mức chi phí carbon đối với hàng nhập khẩu tương đương với nghĩa vụ mà các nhà sản xuất EU phải chịu theo Hệ thống Mua bán Phát thải EU (EU ETS). Phân bón, bao gồm các sản phẩm từ amoniac, nằm trong nhóm ngành chịu điều chỉnh do cường độ phát thải cao.
Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách EU hiện đang cân nhắc việc tạm hoãn CBAM cho phân bón nhằm giảm áp lực lên giá lương thực, đảm bảo an ninh nguồn cung và duy trì sức cạnh tranh cho ngành nông nghiệp châu Âu. Nếu được thông qua, động thái này sẽ miễn trừ nghĩa vụ carbon biên giới đối với phân bón nhập khẩu, bao gồm cả amoniac.
Tập đoàn Yara International của Na Uy — một trong những nhà sản xuất phân bón lớn nhất châu Âu và là nhà đầu tư quan trọng trong lĩnh vực amoniac xanh và amoniac carbon thấp — đã công khai phản đối đề xuất này. Yara cho rằng việc tạm dừng CBAM đối với phân bón sẽ làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư và làm yếu đi động lực khử carbon trong ngành.
Theo Yara, quyết định này “phát đi một tín hiệu tiêu cực vào thời điểm nhạy cảm nhất”, có nguy cơ làm chậm các quyết định đầu tư cuối cùng đối với các dự án amoniac xanh và amoniac xanh lam tại châu Âu cũng như trên toàn cầu.
Các chuyên gia trong ngành nhận định rằng nhập khẩu amoniac sạch — được kỳ vọng đóng vai trò ngày càng quan trọng trong quá trình chuyển dịch năng lượng, phát triển kinh tế hydro và khử carbon ngành phân bón của EU — phụ thuộc rất lớn vào tính nhất quán của chính sách carbon. Việc tạm dừng CBAM có thể giúp amoniac truyền thống giảm chi phí trong ngắn hạn, nhưng đồng thời làm suy yếu khả năng cạnh tranh của các giải pháp phát thải thấp.
Hiện Ủy ban châu Âu chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Các cuộc thảo luận vẫn đang tiếp diễn giữa các quốc gia thành viên, ngành nông nghiệp, nhà sản xuất phân bón và các bên phát triển hydro sạch. Bất kỳ sửa đổi chính thức nào đối với CBAM đều cần được phê duyệt chính trị và có thể tạo ra tác động lâu dài đối với chiến lược nhiên liệu và hóa chất có nguồn gốc hydro của châu Âu.
