Nghiên cứu hydro tự nhiên ở cấp độ nguyên tử: Anh và Philippines hợp tác mở ra nguồn cung năng lượng sạch mới
Annie Nguyễn
Ngày 12 tháng 7 năm 2026
Trong bối cảnh các tập đoàn năng lượng toàn cầu như ADNOC đang mở rộng hạ tầng vận chuyển amoniac và Indonesia thúc đẩy các dự án điện rác, một hướng đi mới đầy hứa hẹn đang được các nhà khoa học Anh và Philippines khám phá: khai thác nguồn hydro tự nhiên được tạo ra sâu trong lòng đất.
Dự án nghiên cứu hợp tác Anh - Philippines
Các nhà khoa học từ Cơ quan Khảo sát Địa chất Anh (BGS), Viện Nghiên cứu Hạt nhân Philippines (PNRI) và Trung tâm Khoa học Địa chất GFZ Helmholtz (Đức) đã hợp tác nghiên cứu các mẫu đá từ hệ thống hydro tự nhiên trong đá ophiolite tại Zambales, Philippines . Đây là khu vực có dòng hydro tự nhiên cao nhất từng được ghi nhận trên thế giới .
Điểm đặc biệt của nghiên cứu là sử dụng Diamond Light Source – cơ sở khoa học đồng bộ quốc gia của Anh tại Harwell, có khả năng tạo ra ánh sáng mạnh gấp 10 tỷ lần ánh sáng mặt trời, cho phép các nhà khoa học quan sát quá trình tạo hydro ở cấp độ nguyên tử .
Cơ chế hình thành hydro tự nhiên
Hydro tự nhiên được tạo ra thông qua các phản ứng địa hóa và sinh hóa trong các thành tạo đá, đặc biệt là quá trình serpentin hóa – khi nước tương tác với đá giàu sắt và magie trong các đá ophiolite .
Tiến sĩ Ruth Delina-Agillon, nhà địa hóa thực nghiệm của BGS và là nghiên cứu viên chính của dự án, cho biết: "Sử dụng Diamond Light Source là cơ hội tuyệt vời để nghiên cứu hành vi của các nguyên tố chính trong các hệ thống rò rỉ hydro ở mức độ chi tiết chưa từng có. Đây là bước quan trọng để hiểu các yếu tố thúc đẩy quá trình tạo hydro tự nhiên trong môi trường ophiolite, không chỉ ở Philippines mà trên toàn thế giới" .
Triển vọng và ý nghĩa đối với chuyển đổi năng lượng
Hydro tự nhiên (hay còn gọi là hydro trắng hoặc hydro vàng) đang thu hút sự quan tâm toàn cầu vì đây là nguồn năng lượng sạch không phát thải carbon khi đốt cháy, và không cần quá trình sản xuất tốn kém như hydro xanh hay hydro xám .
Philippines đã cấp 8 giấy phép thăm dò cho các dự án hydro tự nhiên và dầu khí, bao gồm cả những giấy phép thăm dò hydro tự nhiên đầu tiên trên thế giới được đấu thầu cạnh tranh . Các công ty từ Australia, Israel, Anh, Mỹ và Singapore đã tham gia vào các dự án này, với tổng cam kết đầu tư khoảng 207 triệu USD trong bảy năm thăm dò .
Thị trường hydro tự nhiên đang phát triển nhanh chóng: từ năm 2020 đến 2023, số lượng công ty tham gia lĩnh vực này đã tăng từ 10 lên khoảng 40 . Tuy nhiên, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng vẫn còn nhiều điều cần hiểu về cách các hệ thống hydro tự nhiên phát triển theo thời gian, bao gồm mối quan hệ giữa đá ngầm và các khoáng chất, chất lỏng và vi sinh vật quyết định tiềm năng tạo, vận chuyển và tích tụ hydro ở quy mô thương mại .
Liên hệ với các xu hướng năng lượng toàn cầu
Nghiên cứu này diễn ra trong bối cảnh ngành năng lượng toàn cầu đang tìm kiếm các giải pháp đa dạng hóa nguồn cung hydro. Trong khi các tập đoàn như ADNOC đầu tư vào hạ tầng vận chuyển amoniac và Indonesia phát triển điện rác, nguồn hydro tự nhiên có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng sạch trong tương lai.
Dữ liệu từ nghiên cứu tại Diamond Light Source vẫn đang được phân tích và sẽ được công bố trong thời gian tới. Những phát hiện này sẽ có giá trị tham khảo cho các hệ thống địa chất tương tự trên toàn thế giới, hỗ trợ các nỗ lực hợp tác quốc tế trong việc xác định và ưu tiên các địa điểm thăm dò tiềm năng .

