NGÀNH HYDRO CANADA: CƠ HỘI CHIẾN LƯỢC CHO ĐA DẠNG HÓA XUẤT KHẨU VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM
Annie Nguyễn - 06/09/2026
Ngành công nghiệp hydro của Canada đang bước vào giai đoạn thương mại hóa quan trọng, và Hiệp hội Hydro Canada (CHA) đã gửi một bản kiến nghị trước ngân sách (Pre-Budget Submission) tới Bộ Tài chính nước này, nhấn mạnh đây là thời điểm vàng để định hình chính sách đúng đắn. Theo CHA, hydro không chỉ là một giải pháp năng lượng sạch mà còn là một cơ hội chiến lược để đa dạng hóa xuất khẩu, tạo việc làm, đảm bảo an ninh năng lượng và thúc đẩy khả năng cạnh tranh cũng như khử carbon cho công nghiệp.
Trong bản kiến nghị gửi Chính phủ Canada, CHA nhấn mạnh rằng 3-5 năm tới sẽ là giai đoạn quyết định đối với ngành hydro. Ngân sách 2026 được xem là cơ hội tốt nhất để "đưa chính sách hydro đi đúng hướng" – một động thái cần thiết để xây dựng cả cung và cầu, củng cố năng lực sản xuất trong nước và xuất khẩu, đồng thời mở khóa các khoản đầu tư, đổi mới sáng tạo và tạo ra những công việc tại chỗ.
Ba trụ cột chiến lược của Canada
Có thể thấy chiến lược của Canada tập trung vào ba trụ cột chính, rất đáng để các nước khác, bao gồm Việt Nam, tham khảo:
-
Xây dựng thị trường nội địa (Tạo cầu): Khuyến khích sử dụng hydro trong các lĩnh vực giao thông (xe tải, xe buýt), công nghiệp nặng (thép, xi măng, hóa chất) và lưu trữ năng lượng. Việc Canada khai trương trạm tiếp nhiên liệu hydro 700 bar cho xe tải hạng nặng là một minh chứng cho nỗ lực này.
-
Phát triển năng lực sản xuất và công nghệ (Tạo cung): Hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước như HTEC, đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, và xây dựng chuỗi cung ứng thiết bị nội địa, từ máy điện phân đến bồn chứa và trạm nạp.
-
Hướng tới xuất khẩu (Đa dạng hóa thị trường): Với tiềm năng năng lượng tái tạo dồi dào, Canada hướng đến trở thành một nhà cung cấp hydro xanh toàn cầu, đặc biệt cho các thị trường nhập khẩu lớn như Châu Âu và Châu Á. Điều này giúp giảm phụ thuộc vào xuất khẩu năng lượng hóa thạch truyền thống.
Bài học cho Việt Nam và Tổng công ty Hydrogen Việt Nam (VH2)
Chiến lược của Canada đưa ra những gợi ý quan trọng cho một quốc gia đang phát triển như Việt Nam, vốn cũng đang xây dựng kế hoạch và hệ sinh thái hydro:
-
Tầm nhìn dài hạn và ưu tiên chính sách: Cần có một chiến lược quốc gia rõ ràng, với các cơ chế ưu đãi và đầu tư mạnh mẽ, tương tự như cách Canada đang làm. Việc lồng ghép hydro vào các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội là rất quan trọng.
-
Xây dựng quan hệ đối tác và chuỗi cung ứng: Canada chú trọng hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước để tạo ra giá trị và việc làm. Việt Nam có thể học hỏi bằng cách khuyến khích sự tham gia của các công ty trong nước như VH2 vào chuỗi giá trị, đồng thời hợp tác với các đối tác công nghệ quốc tế.
-
Kết hợp giữa thị trường nội địa và xuất khẩu: Xây dựng một thị trường tiêu thụ hydro trong nước (ví dụ: cho vận tải và công nghiệp) là nền tảng để thu hút đầu tư và giảm chi phí, từ đó mới có thể cạnh tranh xuất khẩu. Các dự án mà VH2 đang hướng tới, từ sản xuất đến trạm nạp và xe cộ, là một cách tiếp cận đúng hướng.
Lời kêu gọi của CHA về việc "làm đúng chính sách hydro trong ngân sách 2026" là một thông điệp mạnh mẽ về tính cấp thiết. Đối với Việt Nam, khoảng thời gian tương tự cũng sẽ là giai đoạn quyết định để biến tiềm năng hydro thành hiện thực, và bài học từ Canada là một tài liệu tham khảo đầy giá trị trên chặng đường đó.
