Khảo sát của H2 View: Liên kết đấu giá với cơ chế tiêu thụ là chìa khóa nâng hiệu quả tài trợ hydrogen EU
Ngày 26/01/2026
Một khảo sát mới do H2 View công bố cho thấy các chuyên gia trong ngành hydrogen châu Âu cho rằng việc liên kết các phiên đấu giá tài trợ hydrogen của EU với cơ chế tiêu thụ (offtake mechanisms) là yếu tố quan trọng nhất để nâng cao hiệu quả chính sách, vượt lên trên các điều chỉnh về điều kiện tham gia hay chia sẻ rủi ro.
Theo kết quả khảo sát, 32,56% người tham gia đánh giá rằng việc gắn đấu giá tài trợ với các cơ chế đảm bảo đầu ra – như hợp đồng mua bán dài hạn, hợp đồng chênh lệch carbon (CCfD) hoặc cam kết tiêu thụ từ khu vực công nghiệp – sẽ mang lại tác động lớn nhất đối với khả năng triển khai dự án hydrogen. Tỷ lệ này cao hơn rõ rệt so với các phương án cải thiện khác.
Bài toán lớn nhất: không phải sản xuất, mà là đầu ra
Kết quả khảo sát phản ánh một thực tế ngày càng rõ ràng trong thị trường hydrogen châu Âu: rủi ro lớn nhất hiện nay không nằm ở công nghệ hay năng lực sản xuất, mà ở tính chắc chắn của nhu cầu tiêu thụ.
Mặc dù EU đã triển khai các cơ chế đấu giá thông qua Ngân hàng Hydrogen châu Âu (European Hydrogen Bank), nhiều dự án vẫn gặp khó khăn trong việc đạt quyết định đầu tư cuối cùng (FID) do thiếu các hợp đồng offtake đủ dài hạn và đủ giá trị để thuyết phục nhà đầu tư và tổ chức tài chính.
Việc đấu giá chỉ hỗ trợ phía cung, trong khi phía cầu chưa được “khóa chặt”, khiến rủi ro thị trường tiếp tục dồn về phía nhà phát triển dự án. Khảo sát của H2 View cho thấy cộng đồng ngành coi đây là điểm nghẽn chính cần được tháo gỡ.
Mở rộng điều kiện tham gia và chia sẻ rủi ro: cần thiết nhưng chưa đủ
Hai phương án cải thiện khác cùng đạt 25,58% mức ủng hộ là mở rộng điều kiện đủ điều kiện tham gia đấu giá và cải thiện cơ chế chia sẻ rủi ro giữa nhà nước và nhà phát triển.
Điều này cho thấy nhiều ý kiến cho rằng các tiêu chí hiện tại của EU vẫn còn tương đối chặt chẽ, đặc biệt đối với các dự án quy mô vừa và nhỏ hoặc các mô hình hydrogen ngoài điện phân truyền thống. Tuy nhiên, việc nới điều kiện tham gia nếu không đi kèm cơ chế tiêu thụ rõ ràng có thể chỉ làm tăng số lượng dự án nộp hồ sơ, chứ chưa chắc cải thiện được tỷ lệ dự án đi vào triển khai thực tế.
Tương tự, chia sẻ rủi ro tốt hơn – thông qua bảo lãnh giá, bảo lãnh tín dụng hoặc linh hoạt trong nghĩa vụ vận hành – được xem là yếu tố hỗ trợ quan trọng, nhưng vẫn đứng sau bài toán đầu ra trong thứ tự ưu tiên của thị trường.
Lộ trình linh hoạt theo quy mô dự án: mối quan tâm thứ yếu
Phương án thiết kế lộ trình thời gian khác nhau cho các quy mô dự án chỉ nhận được 16,28% sự ủng hộ, thấp nhất trong khảo sát. Điều này cho thấy, dù thời gian triển khai là vấn đề thực tế, nó không phải rào cản cốt lõi so với các yếu tố tài chính và thị trường.
Hàm ý chính sách: từ “đấu giá rẻ nhất” sang “đấu giá có thể triển khai”
Khảo sát của H2 View gửi đi một thông điệp rõ ràng: để các chương trình tài trợ hydrogen của EU thực sự phát huy hiệu quả, trọng tâm chính sách cần dịch chuyển từ việc chọn dự án có chi phí thấp nhất sang chọn dự án có khả năng triển khai và tiêu thụ thực tế cao nhất.
Việc tích hợp đấu giá với các cơ chế offtake – thông qua phối hợp giữa chính sách công nghiệp, chính sách khí hậu và chính sách năng lượng – có thể là bước then chốt để đưa hydrogen từ các kế hoạch trên giấy trở thành dòng năng lượng thương mại hóa ở quy mô lớn trong thập kỷ tới.
