IEA: “Kỷ nguyên điện khí hóa” tăng tốc, công nghệ năng lượng sạch vượt mốc 1.000 tỷ USD
Ngày 02/04/2026 – Annie Nguyễn biên tập
Trong bối cảnh thị trường dầu khí toàn cầu vẫn đang thu hút sự chú ý bởi những biến động địa chính trị, một xu hướng quan trọng khác trong hệ thống năng lượng đang âm thầm tăng tốc: sự trỗi dậy mạnh mẽ của các công nghệ điện và năng lượng sạch.
Báo cáo “Energy Technology Perspectives 2026” mới công bố của International Energy Agency (IEA) cung cấp một cái nhìn toàn diện về chuỗi cung ứng của các công nghệ đang phát triển nhanh như xe điện, pin lưu trữ và thiết bị năng lượng tái tạo. Với độ dài gần 400 trang, báo cáo cho thấy quy mô và tốc độ mở rộng của các công nghệ này đã đạt đến một giai đoạn hoàn toàn mới.
Một trong những điểm nổi bật là quy mô thị trường của các công nghệ điện và năng lượng sạch hiện đã vượt mốc 1.000 tỷ USD, củng cố xu hướng đã được ghi nhận trước đó khi đầu tư vào lĩnh vực điện lần đầu tiên vượt qua đầu tư vào nhiên liệu hóa thạch. Điều này cho thấy “kỷ nguyên điện khí hóa” không chỉ là một khái niệm chính sách mà đã trở thành thực tế thị trường.
Bất kể các kịch bản phát triển – dù thận trọng hay chuyển đổi nhanh – xu hướng chung vẫn không thay đổi: thị trường toàn cầu cho các công nghệ năng lượng then chốt đang tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ. Động lực chính không chỉ đến từ chính sách, mà ngày càng được thúc đẩy bởi tính cạnh tranh về chi phí.
Trong những năm gần đây, chi phí của năng lượng tái tạo và pin đã giảm sâu, giúp các công nghệ này trở nên hấp dẫn hơn về mặt kinh tế so với các giải pháp truyền thống. Đây là yếu tố then chốt thúc đẩy quá trình chuyển dịch năng lượng trên quy mô toàn cầu.
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra một thực tế quan trọng về cấu trúc chuỗi cung ứng: Trung Quốc hiện đang giữ vai trò trung tâm trong sản xuất công nghệ năng lượng sạch, với tỷ trọng từ 60% đến 85% trong nhiều khâu sản xuất, và thậm chí trên 95% ở một số công đoạn nhất định. Điều này đặt ra những vấn đề đáng kể về mức độ tập trung và rủi ro chuỗi cung ứng.
Dù thế giới có xu hướng phân mảnh hơn về địa chính trị, thương mại toàn cầu đối với công nghệ năng lượng vẫn duy trì sự sôi động, cho thấy mức độ phụ thuộc lẫn nhau cao giữa các nền kinh tế.
Bên cạnh điện khí hóa, báo cáo cũng nhấn mạnh rằng không phải mọi giải pháp năng lượng đều xoay quanh điện. Các loại nhiên liệu phát thải thấp như nhiên liệu sinh học và nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) vẫn đóng vai trò quan trọng, đặc biệt trong những lĩnh vực khó điện khí hóa.
Nhìn tổng thể, báo cáo của IEA cho thấy hệ thống công nghệ năng lượng toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng với tác động ngày càng lớn đến năng lực cạnh tranh, an ninh năng lượng và địa chính trị. Đồng thời, mức độ bất định cũng gia tăng, đòi hỏi các quốc gia và doanh nghiệp phải có chiến lược linh hoạt hơn trong giai đoạn chuyển đổi này.
