HYDROGEN – NỀN TẢNG CẤU TẠO CỦA TRÁI ĐẤT?
Ngày 27 tháng 2 năm 2026
Đây là bài viết thứ ba trong loạt bài về cuộc đời và công trình của học giả người Nga Vladimir Larin, nhà tiên phong trong nghiên cứu và thăm dò hydrogen tự nhiên.
Trong công trình của mình, Vladimir Larin đã đề xuất một hệ thống phân bố các nguyên tố hóa học trong Hệ Mặt Trời hoàn toàn mới, dựa trên cơ sở khoa học thực nghiệm. Ý nghĩa thực tiễn của phát hiện này, theo ông, có thể làm thay đổi cách chúng ta nhìn nhận tài nguyên năng lượng của Trái Đất.
Hydrogen trong Trái Đất: Khác biệt giữa hai mô hình
Theo mô hình “Chondritic” cổ điển về thành phần Trái Đất – do J. W. Morgan và E. Anders đề xuất năm 1980 – hàm lượng hydrogen trong khái niệm Bulk Silicate Earth (BSE) chỉ khoảng 0,003% khối lượng.
Ngược lại, theo học thuyết Primordially Hydridic Earth (PHE) của Vladimir Larin, hydrogen chiếm tới 4,5% khối lượng ban đầu của Trái Đất khi hình thành – cao gấp hàng nghìn lần so với mô hình chính thống. Phần lớn hydrogen này, theo giả thuyết, hiện được “lưu trữ” trong lõi Trái Đất dưới dạng hydride kim loại.
Các thí nghiệm áp suất cực cao bằng đe kim cương (diamond anvil cell) của nhiều nhóm nghiên cứu độc lập sau đó đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho khả năng tồn tại hydride kim loại trong điều kiện lõi hành tinh.
Nguồn tài nguyên hydrogen tự nhiên “không cạn kiệt”?
Nếu giả thuyết PHE là đúng, điều đó đồng nghĩa với việc tồn tại một nguồn hydrogen tự nhiên khổng lồ trong lòng đất – dù ở độ sâu hiện nay con người chưa thể khai thác trực tiếp.
Theo Larin, hydrogen trong lõi Trái Đất không hoàn toàn ổn định. Quá trình thoát khí (degassing) liên tục tạo nên các dòng hydrogen đi lên bề mặt. Đây là cơ sở để phát triển phương pháp khảo sát khí đất (soil gas survey) nhằm phát hiện hydrogen tự nhiên gần bề mặt – công nghệ mà nhóm Larin đã phát triển từ năm 2007.
Dựa trên học thuyết của mình, ông và cộng sự đã đề xuất công nghệ tìm kiếm, đánh giá tiềm năng và khai thác các dòng hydrogen tự nhiên – trong bối cảnh nhiều nhà khoa học vào cuối thế kỷ 20 vẫn phủ nhận sự tồn tại đáng kể của hiện tượng này.
Từ lý thuyết đến đề xuất khoan thăm dò
Ngay từ năm 2000, Vladimir Larin đã xuất bản bài viết “Hydrogen Energy: It’s Time to Drill Wells”, kêu gọi khoan giếng tìm hydrogen tự nhiên – thời điểm mà khái niệm này gần như chưa được thảo luận rộng rãi trong giới năng lượng toàn cầu.
Trong bối cảnh hiện nay, khi hydrogen tự nhiên (white hydrogen) đang thu hút sự quan tâm tại nhiều khu vực trên thế giới, các công trình của Larin đang được nhìn nhận lại với góc nhìn mới.
Loạt bài sẽ tiếp tục phân tích sâu hơn về cơ sở địa hóa học và ý nghĩa năng lượng của học thuyết này.
