Hydrogen địa chất: Cơ hội lớn nhưng bài toán thương mại vẫn còn bỏ ngỏ
12/04/2026
Annie Nguyễn
Cuộc tranh luận về tiềm năng thương mại của hydro địa chất đang nóng lên khi các chuyên gia trong ngành đặt câu hỏi liệu phần lớn các mỏ hydro tự nhiên được kỳ vọng hiện nay có thực sự đủ khả năng khai thác ở quy mô công nghiệp hay không.
Ông Arnout Everts, chuyên gia địa chất dưới bề mặt với hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực lưu trữ CO₂, địa nhiệt và hydro tự nhiên, cho rằng nhiều giả định lạc quan về hydro địa chất đang bỏ qua một thực tế quan trọng: nếu hydro chỉ tồn tại dưới dạng nhiều túi khí nhỏ phân tán thay vì các tích tụ quy mô lớn, hiệu quả khai thác thương mại sẽ rất hạn chế.
Theo ông, các túi hydro nhỏ đồng nghĩa với:
- Trữ lượng thu hồi trên mỗi giếng thấp
- Áp suất suy giảm nhanh sau khai thác
- Tỷ lệ thành công khoan thăm dò thấp
- Cần số lượng lớn giếng khai thác trên diện tích rất rộng để đạt quy mô thương mại
Everts dẫn ví dụ dự án hydro tự nhiên tại Mali – một trong số ít dự án đang vận hành – hiện chỉ cung cấp đủ điện cho máy phát khoảng 35 kWe, tương đương công suất của khoảng 30 máy hút bụi dân dụng, cho thấy khoảng cách rất lớn giữa tiềm năng lý thuyết và quy mô công nghiệp thực tế.
Trong khi đó, nhóm nghiên cứu tại Colorado School of Mines cho rằng hydro địa chất khác với dầu khí truyền thống ở chỗ bẫy địa chất không phải điều kiện bắt buộc, và hydro có thể tồn tại trong nhiều “túi nhỏ” gần vùng đá nguồn hơn là tích tụ thành các bể lớn như hydrocarbon. Điều này làm giảm xác suất khoan trúng và đòi hỏi chiến lược thăm dò hoàn toàn khác.
Theo phân tích cấp dự án của Everts và cộng sự, chỉ những tích tụ hydro khí tự nhiên lớn trong tầng chứa có độ rỗng và độ thấm cao mới có khả năng phát triển thành nguồn cung công nghiệp quy mô lớn, trong khi các dạng seepage hoặc pocket nhỏ khó có thể tạo ra economics đủ hấp dẫn cho đầu tư.
Tranh luận này cho thấy hydro địa chất vẫn là lĩnh vực đầy hứa hẹn nhưng còn ở giai đoạn rất sớm, và câu hỏi lớn nhất hiện nay không còn là “có hydro dưới lòng đất hay không” mà là “liệu có đủ tập trung để khai thác thương mại hay không.”
