Hydro bước vào giai đoạn mới: Từ những dự án đầu tiên đến thị trường có thể mở rộng quy mô
*Bài: Annie Nguyễn – Ngày 28/05/2026*
Rotterdam, Hà Lan – Tuần trước tại Hội nghị thượng đỉnh Hydro Thế giới, một chủ đề xuyên suốt các phiên thảo luận của cả ngành công nghiệp lẫn chính sách đã được đưa ra: hydro đang chuyển từ tham vọng sang hiện thực hóa.
Theo ông Andy Beard, Chủ tịch mảng Hydro của Shell, cuộc trò chuyện đã trưởng thành đáng kể trong vài năm qua. “Chúng ta không còn nói về hydro như một cơ hội trong tương lai mang tính lý thuyết nữa. Trọng tâm hôm nay là những thực tế thực tiễn của việc xây dựng dự án, mở rộng cơ sở hạ tầng, tạo ra nhu cầu và học hỏi những gì hiệu quả trong thế giới thực”, ông nhấn mạnh.
Giai đoạn tiếp theo của hydro sẽ được định hình bởi khả năng tạo ra các điều kiện để các dự án vận hành, học hỏi, mở rộng quy mô và cuối cùng đứng vững trên nền tảng thương mại của chính chúng.
Hydro không còn là thách thức công nghệ
Shell đã trực tiếp chứng kiến những gì cần để đưa một dự án từ khái niệm đến xây dựng thông qua các dự án như Holland Hydrogen 1 tại Hà Lan và REFHYNE 2 tại Đức. Theo ông Beard, điện phân hoạt động tốt. Chúng ta biết nó có thể được tích hợp an toàn vào các hệ thống công nghiệp và vận hành ở quy mô lớn. Thách thức lớn hơn hiện nay nằm ở cách hệ thống rộng lớn hơn phát triển xung quanh nó. Kinh tế dự án bị ảnh hưởng nặng nề bởi chi phí điện, phí lưới điện, tính sẵn có của cơ sở hạ tầng, khung chứng nhận và tốc độ thực thi chính sách.
Nhu cầu nội tại vẫn thiết yếu cho việc mở rộng quy mô ban đầu
Một lý do Shell có thể thúc đẩy các dự án như HH1 và REFHYNE 2 là vì chúng được tích hợp vào các hệ thống nhà máy lọc dầu hiện có, nơi nhu cầu đã tồn tại. Con đường nhà máy lọc dầu theo Chỉ thị Năng lượng Tái tạo của châu Âu (RED) đã là một yếu tố quan trọng. Nó cung cấp một lộ trình thực tế để mở rộng quy mô hydro tái tạo, đồng thời giảm phát thải từ hoạt động công nghiệp hiện có.
Tạo nhu cầu là thách thức trung tâm
Các biện pháp khuyến khích phía cung một mình sẽ không xây dựng được nền kinh tế hydro. Mảnh ghép còn thiếu hôm nay là nhu cầu bền vững, có thể tài trợ được đối với các sản phẩm và nhiên liệu carbon thấp. Các ngành công nghiệp thâm dụng năng lượng như thép, hóa chất, lọc dầu và vận tải hạng nặng sẽ cần các giải pháp hydro theo thời gian, nhưng nhiều khách hàng chưa ở vị thế có thể hấp thụ chi phí bổ sung nếu không có tín hiệu thị trường mạnh mẽ hơn.
Cơ sở hạ tầng và phối hợp sẽ quyết định tốc độ tăng trưởng
Hydro cuối cùng là một thách thức mang tính hệ thống. Sản xuất, vận chuyển, lưu trữ, năng lượng tái tạo và nhu cầu đều cần phát triển cùng nhau. Sự chậm trễ trong kết nối lưới điện, đường ống dẫn hydro hoặc cơ sở hạ tầng lưu trữ có thể tác động vật chất đến các dự án, ngay cả khi tài sản sản xuất đã sẵn sàng.
Cần sự thực dụng cùng với tham vọng
Một trong những bài học quan trọng từ Hội nghị thượng đỉnh là ngành công nghiệp sẽ hưởng lợi nhiều nhất khi chúng ta tập trung vào tiến bộ hữu hình thay vì kết quả lý thuyết hoàn hảo. Các dự án ban đầu cần không gian để vận hành, thích ứng và cải thiện. Shell khẳng định sẽ tiếp tục đóng vai trò của mình trong việc xây dựng nền kinh tế hydro carbon thấp, thông qua triển khai dự án, phát triển công nghệ, hợp tác và tiếp tục phối hợp xuyên suốt chuỗi giá trị.
“Hydro sẽ không phải là giải pháp cho mọi thách thức khử carbon. Nhưng đối với những lĩnh vực mà các lựa chọn thay thế còn hạn chế, nó vẫn là một phần quan trọng của quá trình chuyển đổi năng lượng. Cơ hội bây giờ là biến những dự án đầu tiên hôm nay thành thị trường vận hành của ngày mai. Và điều đó đòi hỏi ngành công nghiệp, cơ sở hạ tầng và chính sách phải cùng nhau tiến bước”, ông Andy Beard kết luận.
