Hơn 60% thành viên Zenken áp dụng thi công ICT – Hiệu quả giảm nhân công, nhưng chi phí đầu tư và thiếu nhân sự chuyên môn là thách thức

Annie Nguyễn, Ngày 1/7/2026

Theo kết quả khảo sát các doanh nghiệp hội viên của Hiệp hội Xây dựng Toàn quốc Nhật Bản (Zenken – do ông Imai Masanori làm Chủ tịch), hơn 60% doanh nghiệp đang triển khai thi công ứng dụng Công nghệ Thông tin và Truyền thông (ICT). Việc áp dụng này nhằm mục đích nâng cao năng suất thông qua giảm nhân công và rút ngắn tiến độ thi công, trong đó hơn 60% doanh nghiệp ghi nhận hiệu quả giảm nhân công từ 10% trở lên. Tuy nhiên, chi phí đầu tư trang thiết bị cao và tình trạng thiếu nhân sự có chuyên môn xử lý dữ liệu 3D vẫn là những thách thức dai dẳng.

Bảng số liệu thể hiện kết quả khảo sát về mức độ giảm nhân công mà các doanh nghiệp xây dựng ghi nhận được khi áp dụng thi công ICT.

Cụ thể, bảng phân chia thành 5 mức độ:

Nhận xét chung:

• Khoảng 63,8% doanh nghiệp (14,8% + 49,0%) ghi nhận giảm nhân công từ 10% trở lên, cho thấy hiệu quả rõ rệt của ICT trong việc tiết kiệm lao động.

• Tuy nhiên, gần 24% chỉ đạt hiệu quả dưới 10%, và gần 5% không thấy cải thiện, phản ánh thực tế rằng hiệu quả phụ thuộc nhiều vào quy mô công trình, loại máy móc và năng lực nội bộ.

• Tỷ lệ không rõ (7,6%) cũng cho thấy một bộ phận doanh nghiệp chưa đo lường cụ thể được lợi ích.

Cuộc khảo sát về các sáng kiến nâng cao năng suất đã được gửi đến các doanh nghiệp là hội viên của hiệp hội xây dựng cấp tỉnh, với 2.750 công ty tham gia trả lời. Khảo sát được thực hiện vào tháng 4 và tháng 5. Về nguồn khách hàng chính, các tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương chiếm tỷ lệ cao nhất (51%), tiếp theo là các thành phố/quận/huyện (20,6%) và Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản (15,1%). Khoảng 70% doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh chính là các công trình do chính quyền địa phương đặt hàng.

Tỷ lệ doanh nghiệp "đang triển khai" thi công ICT đạt 60,6%, tăng 3,6 điểm phần trăm so với khảo sát năm trước. Lý do hàng đầu (có thể chọn nhiều đáp án) là "để nâng cao năng suất như giảm nhân công và rút ngắn tiến độ" (77,2%), tiếp theo là "do các công trình do Chính phủ đặt hàng đang dần được áp dụng theo nguyên tắc chung" (41,7%) và "sự gia tăng các công trình do chính quyền địa phương đặt hàng" (40,9%).

Về các quy trình được thực hiện nội bộ, "khảo sát đo đạc và quản lý khối lượng hoàn thành" chiếm tỷ lệ cao nhất (53,6%), tiếp theo là "tạo dữ liệu thiết kế 3D" (46,2%). Trong khi đó, khoảng 90% các doanh nghiệp tự thực hiện tạo dữ liệu thiết kế 3D có 5 nhân sự hoặc ít hơn có khả năng xử lý dữ liệu trong nội bộ.

Về hiệu quả giảm nhân công của thi công ICT, 14,8% doanh nghiệp cho biết giảm "30% trở lên" và 49,0% cho biết giảm "khoảng 10–30%", với khoảng 60% ghi nhận hiệu quả rõ rệt. Những lý do khiến hiệu quả không cao bao gồm "khối lượng thi công nhỏ", "nhiều công trường không yêu cầu quản lý khối lượng hoàn thành bằng 3D", và "máy móc xây dựng ICT có giá cao".

Hơn 60% doanh nghiệp đã sử dụng các khoản trợ cấp và hỗ trợ tài chính. Tỷ lệ "không có kế hoạch sử dụng" là 34,7%, giảm so với năm trước. Trong khi đó, tỷ lệ sử dụng "Trợ cấp thúc đẩy hoàn thiện thị trường xây dựng" do Zenken làm đơn vị thực hiện chỉ ở mức 2,9%. Về kế hoạch sử dụng trong tương lai, "Chương trình hỗ trợ giới thiệu IT nhằm nâng cao năng suất dịch vụ (Trợ cấp giới thiệu IT)" (26,6%) và "Trợ cấp hỗ trợ phát triển nhân lực" (22,3%) đứng đầu.

Về định hướng tương lai, 36,8% doanh nghiệp cho biết "sẽ tích cực triển khai" và 41,0% "muốn triển khai tùy theo tình hình", với hơn 70% có phản hồi tích cực. Tuy nhiên, cũng có những ý kiến như "nghi ngờ về khả năng thu hồi lợi nhuận tương xứng với chi phí" (66,4%) và "không có lợi thế so với thi công thông thường" (32,4%).