Hoạch Định Hydrogen Trong Bối Cảnh Bất Ổn Địa Chính Trị: Cảnh Báo Từ Chuyên Gia Wood Mackenzie
09/05/2026
Annie Nguyễn
Bài phân tích mới đăng trên FuelCellsWorks dẫn lại quan điểm của các chuyên gia thuộc hãng tư vấn năng lượng toàn cầu Wood Mackenzie, cho rằng nhiều chiến lược phát triển hydrogen hiện nay vẫn chưa đánh giá đầy đủ rủi ro địa chính trị trong bối cảnh thế giới phân cực hơn, cạnh tranh thương mại gia tăng và chuỗi cung ứng thường xuyên gián đoạn.
Theo Wood Mackenzie, hydrogen được kỳ vọng là trụ cột quan trọng trong quá trình khử carbon của các ngành công nghiệp nặng như thép, xi măng, hóa chất, phân bón, vận tải biển và hàng không. Tuy nhiên, nếu nguồn cung máy điện phân, vật liệu quan trọng, vốn đầu tư quốc tế hoặc vận tải biển gặp gián đoạn, nhiều dự án có thể bị trì hoãn và tăng mạnh chi phí.
Báo cáo nhấn mạnh nguy cơ lặp lại mô hình phụ thuộc năng lượng như thời kỳ dầu khí nếu các quốc gia nhập khẩu hydrogen chỉ dựa vào một số khu vực xuất khẩu nhất định. Điều này đặc biệt đáng chú ý đối với Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều nước châu Âu – những nơi có nhu cầu năng lượng lớn nhưng hạn chế tài nguyên nội địa.
Wood Mackenzie khuyến nghị các chính phủ và doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược hydrogen dựa trên nhiều kịch bản khác nhau thay vì chỉ một giả định lạc quan. Các giải pháp quan trọng gồm đa dạng hóa nguồn cung, thúc đẩy sản xuất nội địa, phát triển kho dự trữ chiến lược, ký hợp đồng dài hạn với nhiều đối tác và đầu tư các cụm hydrogen khu vực.
Một xu hướng được đánh giá khả thi là phát triển “regional hydrogen clusters”, tức các trung tâm sản xuất và tiêu thụ hydrogen trong cùng khu vực, nơi điện tái tạo, công nghiệp tiêu thụ lớn và hạ tầng logistics được liên kết trực tiếp. Cách tiếp cận này giúp giảm chi phí vận chuyển, giảm phụ thuộc nhập khẩu và nâng cao khả năng chống chịu trước biến động toàn cầu.
Đối với Việt Nam, bài học quan trọng là không nên chỉ đặt kỳ vọng vào xuất khẩu hydrogen trong tương lai. Việt Nam cần ưu tiên nhu cầu nội địa như phân bón xanh, thép xanh, điện dự phòng, nhiên liệu hàng hải và khu công nghiệp xanh. Đồng thời, cần đa dạng hóa công nghệ từ Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu và Singapore để giảm rủi ro phụ thuộc chiến lược.
Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị kéo dài, hydrogen vẫn là cơ hội tăng trưởng lớn. Tuy nhiên, chỉ những quốc gia có chiến lược thực tế, linh hoạt và có khả năng chống chịu cao mới tận dụng được lợi ích dài hạn.
