GTF 6.0 Hydrogen tại Đông Nam Âu: Cần xây dựng nhu cầu trước khi phát triển nguồn cung, hợp tác xuyên biên giới là chìa khóa
Ngày 05 tháng 6, 2026 – Annie Nguyễn
Trong khuôn khổ Diễn đàn Chuyển đổi Xanh 6.0 (GTF 6.0) – một trong những nền tảng hàng đầu của Liên minh châu Âu về các vấn đề năng lượng và phát triển bền vững, ông Bozidar Dedus, đồng sáng lập Hiệp hội Phát triển và Ứng dụng Pin nhiên liệu Hydro Croatia (H2 Croatia), đã tham gia phiên thảo luận bàn tròn với chủ đề “Chiến lược Hydro – Thúc đẩy An ninh Năng lượng, Năng lực Cạnh tranh và Vị thế Công nghiệp của Đông Nam Âu”.
Từ chiến lược đến dự án thực tế: Rào cản hành chính là điểm nghẽn lớn
Ông Dedus trình bày các hoạt động của Croatia nhằm chuyển đổi từ chiến lược sang cấp độ dự án và thị trường, nơi chuỗi giá trị hydro đang dần hình thành. Tuy nhiên, ông thừa nhận rằng trải nghiệm không phải lúc nào cũng tích cực. Rào cản lớn nhất tại Croatia hiện nay là việc giảm bớt các thủ tục hành chính và rào cản cấp phép – yếu tố then chốt để các dự án có thể khởi động hiệu quả.
Phiên thảo luận với sự tham gia của nhiều chuyên gia quốc tế
Phiên thảo luận do ông Stefan Hranov từ Hiệp hội Hydro Bulgaria điều phối, với sự tham gia của các chuyên gia đến từ nhiều quốc gia, bao gồm: bà Mirela Atanasiu (chính sách hydro châu Âu, tài trợ và xu hướng triển khai dự án); ông Ivan Delibasic (góc nhìn chính sách châu Âu rộng lớn hơn và bối cảnh vận động chính sách); ông Aivars Starikovs (Hiệp hội Hydro Latvia); ông Rumen Radev (Hiệp hội Vốn Công nghiệp Bulgaria); Giáo sư Daria Vladikova (chuyển đổi từ chính sách, tài chính và hạ tầng sang năng lực nghiên cứu, nhân lực có kỹ năng và hệ sinh thái đổi mới); và ông Nicolas Guignard (chuyển đổi từ hạ tầng và nghiên cứu sang công nghệ và giải pháp công nghiệp cụ thể).
Xây dựng nhu cầu trước khi phát triển nguồn cung – yếu tố sống còn
Chủ đề thảo luận chính được xác định là làm thế nào để các dự án thực sự triển khai tại khu vực Đông Nam Âu. Các nước trong khu vực chia sẻ nhiều đặc điểm tương đồng: vị thế địa chính trị trong EU, nguồn năng lượng tái tạo, tài sản công nghiệp và cơ sở hạ tầng hiện có. Các diễn giả nhấn mạnh rằng xây dựng nhu cầu trước khi phát triển nguồn cung là yếu tố quyết định thành công. Nhiều quốc gia tập trung vào sản xuất hydro, nhưng các nhà đầu tư cần có khách hàng đảm bảo. Nếu không có sự chắc chắn về doanh thu, vốn tư nhân sẽ vẫn rất hạn chế.
Hợp tác xuyên biên giới và các biên bản ghi nhớ chiến lược
Hầu hết các quốc gia Đông Nam Âu đều quá nhỏ để tự tạo ra thị trường hydro lớn. Do đó, các chuyên gia kêu gọi các nước trong khu vực cần đoàn kết, chia sẻ kiến thức và tầm nhìn để cùng tiếp cận thị trường EU. Mô hình NAHV (Slovenia, Croatia, Ý) là minh chứng cho thấy quan hệ đối tác xuyên biên giới có thể huy động đầu tư đáng kể.
Trong tinh thần đó, ông Dedus tự hào thông báo rằng Biên bản ghi nhớ giữa GTF và H2 Croatia đã được ký kết vào tháng 1 năm 2026. Một biên bản ghi nhớ quan trọng tương tự cũng đã được ký kết với 3SBC của Ba Lan.
Kết luận: Đông Nam Âu sẽ trở thành khu vực dẫn đầu về hydro – chỉ còn là vấn đề thời gian
Sự thành công của hydro tại Đông Nam Âu sẽ được quyết định bởi khả năng tạo ra nhu cầu, phát triển cơ sở hạ tầng xuyên biên giới từ đông sang tây, thiết lập các ưu đãi của nhà nước và khuôn khổ đầu tư có khả năng huy động vốn. Khu vực phải chuyển đổi từ các dự án thí điểm riêng lẻ sang các hệ sinh thái công nghiệp tích hợp, mang lại quy mô, năng lực cạnh tranh và an ninh năng lượng.
Ông Dedus kết luận: “Câu hỏi không phải là liệu Đông Nam Âu có trở thành khu vực dẫn đầu về công nghệ hydro của EU hay không, mà chỉ là khi nào chúng ta sẽ làm được điều đó. Croatia sẵn sàng cung cấp kiến thức, cơ sở hạ tầng và mọi khía cạnh khác của chuỗi giá trị hydro.”
