Green Hydrogen và Ammonia thân thiện với môi trường so với Hydrogen và Ammonia xám; Cơ hội hợp tác đầy hứa hẹn giữa Sarawak, Malaysia và các tỉnh Việt Nam
Ngày 29/7/2026, Ban Thư ký VAHC
Ngày 29 tháng 7 năm 2026, tại Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh (HCMUNRE), Hội thảo Quốc tế với chủ đề "Giải pháp Hydro cho Nông nghiệp, Môi trường và Thị trường Carbon" do HCMUNRE và VAHC đồng tổ chức đã chính thức diễn ra. Sự kiện quy tụ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia đầu ngành, doanh nghiệp trong và ngoài nước cùng đại diện ngoại giao từ Nhật Bản, Malaysia và Hàn Quốc. Hội thảo được tổ chức nhằm thúc đẩy ứng dụng hydrogen trong các lĩnh vực nông nghiệp, môi trường và phát triển thị trường carbon tại Việt Nam, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực năng lượng sạch.

DIỄN GIẢ 1: ÔNG JOHN TAY – TỔNG GIÁM ĐỐC TẬP ĐOÀN KPT CHEMICAL (MALAYSIA)
Chủ đề: Green Hydrogen và Ammonia thân thiện với môi trường so với Hydrogen và Ammonia xám; Cơ hội hợp tác đầy hứa hẹn giữa Sarawak, Malaysia và các tỉnh Việt Nam
Giới thiệu về Tập đoàn KPT Chemical
Ông John Tay mở đầu bài trình bày bằng việc giới thiệu tổng quan về Tập đoàn KPT Chemical – một doanh nghiệp Malaysia được thành lập năm 2009, hiện có văn phòng tại Việt Nam (số 62, Đường 64, Khu 14, Phường Cát Lái, TP.HCM) và hoạt động trên phạm vi toàn cầu với các văn phòng tại Singapore, Malaysia, Indonesia và Trung Quốc. Tập đoàn có hơn 150 nhân viên, doanh thu hàng năm vượt 500 tỷ VND.
KPT Group hoạt động trong hai lĩnh vực chính:
-
Pioneering D&C Safety Solutions: Cung cấp hóa chất công nghiệp và độ tinh khiết cao phục vụ các ngành công nghiệp hiện đại và xanh.
-
Transform Energy Forward: Cung cấp giải pháp hiệu quả năng lượng và năng lượng sạch cho lĩnh vực công nghiệp và điện lực.
Trong đó, KPT Chemical (thành lập 2010) chuyên cung cấp NH₃, H₂, hóa chất và khí công nghiệp, dịch vụ logistics DG, và kỹ thuật công trình hóa chất. Công ty sở hữu hệ thống kho chứa và bến cảng hóa chất, xe bồn đường bộ, và hệ thống chiết nạp bình NH₃.

So sánh Green Hydrogen và Grey Hydrogen
Ông Tay trình bày sự khác biệt cốt lõi giữa hai loại hydrogen:
Grey Hydrogen (Hydrogen xám):
-
Được sản xuất từ khí tự nhiên (methane) qua quá trình Steam Methane Reforming (SMR) hoặc từ than qua quá trình khí hóa.
-
Phát thải CO₂ khoảng 10-15 kg/kg H₂.
-
Chi phí sản xuất thấp (~1,8 USD/kg).
-
Là nguồn hydrogen phổ biến nhất hiện nay nhưng gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Green Hydrogen (Hydrogen xanh):
-
Được sản xuất từ điện phân nước (PEM hoặc Alkaline) sử dụng năng lượng tái tạo (điện gió, mặt trời, thủy điện).
-
Phát thải CO₂ gần như bằng 0.
-
Chi phí sản xuất hiện cao (~4-8 USD/kg) nhưng đang giảm nhanh nhờ tiến bộ công nghệ và hiệu quả kinh tế nhờ quy mô.
-
Là giải pháp bền vững, hỗ trợ mục tiêu net-zero và an ninh năng lượng.
So sánh Green Ammonia và Grey Ammonia
Ông Tay trình bày bảng so sánh chi tiết về tác động môi trường:
| Tiêu chí | Green Ammonia (NH₃ xanh) | Grey Ammonia (NH₃ xám) | So sánh |
|---|---|---|---|
| Phát thải CO₂ (vòng đời) | 0,1-0,3 tấn CO₂/tấn NH₃ | 1,6-2,2 tấn CO₂/tấn NH₃ | Green NH₃ giảm 90-95% CO₂ |
| Tiềm năng nóng lên toàn cầu (GWP) | Rất thấp | Cao | Green NH₃ thấp hơn 90-95% |
| Ô nhiễm không khí (NOx, SOx, PM) | Rất thấp | Trung bình đến cao | Green NH₃ giảm đáng kể ô nhiễm |
| Tiêu thụ nước | Thấp đến trung bình | Trung bình đến cao | Green NH₃ ít tác động hơn |
| Tác động sử dụng đất | Thấp | Thấp đến trung bình | Tương đương |
| Bền vững tài nguyên | Cao (dùng năng lượng tái tạo) | Thấp (phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch) | Green NH₃ bền vững hơn |
| Tác động đa dạng sinh học | Thấp | Trung bình | Green NH₃ rủi ro thấp hơn |
Kết luận: Chuyển từ grey sang green ammonia có thể giảm 90-95% phát thải CO₂ trong toàn bộ vòng đời.
Quy trình sản xuất Green Ammonia:
-
Năng lượng tái tạo (thủy điện, gió, mặt trời) → sản xuất điện.
-
Điện phân nước → Green Hydrogen (H₂).
-
Quy trình Haber-Bosch với H₂ và Nitơ (từ không khí) → Green Ammonia (NH₃).
Tiềm năng ứng dụng Green Hydrogen và Ammonia trong giảm carbon
Ông Tay trình bày bảng ứng dụng chi tiết:
| Ứng dụng | Nhiên liệu hiện tại | Thay thế xanh | Mức giảm CO₂ |
|---|---|---|---|
| Sản xuất thép (DRI) | Than | Green H₂ | 90-95% |
| Sản xuất ammonia | Grey H₂ | Green H₂ | 95-100% |
| Sản xuất điện | Than/Khí | H₂/NH₃ | 20-100% |
| Vận tải biển | Dầu FO | Green NH₃ | 90-100% |
| Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) | Jet fuel | Green H₂ | 70-90% |
| Xe tải nặng | Diesel | Pin nhiên liệu H₂ | 80-100% |
| Đường sắt | Diesel | Pin nhiên liệu H₂ | 90-100% |
| Xe buýt | Diesel | Pin nhiên liệu H₂ | 90-100% |
| Nhiệt công nghiệp | Than/LPG | Hydrogen | 80-100% |
Xu hướng giá Green Ammonia:
Ông Tay chỉ ra rằng giá green ammonia đã có bước đột phá lịch sử, với xu hướng giảm mạnh nhờ công nghệ điện phân và năng lượng tái tạo, tiến tới cạnh tranh với grey ammonia trong tương lai gần.
Sarawak – Trung tâm Green Hydrogen của Malaysia
Ông Tay giới thiệu Sarawak, bang lớn nhất Malaysia với diện tích 124.450 km² và dân số khoảng 2,53 triệu người. Sarawak đang được định vị là trung tâm năng lượng xanh của Malaysia với các phân khúc:
-
Thủy điện quy mô lớn: Nền tảng xương sống của quá trình chuyển đổi xanh, cung cấp điện sạch liên tục.
-
Sản xuất Green Hydrogen: Ngành đang phát triển nhanh, tập trung vào điện phân nước quy mô thương mại hoàn toàn bằng thủy điện.
-
Điện mặt trời nổi: Mở rộng trang trại điện mặt trời trên bề mặt hồ chứa thủy điện để tiết kiệm đất.
-
Năng lượng sinh học và Biomass: Phát triển vi tảo cho nhiên liệu hàng không bền vững và xử lý phụ phẩm nông nghiệp.
Lộ trình phát triển Hydrogen tại Sarawak
Ông Tay trình bày các mốc thời gian quan trọng:
-
2017-2018: Sarawak bắt đầu đầu tư nghiên cứu green hydrogen và giao nhiệm vụ cho SEDC Energy.
-
2019: Khởi động nhà máy hydrogen thí điểm và trạm tiếp nhiên liệu tại Kuching cho vận tải công cộng.
-
26/02/2024: Ký kết thỏa thuận hợp tác phát triển trung tâm hydrogen quy mô lớn tại Bintulu.
-
10/06/2024: Chính thức khởi động dự án Sarawak H2 Hub hợp tác giữa SEDC Energy và Gentari.
-
2025-2026: Triển khai Lộ trình Kinh tế Hydrogen Sarawak và mở rộng cơ sở hạ tầng ART (Autonomous Rapid Transit) chạy bằng hydrogen.
Các dự án cụ thể tại Sarawak
1. Nhà máy H2 Darul Hana:
-
Trạm tiếp nhiên liệu hydrogen công cộng đầu tiên tại Sarawak.
-
Công suất sản xuất: 150 kg/ngày.
-
Hiện đang trong giai đoạn vận hành thử nghiệm (commissioning).
2. Nhà máy Hydrogen Rembus:
-
Phục vụ Hệ thống Vận tải Đô thị Kuching (KUTS) và Xe Vận tải Nhanh Tự động (ART).
-
Công suất tối thiểu: 5 tấn H₂/ngày.
-
Đây là hệ thống ART chạy bằng hydrogen quy mô mạng lưới đầu tiên trên thế giới.
3. Cơ sở Lắp ráp và Phân phối Điện phân Sarawak (SEA-DF):
-
Hợp tác giữa SEDC Energy và Lestari H2 Gaas.
-
Là cơ sở lắp ráp điện phân đầu tiên của Malaysia.
-
Mục tiêu: sản xuất máy điện phân tiêu thụ dưới 40 kWh/kg H₂ (so với tiêu chuẩn ngành 50-60 kWh/kg).
4. Tích hợp hydrogen vào hạ tầng nhiên liệu đa dạng:
-
Petroleum Sarawak Berhad (PETROS) đang tích hợp hydrogen vào hệ thống tiếp nhiên liệu đa năng.
Vai trò của KPT Group và cơ hội hợp tác với Việt Nam
Ông Tay giới thiệu KPT Group đóng vai trò cầu nối thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam và Sarawak.
Các hoạt động đã thực hiện:
-
Ngày 8/1/2026: Tổ chức roadshow về giải pháp vận chuyển hydrogen thể rắn (Solid State) tại TP.HCM với sự tham gia của SEDC Energy và PECC2.
Các hoạt động dự kiến trong tương lai:
-
Xây dựng quan hệ đối tác sâu rộng hơn trong chia sẻ kinh nghiệm Green H₂/NH₃ giữa Việt Nam và Sarawak.
-
Tận dụng thế mạnh của hai quốc gia để đóng góp vào kinh tế hydrogen toàn cầu.
-
Đầu tư vào các dự án: kho chứa Green NH₃, sản xuất Green H₂ và NH₃, dự án di động hydrogen, trung tâm R&D với các trường đại học tại hai nước.
Vui lòng liên hệ VAHC theo email: contact@vahc.com.vn để nhận bài trình bày chi tiết của ông Tay.

