Điện hạt nhân và an ninh nguồn nước: Tích hợp chiến lược nhà máy khử muối cho mục tiêu 100 GW của Ấn Độ vào năm 2047
Annie Nguyễn – 22/06/2026
Trong bối cảnh Ấn Độ đặt mục tiêu đạt 100 GW điện hạt nhân vào năm 2047, một câu hỏi chiến lược đang được đặt ra: liệu kế hoạch này chỉ đơn thuần hướng đến sản xuất điện, hay còn giải quyết được bài toán an ninh nguồn nước dọc theo bờ biển của quốc gia này?
Đây là trăn trở được bà Priyanka Varshney, chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng và hạ tầng, đặt ra trong bài đăng mới đây trên LinkedIn. Theo bà, mỗi nhà máy điện hạt nhân ven biển có thể được thiết kế như một trung tâm cung cấp cả điện và nước (power-and-water hub), vừa tạo ra nguồn điện ổn định, vừa sản xuất nước uống được, đồng thời đảm bảo giám sát chất lượng xả thải.
Mô hình trung tâm điện - nước: Tài sản dài hạn cho nhà đầu tư
Cách tiếp cận này tích hợp các yếu tố pháp lý và tài chính dự án ngay từ đầu, gắn kết chúng vào lộ trình phát triển điện hạt nhân và chính sách ven biển/quản lý nước. Đối với các nhà đầu tư và nhóm khởi nghiệp, những trung tâm này đại diện cho một loại tài sản có chu kỳ dài hạn (long-duration asset class). Trọng tâm cần được đặt vào việc "đóng gói" các quy trình về định vị, giám sát và vận hành xung quanh những tài sản này, thay vì phát triển thêm một ứng dụng khí hậu chung chung khác.
Bà Varshney đặt câu hỏi mở cho cộng đồng: "Theo quan điểm của bạn, khử muối bằng năng lượng hạt nhân ven biển nên được ưu tiên ở đâu trong hành trình 100 GW – trong lộ trình quốc gia, quy hoạch ven biển của các bang, hay thông qua các nền tảng tài chính hỗn hợp mới?"
Bối cảnh toàn cầu: Các dự án khử muối bằng năng lượng hạt nhân đang gia tăng
Trên thế giới, mô hình tích hợp điện hạt nhân với khử muối đang ngày càng thu hút sự quan tâm:
-
NuScale Power đã công bố các chương trình nghiên cứu nhằm tích hợp công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) để đồng thời sản xuất nước khử muối và hydro, đồng thời tái sử dụng nước muối thải làm nguyên liệu công nghiệp.
-
CGN (Trung Quốc) đang xây dựng nhà máy khử muối lớn nhất Namibia, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026 với công suất 20 triệu tấn nước/năm.
-
Tại Iran, một dự án khử muối quy mô lớn sắp được khởi động tại nhà máy điện hạt nhân Bushehr.
-
Các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đang nghiên cứu tích hợp SMR vào cơ sở hạ tầng khử muối hiện có, trong khi Jordan phát triển mô hình tích hợp năng lượng hạt nhân và tái tạo để khử muối nước Biển Đỏ.
Tại Mỹ, các đề xuất đang được xem xét về việc xây dựng các nhà máy khử muối chạy bằng năng lượng hạt nhân dọc theo bờ biển California để bổ sung nguồn nước cho sông Colorado đang cạn kiệt.
Ấn Độ đã có tiền lệ
Ấn Độ không phải là người mới trong lĩnh vực này. Nhà máy điện hạt nhân Kalpakkam đã sản xuất 6.300 m³ nước khử muối mỗi ngày từ năm 2002. Bộ phận Nghiên cứu Nguyên tử Ấn Độ (BARC) cũng đang thiết lập một nhà máy khử muối lai ghép MSF-RO với công suất 6.300 m³/ngày tại Nhà máy Điện hạt nhân Madras.
Câu hỏi mà bà Varshney đặt ra chính là lời kêu gọi mở rộng quy mô mô hình này, biến nó thành một phần không thể tách rời trong chiến lược năng lượng và nước của Ấn Độ trong những thập kỷ tới.
