Công nghệ tạo hydrogen “in-situ”: Hướng đi mới giúp loại bỏ hạ tầng lưu trữ và vận chuyển
Ngày 02/04/2026 – Annie Nguyễn biên tập
Một hướng tiếp cận mới trong công nghệ pin nhiên liệu hydrogen đang thu hút sự chú ý khi cho phép tạo hydrogen ngay tại chỗ (in-situ), thay vì phụ thuộc vào hệ thống sản xuất, lưu trữ và vận chuyển phức tạp như hiện nay.
Công nghệ do công ty CLHYNN phát triển tích hợp hai thành phần trong một hệ thống duy nhất: pin nhiên liệu và nguồn tạo hydrogen. Thay vì sử dụng hydrogen nén trong các bình áp suất cao, hệ thống này sử dụng một “cartridge” chứa vật liệu rắn có khả năng phản ứng để tạo ra hydrogen ngay tại điểm sử dụng.
Cách tiếp cận này giải quyết một trong những rào cản lớn nhất của ngành hydrogen: hạ tầng. Trong mô hình truyền thống, hydrogen cần được sản xuất tập trung, sau đó nén, vận chuyển và phân phối đến các điểm tiêu thụ – một chuỗi giá trị tốn kém và tiềm ẩn rủi ro an toàn. Ngược lại, công nghệ in-situ cho phép “sản xuất tại chỗ”, loại bỏ nhu cầu về trạm tiếp nhiên liệu và hệ thống lưu trữ áp suất cao.
Về mặt kỹ thuật, hệ thống này sử dụng cơ chế điện hóa khác biệt so với pin nhiên liệu thông thường. Thay vì sử dụng proton như trong công nghệ PEM truyền thống, CLHYNN vận hành ở chế độ anion, sử dụng ion hydroxide. Điều này cho phép thay thế các kim loại quý như platinum bằng nickel – một vật liệu rẻ hơn, dồi dào hơn và dễ tiếp cận hơn trên toàn cầu.
Một ưu điểm đáng chú ý khác là tính mô-đun và linh hoạt của hệ thống. Các module công suất nhỏ từ 1–10 kW có thể phục vụ các ứng dụng như xe nâng, logistics nội bộ hoặc nguồn điện phân tán. Khi cần công suất lớn hơn, các module có thể được ghép nối để đạt mức khoảng 100 kW, phù hợp với các ứng dụng công nghiệp hoặc phương tiện vận tải lớn hơn.
Về môi trường, công nghệ này được thiết kế không sử dụng PFAS hay kim loại hiếm, đồng thời một số thành phần có thể tái chế hoặc tái sử dụng, thậm chí làm phân bón sau vòng đời sử dụng. Ngoài ra, hydrogen được tạo ra từ nước, giúp giảm đáng kể phát thải khí nhà kính so với các phương pháp truyền thống.
Tuy nhiên, dù mang lại nhiều tiềm năng, công nghệ in-situ vẫn đang ở giai đoạn phát triển và cần được kiểm chứng thêm về hiệu quả kinh tế, độ bền và khả năng mở rộng quy mô. Trong dài hạn, nếu được thương mại hóa thành công, đây có thể trở thành một mô hình bổ sung quan trọng bên cạnh hydrogen tập trung, đặc biệt trong các ứng dụng phân tán hoặc khu vực thiếu hạ tầng.
