Bảo vệ hạ tầng – Một năm sau sự cố sụt lún đường tại Yashio: Thách thức căn bản của công tác duy tu, quản lý
Ngày 28 tháng 1 năm 2026 | Hành chính – Tổ chức
Tròn một năm kể từ vụ sụt lún nghiêm trọng xảy ra tại thành phố Yashio, tỉnh Saitama, tai nạn do hư hỏng tuyến ống thoát nước ngầm đã trở thành lời cảnh báo mạnh mẽ về thực trạng già hóa hạ tầng và những giới hạn ngày càng rõ nét trong năng lực quản lý, bảo trì và nâng cấp hệ thống hạ tầng quy mô lớn tại Nhật Bản.
Sáng ngày 28/1/2025, một đoạn đường tỉnh lộ bất ngờ sụt xuống khi xe tải đang lưu thông, tạo ra hố sụt ban đầu chỉ khoảng 1 mét đường kính, sâu 5–10 mét. Tuy nhiên, do sạt lở nền đất, hố sụt nhanh chóng mở rộng, cuối cùng đạt đường kính khoảng 40 mét và sâu gần 15 mét. Sự cố buộc chính quyền phải yêu cầu khoảng 1,2 triệu người dân hạn chế sử dụng hệ thống thoát nước, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và hoạt động kinh tế – xã hội. Dù các nỗ lực cứu hộ được triển khai khẩn trương, vụ việc vẫn khiến một người thiệt mạng.
Ủy ban điều tra nguyên nhân do tỉnh Saitama thành lập kết luận rằng sự cố bắt nguồn từ tuyến ống thoát nước đặt ngầm ở độ sâu khoảng 10 mét, được xây dựng từ năm 1983. Môi trường bên trong đường ống thiếu oxy và giàu chất hữu cơ tạo điều kiện phát sinh khí hydro sulfide, sau đó oxy hóa thành axit sulfuric, gây ăn mòn nghiêm trọng thành ống. Đất cát bị cuốn trôi qua các khe hở do ăn mòn đã hình thành các khoảng rỗng dưới lòng đất, dẫn tới sụt lún bề mặt.
Điều đáng chú ý là tuyến ống này đã được kiểm tra định kỳ vào năm tài khóa 2021, và không phát hiện dấu hiệu hư hỏng cần sửa chữa. Theo quy định hiện hành, hệ thống thoát nước phải được kiểm tra ít nhất 5 năm một lần. Dù tuân thủ đầy đủ yêu cầu pháp lý, nguy cơ tiềm ẩn vẫn không được nhận diện kịp thời.
Phía tỉnh Saitama thừa nhận rằng thách thức lớn nhất là không xác định được điểm rủi ro cao nhất trước khi tai nạn xảy ra. Sau sự cố, các biện pháp khẩn cấp được triển khai, bao gồm lắp đặt tuyến ống tạm để chuyển hướng nước thải, gia cố đường ống hư hỏng bằng kết cấu thép và áp dụng các giải pháp chống ăn mòn.
Về lâu dài, chính quyền đang xem xét phương án xây dựng tuyến ống song song trên đoạn dài khoảng 4 km từ hiện trường đến nhà máy xử lý nước thải, nhằm tăng cường tính dự phòng và độ tin cậy của hệ thống. Thời gian thi công dự kiến kéo dài từ 5 đến 7 năm kể từ khi khởi công.
Vụ việc tại Yashio cũng làm lộ rõ những vấn đề mang tính hệ thống trong quản lý hạ tầng: thiếu hụt nhân lực kỹ thuật, khó khăn tài chính do dân số giảm và nguồn thu phí suy giảm, cùng với tác động ngày càng lớn của các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Không chỉ là một tai nạn đơn lẻ, sự cố sụt lún tại Yashio đã trở thành điểm khởi đầu cho việc xem xét lại toàn diện cách thức quản trị hạ tầng, từ kiểm tra, bảo trì đến đầu tư nâng cấp trong bối cảnh xã hội đang thay đổi nhanh chóng.
