Bài học cho Việt Nam từ mô hình xe buýt hydrogen tại sân bay Cochin

Cơ hội áp dụng tại Tân Sơn Nhất và Long Thành

Ngày 5/3/2026

Việc sân bay quốc tế Cochin tại Ấn Độ triển khai xe buýt chạy bằng hydrogen để vận chuyển hành khách trong khu vực sân bay cho thấy một xu hướng mới trong việc giảm phát thải trong ngành hàng không. Mô hình này mang lại nhiều bài học đáng chú ý cho Việt Nam, đặc biệt đối với các sân bay lớn như Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất và Sân bay quốc tế Long Thành.

Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, việc thử nghiệm các giải pháp giao thông sạch tại sân bay có thể trở thành bước đi chiến lược để thúc đẩy nền kinh tế hydrogen trong tương lai.

1. Sân bay là môi trường lý tưởng để thử nghiệm hydrogen

Sân bay là một trong những nơi thuận lợi nhất để triển khai công nghệ hydrogen trong giao thông.

Các phương tiện vận hành trong sân bay thường di chuyển trong phạm vi giới hạn, bao gồm xe buýt chở khách, xe kéo hành lý, xe phục vụ kỹ thuật và xe vận chuyển nhân viên. Điều này giúp việc xây dựng hạ tầng tiếp nhiên liệu hydrogen trở nên đơn giản hơn so với hệ thống giao thông đô thị.

Ví dụ, tại Sân bay quốc tế Cochin, xe buýt hydrogen chỉ phục vụ các tuyến ngắn giữa nhà ga và khu vực máy bay. Nhờ đó, sân bay chỉ cần một trạm hydrogen duy nhất để phục vụ toàn bộ đội xe.

Tương tự, tại Tân Sơn Nhất và Long Thành, hệ thống xe buýt nội bộ sân bay hoàn toàn có thể chuyển đổi sang hydrogen hoặc kết hợp hydrogen với xe điện trong giai đoạn thử nghiệm.

2. Kết hợp sản xuất hydrogen ngay tại sân bay

Một bài học quan trọng khác là việc xây dựng nguồn hydrogen ngay tại sân bay.

Trong dự án tại Cochin, sân bay hợp tác với công ty năng lượng để xây dựng nhà máy hydrogen xanh ngay trong khu vực sân bay. Hydrogen được sản xuất bằng điện phân nước sử dụng điện tái tạo, sau đó được nén và sử dụng cho các phương tiện.

Đối với Việt Nam, điều này đặc biệt phù hợp với các sân bay lớn có diện tích đất rộng.

Sân bay quốc tế Long Thành, khi hoàn thành giai đoạn đầu, sẽ có diện tích hơn 5.000 ha. Không gian này đủ để triển khai:

• điện mặt trời trên mái nhà ga

• điện mặt trời trên bãi đỗ xe

• hệ thống điện phân sản xuất hydrogen

• trạm tiếp nhiên liệu hydrogen

Điều này có thể biến sân bay thành một trung tâm năng lượng sạch quy mô nhỏ.

3. Giảm phát thải trong hệ sinh thái sân bay

Hoạt động hàng không tạo ra lượng phát thải lớn, không chỉ từ máy bay mà còn từ các phương tiện mặt đất.

Trong một sân bay lớn, hàng trăm phương tiện hoạt động mỗi ngày, bao gồm:

• xe buýt chở hành khách

• xe vận chuyển hành lý

• xe kéo máy bay

• xe dịch vụ kỹ thuật

• xe vận chuyển hàng hóa

Việc chuyển đổi các phương tiện này sang hydrogen hoặc điện có thể giảm đáng kể lượng khí thải.

Các sân bay lớn trên thế giới đang đặt mục tiêu trở thành carbon-neutral airports trong vòng hai đến ba thập kỷ tới.

Nếu áp dụng hydrogen sớm, Việt Nam có thể đi trước nhiều quốc gia trong khu vực.

4. Tạo nền tảng cho ngành công nghiệp hydrogen

Các dự án hydrogen tại sân bay không chỉ phục vụ giao thông mà còn giúp xây dựng nền tảng cho ngành công nghiệp hydrogen trong nước.

Một dự án quy mô nhỏ tại sân bay có thể tạo ra nhu cầu cho nhiều lĩnh vực:

• sản xuất hydrogen

• thiết bị điện phân

• hệ thống lưu trữ và nén hydrogen

• xe buýt hoặc phương tiện chạy pin nhiên liệu

• dịch vụ vận hành và bảo trì

Điều này phù hợp với định hướng phát triển năng lượng sạch và kinh tế hydrogen tại Việt Nam trong những thập kỷ tới.

5. Cơ hội cho Long Thành trở thành sân bay xanh

Sân bay quốc tế Long Thành được xem là một trong những dự án hạ tầng lớn nhất của Việt Nam trong nhiều thập kỷ.

Nếu được thiết kế ngay từ đầu với các giải pháp năng lượng sạch, sân bay này có thể trở thành một trong những sân bay xanh tiên tiến trong khu vực.

Một số giải pháp có thể triển khai gồm:

• xe buýt hydrogen vận chuyển hành khách

• xe kéo máy bay chạy pin nhiên liệu

• hệ thống điện mặt trời quy mô lớn

• sản xuất hydrogen tại chỗ

• hệ thống lưu trữ năng lượng

Điều này không chỉ giúp giảm phát thải mà còn nâng cao hình ảnh của Việt Nam trong lĩnh vực hàng không bền vững.

6. Bước đi thử nghiệm phù hợp cho Việt Nam

Đối với Việt Nam, cách tiếp cận hợp lý là triển khai các dự án thử nghiệm quy mô nhỏ trước.

Ví dụ:

• 2–3 xe buýt hydrogen trong sân bay

• một trạm tiếp nhiên liệu nhỏ

• hệ thống điện phân công suất vài trăm kW

Sau khi đánh giá hiệu quả vận hành, mô hình có thể được mở rộng sang các phương tiện khác.

Cách làm này giúp giảm rủi ro tài chính và tạo kinh nghiệm thực tế cho ngành hydrogen trong nước.

Kết luận

Mô hình xe buýt hydrogen tại sân bay Cochin cho thấy sân bay có thể trở thành điểm khởi đầu lý tưởng cho việc triển khai giao thông không phát thải.

Đối với Việt Nam, đặc biệt là tại Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất và Sân bay quốc tế Long Thành, việc thử nghiệm hydrogen trong vận hành sân bay có thể mang lại nhiều lợi ích:

• giảm phát thải carbon

• thúc đẩy phát triển ngành hydrogen

• nâng cao hình ảnh hàng không xanh

• tạo nền tảng cho hệ sinh thái năng lượng sạch

Nếu được triển khai đúng thời điểm, các sân bay của Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành những trung tâm tiên phong trong việc ứng dụng hydrogen tại khu vực Đông Nam Á.