Andalusia thúc đẩy hydro xanh thông qua hợp tác xuyên biên giới Tây Ban Nha – Bồ Đào Nha
Ngày 30 tháng 12 năm 2025
Vùng Andalusia của Tây Ban Nha sẽ tận dụng cơ chế hợp tác xuyên biên giới giữa Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha nhằm tăng cường các chính sách hỗ trợ phát triển hydro xanh, coi đây là một trụ cột quan trọng trong chiến lược khử carbon của khu vực Nam Âu.
Cơ quan Năng lượng Andalusia, trực thuộc Bộ Công nghiệp, Năng lượng và Mỏ của Chính quyền Vùng Andalusia, đang dẫn dắt một dự án châu Âu mới mang tên COMPiTE, với mục tiêu thúc đẩy hydro xanh như một vector năng lượng then chốt cho quá trình chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải tại Nam Âu. Dự án được triển khai trong khuôn khổ Chương trình Hợp tác Xuyên biên giới Tây Ban Nha – Bồ Đào Nha (POCTEP), hướng tới việc xây dựng một môi trường hợp tác chặt chẽ giữa Andalusia và các vùng Algarve, Alentejo của Bồ Đào Nha nhằm khuyến khích đổi mới công nghệ và ứng dụng năng lượng tái tạo.
Xây dựng lộ trình hydro tái tạo xuyên biên giới
Dự án sẽ được triển khai thông qua các hoạt động đào tạo, trao đổi kinh nghiệm và chuyển giao tri thức, qua đó bổ trợ và củng cố các chính sách việc làm và đào tạo nguồn nhân lực tại các vùng tham gia. Trong khuôn khổ này, Cơ quan Năng lượng Andalusia sẽ chịu trách nhiệm phân tích bối cảnh và chính sách năng lượng của các khu vực liên quan, nhằm xác định các cơ hội phát triển cho ngành công nghiệp hydro xanh.
Trên cơ sở đó, một lộ trình hydro tái tạo xuyên biên giới sẽ được xây dựng, lấy cảm hứng từ lộ trình hydro xanh đã được triển khai tại Andalusia, trong đó xác định các hành động cần thiết để phát triển chuỗi giá trị hydro xanh trong khu vực.
Song song với đó, dự án sẽ tổ chức các khóa đào tạo dành cho doanh nghiệp, người lao động và chuyên gia, cùng với các hội thảo chuyên đề nhằm trao đổi kinh nghiệm và thực tiễn tốt giữa các cơ quan quản lý năng lượng. Các hội thảo và hội nghị chuyên sâu cũng sẽ được tổ chức để thúc đẩy chuyển giao tri thức và đổi mới công nghệ giữa các trường đại học và trung tâm nghiên cứu.
Đào tạo nguồn nhân lực cho nền kinh tế hydro
Trường Đại học Cádiz, một đối tác Andalusia của dự án, cùng với Viện Công nghệ Hàng không Vũ trụ Quốc gia Tây Ban Nha (INTA), sẽ phụ trách thiết kế và triển khai chương trình đào tạo. Mục tiêu là tận dụng kinh nghiệm và kiến thức của đội ngũ chuyên gia trong các lĩnh vực năng lượng khác, từ đó đào tạo họ trở thành nguồn nhân lực chuyên sâu trong lĩnh vực hydro xanh.
Trong quá trình chuẩn bị dự án trình Ủy ban châu Âu phê duyệt, một yếu tố quan trọng đã được tính đến là tại cả Sines (Alentejo) và Los Barrios (Andalusia) đều đã triển khai các Quy hoạch Lãnh thổ và Thỏa thuận Chuyển dịch Công bằng nhằm giảm thiểu tác động của việc đóng cửa các nhà máy nhiệt điện than. Người lao động bị ảnh hưởng từ quá trình này có thể được hưởng lợi thông qua các chương trình đào tạo để làm việc trong các nhà máy hydro xanh.
Nam Âu hướng tới “thung lũng hydro xanh” của châu Âu
Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha được đánh giá là hai quốc gia có tiềm năng lớn nhất để đóng vai trò dẫn dắt trong phát triển hydro xanh tại châu Âu, nhờ điều kiện địa lý – khí hậu thuận lợi và hệ thống hạ tầng tương đối hoàn chỉnh. Những yếu tố này tạo điều kiện cho việc hình thành một “thung lũng hydro châu Âu” tại khu vực Nam Âu trong tương lai.
Hai quốc gia hiện đang đứng trước thời điểm then chốt để thu hút đầu tư, thúc đẩy đổi mới và chuyển sang một mô hình phát triển dựa trên chuỗi giá trị hydro xanh mới nổi. Trong bối cảnh đó, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực năng lượng được coi là yếu tố then chốt.
Mặc dù tỷ trọng năng lượng tái tạo đã gia tăng trong những năm gần đây, việc triển khai các giải pháp công nghệ đổi mới như hydro xanh ở quy mô lớn đòi hỏi phải có đủ lực lượng lao động và chuyên gia được đào tạo bài bản. Riêng tại Andalusia, khu vực này sở hữu nhiều lợi thế cạnh tranh để phát triển chuỗi giá trị sản xuất và vận chuyển các phân tử năng lượng xanh, bao gồm nguồn tài nguyên tái tạo dồi dào, vị trí chiến lược kết nối châu Âu – châu Phi – châu Mỹ, hệ thống hạ tầng cảng biển như Huelva và Algeciras, cùng với nhu cầu hydro hiện hữu từ các ngành công nghiệp trong vùng.
Chính sách và sáng kiến hỗ trợ của Andalusia
Chính quyền Vùng Andalusia, thông qua Bộ Công nghiệp, Năng lượng và Mỏ, đã triển khai nhiều sáng kiến nhằm thúc đẩy phát triển hydro xanh. Trong đó có Liên minh Hydro Xanh Andalusia, một công cụ hợp tác công – tư nhằm tận dụng các cơ hội từ công nghệ mới trong sản xuất, lưu trữ, phân phối và sử dụng hydro tái tạo.
Bên cạnh đó là Lộ trình Hydro Xanh Andalusia, bao gồm việc phát triển các Thung lũng Hydro Andalusia, xác định các vị trí chiến lược cho sản xuất, chuyển đổi các không gian công nghiệp để phù hợp với nhu cầu tiêu thụ, tăng cường mạng lưới tri thức và đào tạo chuyên sâu, cũng như hỗ trợ đầu tư thông qua các cơ chế khuyến khích. Ngoài ra, Cơ quan Năng lượng Andalusia còn là thành viên của Hydrogen Europe, nền tảng hợp tác với các thể chế Liên minh châu Âu nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp hydro.
Các đối tác tham gia dự án
Ngoài Cơ quan Năng lượng Andalusia (đơn vị điều phối dự án) và Trường Đại học Cádiz (phụ trách mảng đào tạo), dự án COMPiTE còn có sự tham gia của Viện Công nghệ Hàng không Vũ trụ Quốc gia Tây Ban Nha (INTA), Hội đồng các Phòng Thương mại Chính thức Andalusia, Trường Đại học Algarve, Ủy ban Điều phối và Phát triển Vùng Alentejo (CCDR Alentejo), Trường Đại học Évora, Hiệp hội Doanh nghiệp Vùng Algarve (NERA), Cơ quan Năng lượng và Môi trường Vùng Algarve (AREAL), Liên đoàn Các Đô thị và Tỉnh Andalusia (FAMP), cùng với tập đoàn năng lượng EDP.
