ANA và JAL: “Đôi cánh kép” cho tương lai không phát thải – Chiến lược song hành SAF và Hydro
Annie Nguyễn – Ngày 06 tháng 6 năm 2026
Ngày 27 tháng 5 vừa qua, hai hãng hàng không lớn nhất Nhật Bản – All Nippon Airways (ANA) và Japan Airlines (JAL) – đã công bố ấn bản thứ hai của báo cáo chung mang tên “Hướng tới phát thải ròng bằng 0 từ vận tải hàng không vào năm 2050” (Toward Net Zero CO₂ Emissions from Air Transport in 2050). Báo cáo không chỉ đánh giá hiện trạng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) tại Nhật Bản mà còn đưa ra lời kêu gọi mạnh mẽ về một cách tiếp cận toàn xã hội để khử cacbon trong ngành hàng không.
Đáng chú ý, các báo cáo viên cũng tiết lộ rằng song song với chiến lược SAF, ANA và JAL đang tích cực thúc đẩy các sáng kiến về hydro. Vào tháng 8 năm 2022, ANA Holdings đã thiết lập các chiến lược chuyển đổi khí hậu để đạt được mục tiêu trung hòa cacbon vào năm 2050, đồng thời hợp tác với Airbus trong một dự án nghiên cứu chung nhằm phát triển máy bay hydro và cơ sở hạ tầng liên quan.
Phía JAL cũng không đứng ngoài cuộc. Hãng đã ký kết hợp tác với ba nhà phát triển động cơ hydro hàng đầu thế giới: H2FLY (Đức), Universal Hydrogen (Mỹ) và ZeroAvia (Anh/Mỹ). Các thỏa thuận này tập trung vào nghiên cứu tính khả thi, an toàn và kinh tế của việc vận hành máy bay chạy pin nhiên liệu hydro.
Khoảng trống SAF toàn cầu
Báo cáo nhấn mạnh một thực tế đáng lo ngại: SAF, được coi là giải pháp quan trọng nhất để đưa ngành hàng không về phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, nhưng tính đến năm 2025, nó chỉ chiếm vỏn vẹn 0,6% tổng lượng nhiên liệu hàng không tiêu thụ trên toàn cầu. Các hãng hàng không cảnh báo rằng, nếu không tăng cường sản xuất và giảm chi phí SAF trong vòng 5 năm tới, ngành sẽ không thể đạt được các mục tiêu về khí hậu mà không gây ra tác động đáng kể về kinh tế và xã hội.
Mô hình Nhật Bản và tầm quan trọng của hạ tầng
Khác với việc áp dụng một cách cứng nhắc các quy định quốc tế, ANA và JAL đề xuất một “Mô hình Nhật Bản” phù hợp với bối cảnh trong nước, cân bằng giữa tiến độ quy định về SAF và năng lực sản xuất thực tế, giúp giảm thiểu sự mất cân bằng cung – cầu và chi phí quá cao.
Động thái này xuất phát từ thực tế rằng ngành hàng không Nhật Bản đóng góp khoảng 17 nghìn tỷ Yên vào nền kinh tế mỗi năm và là huyết mạch thiết yếu cho các cộng đồng vùng sâu vùng xa cũng như mục tiêu thu hút 60 triệu du khách quốc tế.
Đồng sáng tạo Scope 3
Một điểm nhấn đáng chú ý trong báo cáo là mô hình “Đồng sáng tạo” Scope 3 (Scope 3 Co-Creation Model), trong đó chi phí cao cho SAF sẽ được chia sẻ bởi toàn xã hội thông qua các chương trình doanh nghiệp nhằm giảm lượng khí thải gián tiếp (Scope 3) từ các đối tác và khách hàng.
Chiến lược hydro – Bước chuẩn bị cho tương lai
Bên cạnh trọng tâm SAF, ANA và JAL đang theo đuổi chiến lược “hai cánh”: vừa đẩy nhanh SAF như giải pháp cầu nối ngắn – trung hạn, vừa đầu tư nền tảng cho kỷ nguyên hydro trong dài hạn.
Trong khuôn khổ hợp tác với Airbus trong khuôn khổ chương trình “Hydrogen Hub at Airports”, ANA đang cùng các đối tác Nhật Bản khảo sát hạ tầng tiếp nhiên liệu hydro tại các sân bay. Trong khi đó, JAL đặt mục tiêu đưa máy bay chạy hydro vào khai thác thử nghiệm từ năm 2026, với kỳ vọng trở thành một trong những hãng hàng không tiên phong toàn cầu về vận hành máy bay chở khách không phát thải cacbon thực sự.
Phát biểu tại sự kiện công bố báo cáo, ông Juichi Hirasawa (Chủ tịch kiêm CEO của ANA) nhấn mạnh: “Bối cảnh SAF toàn cầu vô cùng khắc nghiệt, và bất kỳ sự chậm trễ nào trong việc đảm bảo nhiên liệu ngay bây giờ đều là một cuộc khủng hoảng trực tiếp đối với an ninh kinh tế của Nhật Bản. Chúng tôi kêu gọi một khuôn khổ hiệu quả trên toàn xã hội để duy trì cơ sở hạ tầng hàng không.”
Về phía JAL, bà Mitsuko Tottori (Chủ tịch kiêm Group CEO) khẳng định: “Dù việc mở rộng quy mô SAF đặt ra những thách thức to lớn, chúng tôi sẽ không bao giờ dao động trong cam kết tiên phong cho một tương lai hàng không bền vững.”
Báo cáo này là sự tiếp nối của ấn bản đầu tiên được phát hành vào tháng 10 năm 2021, một lần nữa khẳng định vai trò tiên phong của ANA và JAL trong cuộc đua khử cacbon của ngành hàng không toàn cầu.
*Nguồn: ANA Holdings – “ANA and JAL Release Second Joint Report on Sustainable Aviation Fuel” (27/5/2026); ANA Holdings – Climate Transition Strategies (1/8/2022); Aviation Week Network, H2-news.de, eVTOL Insights, Energy News (2023–2026).*
