2025: Năng lượng tái tạo vượt than, tái định hình hệ thống điện toàn cầu
27/04/2026
Annie Nguyễn
Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt mang tính cấu trúc của ngành điện toàn cầu khi năng lượng tái tạo lần đầu tiên vượt than đá trong cơ cấu phát điện.
Theo số liệu tổng hợp, năng lượng tái tạo chiếm 33,8% sản lượng điện toàn cầu, trong khi than đá giảm xuống 33,0%, lần đầu tiên rơi xuống dưới ngưỡng một phần ba tổng cung điện thế giới.
Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên trong thời kỳ hiện đại, sản lượng điện từ than suy giảm không xuất phát từ khủng hoảng kinh tế hay cú sốc ngắn hạn, mà diễn ra trong bối cảnh nhu cầu điện tiếp tục tăng.
Động lực chính của sự chuyển dịch đến từ điện gió và điện mặt trời. Hai nguồn này đáp ứng gần như toàn bộ mức tăng nhu cầu điện trong năm 2025, chiếm tới 99% tăng trưởng tiêu thụ điện toàn cầu. Khi kết hợp với thủy điện và điện hạt nhân, tăng trưởng điện sạch đã vượt hoàn toàn mức tăng nhu cầu.
Điều này tạo ra một thay đổi mang tính nền tảng: tăng trưởng nhu cầu điện đã tách rời khỏi tăng trưởng nhiên liệu hóa thạch. Trong khi nhu cầu tiếp tục đi lên, sản lượng điện từ than và các nguồn hóa thạch bắt đầu suy giảm.
Giới phân tích cho rằng đây là điểm chuyển cấu trúc của hệ thống năng lượng toàn cầu. Câu hỏi trọng tâm hiện nay không còn là liệu than đá đã đạt đỉnh hay chưa, mà là tốc độ suy giảm của nó sẽ diễn ra nhanh đến mức nào trong giai đoạn tới.
