Xe buýt hydro bước vào kỷ nguyên triển khai quy mô lớn: Từ Terni đến Bologna, Áo và xa hơn nữa

Xe buýt hydro bước vào kỷ nguyên triển khai quy mô lớn: Từ Terni đến Bologna, Áo và xa hơn nữa

Ngày 28 tháng 5, 2026 – Annie Nguyễn

*Thị trường xe buýt hydro toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng theo cấp số nhân với hàng loạt dự án triển khai quy mô lớn tại châu Âu. Từ hai chiếc xe buýt Karsan e-ATA Hydrogen tại Terni (Ý) cho đến đội xe 35 chiếc tại Áo và kế hoạch 127 xe buýt hydro của Bologna, ngành giao thông công cộng đang chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ từ các dự án thí điểm sang triển khai thương mại quy mô lớn. Bài viết dưới đây phân tích bối cảnh thị trường, các dự án tiêu biểu và xu hướng phát triển của phương tiện giao thông chạy bằng pin nhiên liệu hydro.*

1. Bối cảnh thị trường xe buýt hydro toàn cầu

Theo báo cáo của QY Research, thị trường xe buýt hydro toàn cầu được định giá khoảng 1,505 tỷ USD vào năm 2025 và dự kiến đạt 3,343 tỷ USD vào năm 2032, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) là 11,4% trong giai đoạn 2026-2032. Một báo cáo khác từ Fortune Business Insights đưa ra mức tăng trưởng ấn tượng hơn, với giá trị thị trường dự kiến tăng từ 3,25 tỷ USD năm 2025 lên 60,52 tỷ USD vào năm 2034, đạt CAGR lên tới 34,9%.

Sự khác biệt giữa các dự báo này phản ánh những yếu tố bất định về tốc độ triển khai hạ tầng, chi phí sản xuất hydro và khung chính sách hỗ trợ. Tuy nhiên, điểm chung giữa các báo cáo là xu hướng tăng trưởng mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi các chính sách khử carbon của châu Âu, Trung Quốc và Hàn Quốc.

2. Karsan e-ATA Hydrogen: Bước tiến mới tại Terni, Ý

Ngày 16 tháng 5 năm 2026, hãng xe buýt Thổ Nhĩ Kỳ Karsan đã chính thức bàn giao hai chiếc xe buýt chạy bằng hydro mang tên e-ATA Hydrogen cho thành phố Terni, miền trung nước Ý. Buổi lễ bàn giao diễn ra tại Quảng trường Europa, với sự tham dự của chính quyền địa phương, các đối tác dự án và khách mời.

Xe buýt e-ATA Hydrogen dài 12 mét, sử dụng công nghệ pin nhiên liệu của Toyota – một trong những hệ thống pin nhiên liệu hàng đầu thế giới, đã được thử nghiệm và vận hành thành công trên các mẫu xe Mirai. Phát biểu tại buổi lễ, Tổng giám đốc Karsan, ông Okan Baş, nhấn mạnh: “Là Karsan, chúng tôi đang mở rộng kinh nghiệm đã đạt được trong lĩnh vực di động điện và tự hành sang công nghệ hydro. Là đối tác quan trọng trong quá trình chuyển đổi sang di động không phát thải, chúng tôi tin rằng công nghệ hydro cung cấp một giải pháp thay thế quan trọng, đặc biệt cho các tuyến giao thông công cộng đòi hỏi quãng đường dài và cường độ vận hành cao”.

Dự án được thực hiện trong khuôn khổ chương trình cải thiện chất lượng không khí của Vùng Umbria và Bộ Môi trường Ý, với sự hỗ trợ từ Quỹ LIFE3H của Liên minh châu Âu. Vùng Abruzzo đóng vai trò là đối tác chính, trong khi Đại học Perugia cung cấp hỗ trợ học thuật. Okan Baş bày tỏ: “Chúng tôi tin rằng sự hợp tác tại Terni sẽ đóng góp đáng kể vào việc phổ biến rộng rãi công nghệ hydro trong giao thông công cộng và mục tiêu hướng tới các thành phố sạch hơn”.

3. Loạt dự án xe buýt hydro quy mô lớn tại châu Âu

Không chỉ Terni, nhiều thành phố và khu vực khác tại châu Âu cũng đang đẩy mạnh triển khai xe buýt hydro:

3.1. Áo: 35 xe buýt hydro cho ÖBB Postbus

Ngày 6 tháng 5 năm 2026, nhà sản xuất xe buýt MCV đã bàn giao 35 xe buýt hydro-điện C127 FC LE cho ÖBB Postbus để vận hành trên các tuyến giao thông vùng tại Carinthia, Áo. Đây là đội xe buýt hydro lớn nhất tại Áo cho đến nay, được phát triển trong khuôn khổ sáng kiến “DeCarB – Decarbonising Carinthian Bus Transport” do Chính quyền bang Carinthia thúc đẩy. Xe có tầm hoạt động lên đến 400 km mỗi lần nạp hydro, được trang bị bộ pin 117 kWh, hệ thống pin nhiên liệu 100 kW và khoảng 40 kg lưu trữ hydro trên xe.

3.2. Bologna, Ý: 127 xe buýt hydro Solaris

Cũng trong tháng 5 năm 2026, nhà vận hành giao thông công cộng Tper tại Bologna đã đưa vào vận hành những chiếc xe buýt hydro Solaris Urbino 12 đầu tiên. Đây là bước khởi đầu cho việc triển khai dần dần đội xe gồm 127 xe buýt chạy bằng pin nhiên liệu hydro, phục vụ các tuyến đô thị và liên kết ngoại ô trong khu vực đô thị Bologna. Dự án nằm trong khuôn khổ PNRR (Kế hoạch Phục hồi và Tăng cường Khả năng chống chịu của Ý) và các chương trình của Ủy ban châu Âu hỗ trợ chuyển đổi sang đội xe công cộng ít phát thải và không phát thải.

3.3. Pháp: Xe buýt hydro tại Aix-Marseille và Béziers

Tại Pháp, vùng đô thị Aix-Marseille đã đưa ba xe buýt hydro vào vận hành trên mạng lưới Ulysse từ ngày 2 tháng 2 năm 2026. Trong khi đó, tại Béziers, trạm nạp hydro tái tạo do Qair vận hành sẽ cung cấp hydro cho các xe buýt hoạt động trên mạng lưới BeeMov do RATP Dev Béziers Méditerranée quản lý, dự kiến đi vào vận hành vào mùa thu năm 2026.

3.4. Ba Lan và các nước Đông Âu

Tại Ba Lan, nhà sản xuất châu Âu NesoBus đã nhận được tám xe buýt pin nhiên liệu mới để thử nghiệm vận hành, trước khi đưa vào phục vụ hành khách tại hai địa điểm ở Ba Lan trong nửa đầu năm 2026. Tại Lithuania, một nhà máy hydro xanh đang được xây dựng tại Vilnius, dự kiến đi vào vận hành vào cuối năm 2026 để cung cấp nhiên liệu cho những chiếc xe buýt hydro đầu tiên của thủ đô.

4. Công nghệ sản xuất hydro tại chỗ: Giải pháp cho trạm nạp hydro

Bài viết hướng dẫn từ hyvoda.com cung cấp một góc nhìn thực tế về lựa chọn công nghệ máy phát hydro cho trạm nạp. Theo đó, việc lựa chọn giữa điện phân PEM và máy cải biến methanol phụ thuộc vào nguồn điện sẵn có và chi phí vận hành.

• Điện phân PEM (PEM Electrolysis): Phù hợp với các trạm nạp có nguồn điện tái tạo giá rẻ (như điện mặt trời hoặc điện gió). Công nghệ này có thể khởi động và dừng nhanh chóng, tận dụng tối đa mỗi kilowatt giờ điện năng.

• Máy cải biến methanol (Methanol Reformer): Phù hợp với các trạm nạp sử dụng điện lưới, đặc biệt ở những nơi có giá điện cao. Chi phí vận hành thấp hơn đáng kể so với điện phân PEM khi giá điện vượt quá 0,07 USD/kWh.

Một điểm đáng chú ý là máy cải biến methanol tạo ra CO₂ tinh khiết (trên 95%) như một sản phẩm phụ, có thể thu hồi và bán cho các ngành công nghiệp đồ uống hoặc hàn, giúp bù đắp 20-30% chi phí methanol. Điều này đặc biệt hữu ích cho các trạm nạp hydro nằm ở vị trí không có lợi thế về năng lượng tái tạo.

5. Xu hướng di động hydro toàn cầu

Tháng 5 năm 2026 chứng kiến nhiều sự kiện quan trọng trong lĩnh vực di động hydro:

• Hợp tác chuỗi cung ứng hydro lỏng: Kawasaki Heavy Industries và EcoLog đã ký kết hợp tác chiến lược về vận chuyển hydro lỏng trung nguồn tại Hội nghị thượng đỉnh hydro thế giới ở Rotterdam, nhằm kết nối các nhà sản xuất hydro từ Trung Đông, châu Âu và Nam Mỹ với các trung tâm nhu cầu tại châu Âu.

• Xe tải hạng nặng và tàu hỏa chạy hydro: Toyota đang triển khai xe tải Class 8 chạy hydro và các giải pháp năng lượng tĩnh, trong khi Bộ Đường sắt Ấn Độ đã phê duyệt đưa vào vận hành đoàn tàu DEMU 10 toa chạy bằng pin nhiên liệu hydro trên tuyến Jind-Sonipat.

• Hỗ trợ chính sách: Các chuyên gia tại Diễn đàn Vận tải Quốc tế 2026 (ITF) nhấn mạnh rằng hydro là "giải pháp bổ sung" cho quá trình khử carbon trong giao thông, đòi hỏi sự đồng bộ giữa hạ tầng, phát triển xe và tài trợ từ chính phủ.

6. Kết luận và triển vọng

Thị trường xe buýt hydro châu Âu đang bước vào giai đoạn triển khai quy mô lớn, không còn giới hạn ở các dự án thí điểm nhỏ lẻ. Từ 2 chiếc tại Terni, 35 chiếc tại Áo, đến 127 chiếc tại Bologna, mỗi dự án đều chứng minh rằng công nghệ hydro đã sẵn sàng cho vận hành thương mại trong điều kiện thực tế.

Những yếu tố then chốt thúc đẩy sự bùng nổ này bao gồm:

1. Khung chính sách hỗ trợ: Các chương trình như LIFE3H của EU, PNRR của Ý và sáng kiến “DeCarB” của Áo cung cấp nền tảng tài chính và pháp lý vững chắc.

2. Sự trưởng thành của công nghệ: Pin nhiên liệu (đặc biệt từ Toyota và các nhà sản xuất hàng đầu) đã đạt được độ bền và hiệu suất cần thiết cho vận hành thương mại.

3. Tính kinh tế được cải thiện: Chi phí sản xuất hydro xanh đang giảm nhanh chóng, và các mô hình như kết hợp điện phân PEM với năng lượng tái tạo hoặc máy cải biến methanol ở những nơi có lợi thế đang cho thấy khả năng cạnh tranh về giá.

4. Cam kết khử carbon của các thành phố: Các thành phố như Bologna đặt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2030, và xe buýt hydro là một phần không thể thiếu trong chiến lược này.

Với tốc độ tăng trưởng dự kiến lên đến 35% mỗi năm trong thập kỷ tới, xe buýt hydro đang khẳng định vị thế là một trong những ứng dụng tiên phong của công nghệ pin nhiên liệu, mở đường cho sự thâm nhập của hydro vào các lĩnh vực vận tải nặng hơn như xe tải đường dài, tàu hỏa và tàu biển. Châu Âu, với chiến lược nhất quán và các dự án tiên phong, đang dẫn đầu cuộc cách mạng này.