Vương quốc Anh rót 43 triệu bảng cho hydro và SAF trong bối cảnh phát thải hàng không gia tăng và tranh cãi mở rộng sân bay
Ngày 24 tháng 1 năm 2026
Chính sách khử carbon ngành hàng không của Vương quốc Anh đang bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn, khi các khoản tài trợ cho hydro và nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) được triển khai song song với những dự án mở rộng sân bay gây tranh cãi nhất châu Âu.
Gói tài trợ mới trị giá 43 triệu bảng Anh, dự kiến mở cho đăng ký từ tháng 2, nhằm thúc đẩy các công nghệ hàng không phát thải thấp, với trọng tâm là động lực hydro và các nền tảng pháp lý cần thiết để triển khai ở quy mô lớn.
Khoản đầu tư này được đưa ra trong bối cảnh ngày càng khó dung hòa về chính sách. Phát thải hàng không của Anh hiện vẫn cao hơn mức trước đại dịch, trong khi các dự báo tăng trưởng dài hạn về lượng hành khách tiếp tục là cơ sở cho các khoản đầu tư hạ tầng lớn tại Heathrow, Gatwick và Luton. Theo số liệu chính phủ Anh, nếu tính cả các tác động phi CO₂, hàng không nội địa và quốc tế chiếm khoảng 7% tổng phát thải khí nhà kính của quốc gia, và tỷ trọng này được dự báo sẽ tiếp tục tăng nếu không có thay đổi công nghệ mang tính đột phá.
So với quỹ đạo phát thải của ngành, 43 triệu bảng là con số khiêm tốn, nhưng được định hướng chiến lược vào những rào cản giai đoạn đầu vốn đã làm chậm sự phát triển của hàng không hydro trong nhiều năm qua.
Nguồn vốn sẽ được phân bổ cho doanh nghiệp, trường đại học và tổ chức nghiên cứu, trong đó Cơ quan Hàng không Dân dụng Anh (CAA) được giao sử dụng một phần ngân sách để xây dựng khung chứng nhận và an toàn cho máy bay và hệ thống tiếp nhiên liệu hydro. Sự thiếu chắc chắn về quy định – đặc biệt liên quan đến tiêu chuẩn lưu trữ, quy trình xử lý tại sân bay và thời gian chứng nhận máy bay – từ lâu đã là nút thắt lớn. Việc đưa CAA trực tiếp tham gia cơ chế tài trợ cho thấy chính phủ coi sự sẵn sàng về chính sách quan trọng không kém tiến bộ công nghệ.
Khoản tài trợ này nối tiếp cam kết 63 triệu bảng được công bố vào tháng 7 năm 2025 nhằm thúc đẩy sản xuất SAF tại Anh. SAF hiện được xem là con đường giảm phát thải khả thi nhất trong ngắn hạn, do có thể pha trộn với nhiên liệu phản lực truyền thống và sử dụng cho đội bay hiện hữu. Tuy nhiên, chi phí sản xuất SAF vẫn cao hơn đáng kể so với kerosene hóa thạch, dù có thể giúp giảm 60–80% phát thải vòng đời, tùy theo nguyên liệu và công nghệ.
Trong khi đó, hydro được định vị là giải pháp dài hạn, đặc biệt cho các chuyến bay ngắn và khu vực. Dù không phát thải CO₂ tại điểm sử dụng, triển khai hydro trong hàng không vẫn đối mặt với thách thức cấu trúc lớn, từ thiết kế máy bay mới, nâng cấp hạ tầng sân bay, đến nguồn cung hydro tái tạo chi phí thấp. Những yếu tố này khó có thể mở rộng đáng kể trước giữa thập niên 2030.
Thời điểm công bố gói tài trợ xanh càng thu hút chú ý khi trùng với sự ủng hộ chính trị đối với mở rộng sân bay. Đề xuất đường băng thứ ba của Heathrow, với tổng mức đầu tư ước tính 49 tỷ bảng, tiếp tục là một trong những dự án hạ tầng gây tranh cãi nhất tại Anh do tác động phát thải dài hạn. Việc ủng hộ mở rộng Gatwick và Luton cũng làm dấy lên lo ngại rằng tăng trưởng tuyệt đối về số chuyến bay có thể vượt xa các cải thiện về hiệu suất và nhiên liệu.
Chính phủ Anh cho rằng tài trợ đổi mới có mục tiêu sẽ giúp tách tăng trưởng khỏi phát thải theo thời gian, đặc biệt nếu huy động được vốn tư nhân song hành với ngân sách công. Tuy nhiên, các đánh giá độc lập liên tục cảnh báo rằng tăng trưởng nhu cầu hàng không có nguy cơ làm suy yếu đóng góp của ngành vào mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 đã được luật hóa.
