Trung Quốc bắt đầu xây dựng nhà máy hydro xanh và amoniac xanh lớn nhất thế giới – Bước ngoặt trong quá trình khử carbon công nghiệp toàn cầu

Trung Quốc bắt đầu xây dựng nhà máy hydro xanh và amoniac xanh lớn nhất thế giới – Bước ngoặt trong quá trình khử carbon công nghiệp toàn cầu

Ngày 27 tháng 5 năm 2026
Annie Nguyễn

Trong bối cảnh nhu cầu cắt giảm phát thải carbon toàn cầu ngày càng cấp bách, Trung Quốc đang thực hiện một bước đi mang tính chiến lược khi đồng loạt triển khai xây dựng và vận hành một loạt các nhà máy sản xuất hydro xanh và amoniac xanh quy mô lớn nhất thế giới. Các dự án này không chỉ thể hiện tham vọng dẫn đầu của Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng sạch mà còn giải quyết bài toán khó trong việc tích hợp năng lượng tái tạo không ổn định với sản xuất công nghiệp.

Trung tâm của cuộc cách mạng xanh: Dự án Tùng Nguyên – Công trình hydro xanh lớn nhất thế giới

Tọa lạc tại thành phố Tùng Nguyên, tỉnh Cát Lâm, Trung tâm Công nghiệp Năng lượng Hydro Tùng Nguyên của Tập đoàn Xây dựng Năng lượng Trung Quốc (CEEC) là dự án tích hợp hydro – amoniac – metanol xanh lớn nhất thế giới. Với tổng vốn đầu tư lên tới 4,2 tỷ USD (khoảng 30 tỷ NDT), dự án được ví như “con tàu đầu bò” mở đường cho ngành công nghiệp nhiên liệu sạch Trung Quốc.

Giai đoạn một của dự án, được đặt tên “Thanh Hidro số 1”, đã chính thức đi vào vận hành ổn định từ ngày 16/12/2025. Công suất giai đoạn một bao gồm sản xuất 45.000 tấn hydro xanh và 200.000 tấn amoniac/metanol xanh mỗi năm. Dự án sử dụng 800 MW năng lượng tái tạo từ điện gió và mặt trời, cùng 64 thiết bị điện phân và kho chứa hydro 450.000 m³.

Một bước tiến mới hơn nữa, giai đoạn hai của dự án vừa được phê duyệt vào tháng 1/2026 với tổng vốn 4,12 tỷ NDT (khoảng 570 triệu USD), dự kiến khởi công vào tháng 4 năm 2026 và hoàn thành vào tháng 4 năm 2028. Giai đoạn hai sẽ bổ sung thêm hai dây chuyền sản xuất amoniac tổng hợp với công suất 220.000 tấn/năm mỗi dây chuyền, cùng hệ thống điện phân 126.000 Nm³/h. Toàn bộ dự án hoàn chỉnh sẽ có tổng công suất lên tới 800.000 tấn amoniac và metanol xanh mỗi năm.

Dự án Tùng Nguyên đã đạt được chứng nhận ISCC EU về tính bền vững, một chứng nhận quốc tế nghiêm ngặt, đồng thời đã ký hợp đồng cung cấp amoniac xanh đầu tiên cho lĩnh vực vận tải biển với tập đoàn hàng hải CMB.TECH của Bỉ. Đáng chú ý, 100% thiết bị lõi của nhà máy đều được sản xuất trong nước, đánh dấu một bước tiến lớn trong khả năng tự chủ công nghệ của Trung Quốc.

Đệ nhất thảo nguyên Nội Mông: Dự án hyđro và amoniac xanh lớn nhất thế giới

Trong khi đó, tại Nội Mông, Tập đoàn Công nghệ Envision (Vision Group) cũng đã vận hành dự án amoniac xanh lớn nhất thế giới với công suất 152 vạn tấn mỗi năm, nằm trong Khu công nghiệp Nguyên Bảo Sơn, thành phố Xích Phong. Đây là nhà máy xanh hóa đầu tiên trên thế giới đạt được sản xuất thương mại quy mô lớn.

Điểm đặc biệt của dự án Envision là hệ thống tích hợp 100% năng lượng tái tạo trực tiếp (100% renewable electricity direct connection), kết hợp điện gió, mặt trời và bộ lưu trữ năng lượng pin. Công nghệ lõi “tải – năng lượng đồng bộ” cho phép cơ sở sản xuất điều chỉnh linh hoạt theo biến động của nguồn điện tự nhiên, giải quyết một trong những thách thức kỹ thuật khó khăn nhất trong ngành công nghiệp năng lượng tái tạo.

Mới đây nhất, Envision đã thực hiện thành công chuyến xuất khẩu thương mại lô amoniac xanh đầu tiên trên thế giới bằng đường biển sang Hàn Quốc, mở ra cánh cửa cho thị trường nhiên liệu sạch toàn cầu. Sản lượng amoniac xanh của Xích Phong dự kiến sẽ đạt 1,5 triệu tấn vào năm 2028.

Cuộc đua không chỉ dừng lại: Hàng loạt dự án khác đang cán đích và khởi công

Ngoài hai “ông lớn” trên, nhiều dự án trọng điểm khác cũng đang được đẩy nhanh tiến độ:

• Dự án Đại An (国家电投): Sở hữu của Tập đoàn Điện lực Quốc gia (SPIC) tại thành phố Đại An, tỉnh Cát Lâm, đã vận hành ổn định từ tháng 7 năm 2025 với công suất 32.000 tấn hydro/năm và 180.000 tấn amoniac/năm, cắt giảm 650.000 tấn CO₂ và tiết kiệm 230.000 tấn than tiêu chuẩn mỗi năm. Dự án này tự hào đạt “năm kỷ lục thế giới” và nhận chứng chỉ amoniac nhiên liệu tái tạo (ISCC EU RFNBO) đầu tiên toàn cầu.

• Dự án Ô Thân Kỳ (深能): Có tổng vốn 3,5 tỷ NDT, dự án này sẽ sản xuất 150.000 tấn amoniac xanh/năm và đi kèm với hệ thống lưu trữ năng lượng bằng tuabin khí hydro 30 MW, dự kiến hoàn thành toàn diện vào tháng 8 năm 2026.

• Dự án Tứ Tử Vương Kỳ (中煤): Sở hữu bởi Tập đoàn Năng lượng Trung Quốc (China Coal), dự án tại Nội Mông với tổng vốn 5,2 tỷ NDT sẽ sản xuất 90.300 tấn hydro/năm và 500.000 tấn amoniac xanh/năm, dự kiến khởi công vào tháng 5 năm 2026. Ngoài ra, tập đoàn còn triển khai dự án “Ánh sáng lỏng” 10 vạn tấn metanol xanh tại Ordos, dự kiến đưa vào sản xuất cuối năm 2026.

• Dự án Cách Minh (锡林郭勒): Với tổng vốn 10,9 tỷ NDT, đây là dự án quy mô lớn khác tại Nội Mông, cung cấp 696.000 tấn amoniac xanh và 176.700 tấn metanol xanh mỗi năm, dự kiến hoàn thành giai đoạn 2 vào tháng 6 năm 2028.

• Dự án Sa Loan (新疆沙湾): Được cấp đất vào tháng 1/2026 tại Tân Cương, dự án này sẽ sản xuất 600.000 tấn amoniac từ 100.000 tấn hydro xanh, dự kiến khởi công vào tháng 9 năm 2026.

Bức tranh toàn cảnh: Khi công nghiệp “xanh hóa” trở thành xu thế

Theo thống kê, chỉ tính riêng tháng 1 năm 2026, Trung Quốc đã hoàn tất phê duyệt cho 6 dự án hydro-amoniac-metanol với tổng vốn đầu tư lên tới 40 tỷ NDT. Các chuyên gia từ Huatai Securities và Everbright Securities đều nhận định năm 2026 là năm “bước ngoặt” của ngành công nghiệp hydro xanh, đánh dấu sự chuyển đổi từ trình diễn thí điểm sang ứng dụng quy mô lớn.

Sự ra đời hàng loạt của những siêu dự án này không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước về phân bón, nhiên liệu sạch mà còn mở ra một “cơn địa chấn” trên thị trường xuất khẩu. Amoniac xanh đang dần trở thành “dầu mỏ xanh” mới, kết nối nguồn năng lượng tái tạo phong phú của Trung Quốc với nhu cầu khử carbon của các ngành công nghiệp nặng, vận tải biển và phát điện trên toàn cầu.