Triển vọng thị trường hydro toàn cầu và cơ hội chiến lược cho Việt Nam
Ngày 01/04/2026
Biên tập: Annie Nguyễn
Tại sự kiện Hydrogen Horizons: Advancing Vietnam–France Energy Collaboration tổ chức ngày 31/3/2026 do CLB Hydrogen Việt Nam ASEAN, Phòng Thương mại & Công nghiệp Pháp tại Việt Nam và Đại học Việt Pháp (USTH) cùng tổ chức, ông Lê Ngọc Ánh Minh – Chủ tịch Vietnam ASEAN Hydrogen Club – đã trình bày tổng quan về xu hướng thị trường hydro toàn cầu và triển vọng đầu tư.
Hydro – trụ cột của chuyển dịch năng lượng
Hydro đang chuyển dịch từ một nguyên liệu hóa học truyền thống sang một chất mang năng lượng chiến lược, với vai trò:
- Khử carbon trong các ngành công nghiệp nặng
- Cung cấp nhiên liệu sạch cho vận tải
- Lưu trữ năng lượng và tăng tính linh hoạt hệ thống
- Tăng cường an ninh năng lượng
Hydro đặc biệt quan trọng trong các lĩnh vực “khó giảm phát thải” như thép, hóa chất và lọc dầu.
Thị trường toàn cầu: quy mô lớn nhưng còn sơ khai
Theo dữ liệu từ báo cáo International Energy Agency:
- Nhu cầu hydro toàn cầu đạt khoảng 100 triệu tấn/năm
- Chủ yếu dùng trong: amoniac, lọc dầu, hóa chất
- Tuy nhiên, hydro phát thải thấp hiện chỉ chiếm <1% nguồn cung
Điều này cho thấy dư địa phát triển còn rất lớn, nhưng quá trình chuyển đổi vẫn ở giai đoạn đầu.
Xu hướng đầu tư: tăng trưởng nhưng còn thách thức
Đầu tư vào hydro phát thải thấp:
- ~4,3 tỷ USD năm 2024
- Dự kiến ~8 tỷ USD năm 2025
Tuy nhiên, thị trường vẫn đối mặt với nhiều rào cản:
- Chi phí sản xuất cao
- Hạ tầng chưa hoàn thiện
- Nhu cầu chưa rõ ràng
- Nhiều dự án chưa đạt quyết định đầu tư cuối cùng (FID)
Châu Âu và tranh luận chính sách
Châu Âu là khu vực dẫn dắt chính sách hydro, với mục tiêu đến 2030:
- 10 triệu tấn hydro tái tạo sản xuất nội địa
- 10 triệu tấn nhập khẩu
- 40 GW công suất điện phân
Tuy nhiên, Tổng thống Emmanuel Macron đã chỉ trích các quy định của EU là quá phức tạp và hạn chế, kêu gọi:
- Đơn giản hóa quy định
- Tăng tính cạnh tranh công nghiệp
- Hỗ trợ công nghệ hydro châu Âu
Các trung tâm hydro toàn cầu
- Đức: trung tâm nhu cầu lớn nhất
- Hà Lan: cảng Rotterdam trở thành hub nhập khẩu
- Bắc Âu: sản xuất hydro xanh và nhiên liệu điện tử
- Nhật Bản: chiến lược “xã hội hydro”
- Hàn Quốc và Trung Quốc: mở rộng quy mô công nghiệp
ASEAN – thị trường mới nổi
Đông Nam Á đang nổi lên là “biên giới mới” của hydro:
- Nhu cầu khoảng 4 triệu tấn/năm
- Thị trường chính: Indonesia, Malaysia, Việt Nam, Singapore
- Nhưng chỉ khoảng 6% dự án đạt FID
Cơ hội chính:
- Khử carbon công nghiệp
- Nhiên liệu hàng hải
- Xuất khẩu hydro/amoniac xanh
Cơ hội chiến lược của Việt Nam
Việt Nam có nhiều lợi thế:
- Nhu cầu công nghiệp lớn (thép, xi măng, phân bón, lọc dầu)
- Tiềm năng năng lượng tái tạo (điện gió ngoài khơi, điện mặt trời)
- Vị trí logistics chiến lược trong ASEAN
- Đa dạng công nghệ sản xuất hydro:
- Điện phân
- Sinh khối
- Rác thải
- Hydro tự nhiên
Việt Nam có tiềm năng trở thành trung tâm hydro của khu vực.
Kết luận chiến lược
Ba xu hướng chính:
- Hydro sẽ phát triển trước trong các ngành khó giảm phát thải
- Vận tải hạng nặng là lĩnh vực tăng trưởng sớm
- Cần đa dạng hóa công nghệ sản xuất
Hydro không chỉ là công nghệ năng lượng mà đang trở thành một hệ sinh thái công nghiệp mới cho Việt Nam và ASEAN.
