Tranh luận về nhiên liệu thay thế: Chưa có người chiến thắng rõ ràng cho việc khử carbon trong ngành hàng hải
Ngày: 17 tháng 7 năm 2026
Annie Nguyễn
Ngành vận tải biển, chiếm khoảng 80% khối lượng thương mại toàn cầu và đóng góp khoảng 3% lượng khí thải nhà kính (GHG) toàn cầu, đang đối mặt với một thách thức then chốt trên con đường khử carbon. Theo Chiến lược GHG IMO 2023, ngành này đặt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào khoảng năm 2050, đặt ra một câu hỏi trọng tâm: Loại nhiên liệu nào sẽ cung cấp năng lượng cho tương lai của ngành vận tải biển?
Thực tế là không có loại nhiên liệu nào hoàn hảo; chỉ có những sự đánh đổi khác nhau. Dưới đây là phân tích về các ứng cử viên chính:
Methanol xanh – Ứng cử viên khả thi: Ưu điểm chính của nó là ở dạng lỏng ở nhiệt độ môi trường, giúp việc lưu trữ và tiếp nhiên liệu dễ dàng hơn so với nhiều lựa chọn thay thế khác. Hàng trăm tàu có khả năng sử dụng methanol đang gia nhập thị trường. Tuy nhiên, việc mở rộng sản xuất methanol xanh đòi hỏi nguồn năng lượng tái tạo khổng lồ, hydro xanh và các nguồn carbon bền vững. Câu hỏi quan trọng là liệu methanol có phải là giải pháp lâu dài hay chỉ đơn giản là lựa chọn dễ dàng nhất hiện nay.
Amoniac xanh – Không phát thải carbon, những thách thức lớn về an toàn: Amoniac không chứa carbon, mang lại tiềm năng lớn cho vận tải biển không phát thải carbon. Tuy nhiên, nó rất độc hại và ăn mòn, đòi hỏi các hệ thống an toàn mới, đội ngũ thủy thủ được đào tạo, các quy định và cơ sở hạ tầng chuyên dụng. Thách thức chính là liệu amoniac có thể được xử lý an toàn trong toàn ngành hàng hải toàn cầu hay không.
LNG – Nhiên liệu chuyển đổi đang gây tranh cãi: LNG làm giảm lượng khí thải lưu huỳnh và cải thiện chất lượng không khí. Tuy nhiên, sự rò rỉ khí metan vẫn là mối lo ngại lớn vì metan có tác động làm nóng lên toàn cầu cao hơn nhiều so với carbon dioxide. Điều này làm dấy lên cuộc tranh luận: Liệu LNG là cầu nối hướng tới khử carbon hay là sự trì hoãn trong việc đạt được mục tiêu đó?
Hydro – Tiềm năng sạch, rào cản kỹ thuật: Hydro không phát thải carbon tại điểm sử dụng. Tuy nhiên, nó có mật độ năng lượng thấp, yêu cầu thể tích lưu trữ lớn và phải được lưu trữ ở dạng lỏng ở nhiệt độ khoảng âm 253 độ C. Câu hỏi đặt ra là liệu hydro có thể trở nên khả thi và giá cả phải chăng đối với vận tải biển toàn cầu hay không.
Tương lai: Một loại nhiên liệu hay nhiều giải pháp?
Thay vì một loại nhiên liệu chủ đạo duy nhất, tương lai của năng lượng hàng hải có thể liên quan đến nhiều giải pháp được thiết kế riêng cho các loại tàu và tuyến đường khác nhau. Methanol có thể được sử dụng cho một số hoạt động ngoài khơi sâu, amoniac cho các tàu biển lớn, hydro cho các ứng dụng cụ thể và LNG đóng vai trò chuyển tiếp ở một số thị trường nhất định.
Thách thức thực sự là phát triển một hệ thống nhiên liệu vừa ít phát thải carbon, vừa an toàn, vừa có khả năng mở rộng và cạnh tranh về kinh tế. Những thập kỷ tới sẽ quyết định liệu ngành hàng hải sẽ tập trung vào một loại nhiên liệu chủ đạo hay bước vào tương lai đa nhiên liệu lâu dài.
