Tokyo đưa vào vận hành hệ thống nhiệt hydrogen đầu tiên trong khu đô thị: bước tiến thực dụng của “urban hydrogen”
Annie Nguyễn
15 tháng 5, 2026
Tập đoàn TBS thông qua công ty Akasaka Heating & Cooling Supply (Akanetsu) đã chính thức vận hành nhà máy hydrogen nhiệt tại khu Akasaka (Tokyo), đánh dấu lần đầu tiên tại thành phố này một đơn vị cung cấp nhiệt tư nhân sử dụng hydrogen xanh cho cả phát điện và cung cấp nhiệt trong môi trường đô thị.
Hệ thống sử dụng hydrogen xanh để chạy pin nhiên liệu (fuel cell) phát điện và kết hợp với nồi hơi đồng đốt hydrogen – khí đô thị để cung cấp nhiệt cho các tòa nhà trong khu vực. Hydrogen được lưu trữ tại chỗ và vận chuyển từ tỉnh Yamanashi, tích hợp vào hệ thống năng lượng đô thị hiện hữu.
Theo các nguồn công bố, hệ thống có khả năng giảm khoảng 20–21% lượng phát thải CO₂ khi vận hành ở tỷ lệ đồng đốt cao.
1. Điểm then chốt: hydrogen đi vào hạ tầng đô thị vận hành thực tế
Khác với các dự án hydrogen quy mô công nghiệp hoặc xuất khẩu, mô hình Tokyo tập trung vào hệ thống nhiệt đô thị (district heating & cooling), tích hợp vào cơ sở hạ tầng hiện hữu của khu đô thị Akasaka và vận hành thương mại bởi doanh nghiệp tư nhân.
Đây là bước chuyển quan trọng từ dự án trình diễn sang hạ tầng vận hành.
2. Mô hình kỹ thuật: hybrid hóa thay vì thay thế
Hệ thống không sử dụng hydrogen thuần túy mà theo mô hình lai gồm fuel cell để phát điện và nồi hơi đồng đốt hydrogen với khí đô thị để cung cấp nhiệt.
Cách tiếp cận này phản ánh thực tế triển khai hydrogen đô thị, trong đó mục tiêu là giảm phát thải từng phần, tận dụng hạ tầng khí đốt sẵn có và giảm chi phí đầu tư thay thế toàn bộ hệ thống năng lượng.
3. Ý nghĩa chính sách: vai trò của chính quyền địa phương
Dự án nhận được sự hỗ trợ từ chính quyền Tokyo, cho thấy hydrogen đô thị cần chính sách cấp địa phương, cơ chế hỗ trợ tài chính và thử nghiệm, cũng như mô hình triển khai theo chiến lược “hydrogen society” phân tầng.
Hydrogen được coi là một phần trong chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng và giảm phát thải đô thị.
4. Hàm ý cho Việt Nam và ASEAN
Từ góc nhìn khu vực, mô hình này mang ba hàm ý chính.
Hydrogen đô thị có thể triển khai trước công nghiệp quy mô lớn, bắt đầu từ khu đô thị, cụm tòa nhà hoặc hệ thống nhiệt tập trung.
Tận dụng hạ tầng hiện hữu là chìa khóa giảm chi phí, đặc biệt là hệ thống khí và nhiệt đô thị.
Triển khai theo từng bước thực dụng phù hợp hơn với cách tiếp cận “chuyển đổi toàn hệ thống” trong ngắn hạn.
5. Kết luận
Dự án hydrogen nhiệt tại Tokyo cho thấy một hướng triển khai thực dụng hơn của hydrogen trong đô thị, dựa trên tích hợp hạ tầng hiện hữu, mô hình hybrid và triển khai từng bước thay vì thay thế toàn bộ hệ thống năng lượng.
Điều này mở ra một hướng tiếp cận phù hợp hơn cho các đô thị đang phát triển tại Việt Nam và ASEAN trong giai đoạn chuyển dịch năng lượng.
