TKV xây dựng lộ trình hydro và amoniac xanh đến năm 2045: Hơn 41 triệu m2 bãi thải thành lợi thế, mục tiêu 233.630 tấn H2/năm
*Annie Nguyễn – Ngày 02/06/2026*
Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu và cam kết phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 của Chính phủ Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) đang xây dựng tầm nhìn và lộ trình phát triển hydrogen xanh và amoniac xanh đến năm 2045, nhằm phục vụ chiến lược chuyển đổi năng lượng và giảm phát thải carbon của Việt Nam.
Lợi thế độc đáo của TKV
TKV sở hữu hơn 41 triệu m2 diện tích bãi thải, cùng nhu cầu tiêu thụ nội bộ rất lớn từ khối hóa chất, luyện kim và điện lực. Những yếu tố này tạo tiềm năng hình thành các cụm công nghiệp hydrogen (hubs) tích hợp ngay tại hiện trường. Việc phát triển hydrogen và amoniac xanh không chỉ là giải pháp giúp TKV giảm phát thải khí nhà kính, mà còn là chiến lược cốt lõi để nâng cao giá trị tài sản công nghiệp và bảo đảm sự phát triển bền vững của ngành than - khoáng sản Việt Nam.
Lộ trình ba giai đoạn chiến lược đến năm 2045
Giai đoạn 1 (đến 2030) – Chuẩn bị nền tảng và thí điểm:
-
Mục tiêu sản lượng sử dụng nội bộ: 19,3 nghìn tấn H2/năm.
-
Tập trung xây dựng cơ sở pháp lý nội bộ, cơ sở dữ liệu và triển khai các dự án thí điểm quy mô nhỏ gắn với khối hóa chất và luyện kim.
-
Hoàn thiện quy chuẩn an toàn và đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu cho công nghệ điện phân.
Giai đoạn 2 (2031 – 2040) – Mở rộng ứng dụng và thương mại hóa:
-
Hình thành các cụm công nghiệp hydrogen tích hợp tại Quảng Ninh và Tây Nguyên.
-
Bắt đầu triển khai đồng đốt amoniac tại các nhà máy điện than và chuyển đổi nhiên liệu cho đội xe tải mỏ.
-
Nghiên cứu tích hợp hệ thống lưu trữ điện năng (BESS) để ổn định nguồn điện cho quá trình sản xuất hydrogen xanh.
Giai đoạn 3 (đến 2045) – Hoàn thiện chuỗi giá trị và trở thành trung tâm năng lượng sạch:
-
Tổng công suất sản xuất hydrogen xanh: 136.000 – 494.000 tấn/năm.
-
Đáp ứng trọn vẹn nhu cầu nội bộ khoảng 233.630 tấn H2/năm.
-
Từng bước trở thành nhà cung ứng năng lượng sạch uy tín cho thị trường trong nước và xuất khẩu sang khu vực.
Nền tảng pháp lý và chiến lược quốc gia
Chiến lược phát triển của TKV được xây dựng dựa trên Quyết định số 165/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển năng lượng hydrogen của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Văn bản này đã thiết lập nền tảng pháp lý quan trọng, định vị hydrogen và amoniac xanh là những trụ cột mới trong hệ thống năng lượng quốc gia. Phương pháp luận của TKV kết hợp phân tích từ trên xuống (Top-down) – đảm bảo tính thống nhất với Quy hoạch điện VIII và Quy hoạch năng lượng quốc gia – cùng phân tích từ dưới lên (Bottom-up) để đánh giá sát thực tế năng lực của từng đơn vị thành viên.
Các giải pháp then chốt để hiện thực hóa tầm nhìn
Để hiện thực hóa lộ trình, TKV sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp:
-
Cơ chế chính sách: Chủ động kiến nghị với cơ quan quản lý về cơ chế giá điện tái tạo linh hoạt cho điện phân, tín dụng xanh và hệ thống chứng nhận hydrogen xanh.
-
Khoa học – công nghệ: Ưu tiên tiếp nhận và làm chủ các thiết bị điện phân màng trao đổi proton (PEM), công nghệ tổng hợp amoniac xanh và các giải pháp thu giữ/tái sử dụng carbon (CCUS).
-
Hợp tác quốc tế và tài chính: Phát hành trái phiếu xanh và huy động vốn thông qua các khuôn khổ hợp tác như JETP (Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng) hay AZEC (Hợp tác Trung hòa Carbon châu Á), giúp giảm áp lực tài chính trong giai đoạn đầu triển khai các dự án hạ tầng lớn.
Kết luận
Với những lợi thế sẵn có về hạ tầng, quỹ đất và thị trường nội bộ, TKV hoàn toàn có cơ sở để trở thành một trong những doanh nghiệp tiên phong của Việt Nam trong lĩnh vực hydrogen và amoniac xanh. Lộ trình ba giai đoạn đến năm 2045 không chỉ giúp TKV thực hiện trách nhiệm giảm phát thải, mà còn mở ra không gian phát triển mới, góp phần quan trọng vào việc bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy mô hình tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên kinh tế xanh.
