Tiêu đề: Hydro: Hình mẫu cung ứng năng lượng bền vững nhất – Cơ hội vàng cho Ireland trên chặng đường hướng tới an ninh năng lượng
Ngày 05 tháng 6, 2026 – Annie Nguyễn
Trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và biến động giá năng lượng toàn cầu, một cuộc chuyển dịch tư duy đang diễn ra tại Ireland. Các chuyên gia hàng đầu hiện đang thúc đẩy hydro – không còn chỉ như một giải pháp khử cacbon đơn thuần, mà là mô hình năng lượng mang tính biểu tượng của sự bền vững và an ninh lâu dài cho quốc đảo này.
Thay đổi cách tiếp cận: Từ môi trường sang an ninh
“Khi tôi đưa ra luận điểm về hydro, tôi hiếm khi cần nói về môi trường nữa. Tôi đang đưa ra luận điểm từ góc độ an ninh năng lượng.” Đó là nhận định mạnh mẽ của Giáo sư Rory Monaghan (Đại học Galway), thành viên nòng cốt của dự án SH2AMROCK – Dự án Thung lũng Hydro hàng đầu của Ireland. Nghiên cứu này được truyền thông nước này đăng tải rộng rãi, phản ánh rõ sự thay đổi trong nhận thức khi an ninh năng lượng lên ngôi.
Nỗi lo từ phụ thuộc khí đốt và sự chậm trễ của dự trữ chiến lược
Lý do chính nằm ở điểm yếu cố hữu. Ireland đang phụ thuộc vào hai đường ống từ Scotland cho 80% nguồn cung khí đốt, thứ tạo ra một nửa điện năng cho đất nước. Cơ quan Quản lý Điện lực CRU cảnh báo rằng một sự cố mất nguồn cung do hành động phá hoại sẽ gây ra "thảm họa" cho đất nước.
Để giải quyết vấn đề này, Chính phủ Ireland đã thông qua kế hoạch thành lập Kho dự trữ khí đốt khẩn cấp chiến lược vào tháng 3/2025. Tuy nhiên, theo đánh giá của Giáo sư Monaghan, kế hoạch cấp bách này vẫn phải đối mặt với nghịch lý thời gian:“Mất nhiều năm để xây dựng, có thể phải đến cuối thập kỷ này, có nghĩa là nó sẽ không có tác động gì đến tình trạng thiếu hụt nguồn cung hiện tại. Ireland đã và đang thực hiện cách tiếp cận phản ứng, chứ không phải chủ động đối với vấn đề an ninh cung ứng năng lượng.”
Hydro – “Vũ khí” chủ động từ nội lực
Trước bối cảnh đó, Dự án SH2AMROCK nổi lên như một minh chứng cho tầm nhìn chiến lược. Hydro sẽ được sản xuất từ điện tái tạo tại một trang trại gió ở hạt Offaly, sau đó vận chuyển đến Galway – nơi có nhu cầu lớn sẵn có trong các lĩnh vực khó giảm phát thải như vận tải hạng nặng và nhiệt độ công nghiệp.
Điểm mấu chốt nằm ở chỗ, năng lượng này được sản xuất ngay tại quê nhà. Giáo sư Monaghan lập luận rằng việc dựa vào nguồn cung nội địa sẽ giúp loại bỏ rủi ro đến từ thị trường và địa chính trị bên ngoài. Bên cạnh vai trò là nhiên liệu, hydro còn là giải pháp lưu trữ năng lượng quy mô lớn, lâu dài, bổ sung cho sự bất ổn của năng lượng gió và mặt trời. Đây chính là nền tảng để tạo dựng một hệ thống năng lượng thực sự bền vững.
Ireland trên bàn cờ châu Âu: Cơ hội và thách thức
Ireland đang chuẩn bị đảm nhận vai trò Chủ tịch EU vào tháng 7/2026. Đây được xem là cơ hội để nước này định hình thị trường hydro chung của châu Âu. Tổ chức Hydrogen Ireland đã đặt mục tiêu lồng ghép tham vọng năng lượng vào chương trình nghị sự của nhiệm kỳ Chủ tịch.
Mới đây, Bộ trưởng Khí hậu cũng đã công bố một nghiên cứu mang tính bước ngoặt, chỉ ra rằng tiềm năng sản xuất hydro của Ireland vượt xa nhu cầu trong nước, và nước này có thể trở thành nhà xuất khẩu chiến lược sang lục địa châu Âu.
Tuy nhiên, Paul McCormack, Giám đốc điều hành của Hydrogen Ireland, cũng thẳng thắn chỉ ra rằng thách thức lớn nhất nằm ở chi phí. Để đạt được hiệu quả kinh tế, Ireland cần mở rộng quy mô điện gió ngoài khơi và xây dựng các cảng, cơ sở hạ tầng sẵn sàng cho hydro nhằm kết nối với các thị trường như Pháp. Ireland cần một cơ sở hạ tầng chuỗi giá trị hoàn chỉnh, bao phủ sản xuất, lưu trữ, vận chuyển và các cơ sở sử dụng cuối.
Kết luận
Rõ ràng, Ireland đang đứng trước một ngã rẽ lịch sử. Việc tiếp tục phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu hoặc dũng cảm đầu tư để khai thác tiềm năng nội lực. Như Giáo sư Monaghan đã kết luận, những lập luận về môi trường đã nhường chỗ cho những lập luận sống còn về an ninh quốc gia và sự thịnh vượng.
