Tập đoàn Mitsubishi rút khỏi ba dự án điện gió ngoài khơi, làm nổi bật các vấn đề của FIT
29/08/2025 —
Ngày 27/8, Tập đoàn Mitsubishi thông báo rút khỏi ba dự án phát triển điện gió ngoài khơi tại: Noshiro–Mitane–Oga (tỉnh Akita), Yurihonjo (tỉnh Akita) và Choshi (tỉnh Chiba). Liên danh có Mitsubishi tham gia đã thắng thầu vào tháng 12/2021 và lập công ty dự án để phát triển các khu vực này.
Mitsubishi giải thích nguyên nhân là do môi trường kinh doanh thay đổi ngoài dự tính, bao gồm đại dịch COVID-19, khủng hoảng Ukraine, đứt gãy chuỗi cung ứng thiết bị gió, lạm phát, biến động tỷ giá và lãi suất tăng. Sau khi đánh giá lại chi phí, tiến độ và doanh thu, công ty kết luận khó xây dựng được phương án kinh doanh khả thi. Mitsubishi đã ghi nhận khoản lỗ 52,2 tỷ yên trong năm tài chính trước do việc rút lui và dự kiến sẽ hạn chế các tổn thất phát sinh thêm.
Tóm tắt ba dự án (thắng thầu tháng 12/2021):
-
Noshiro–Mitane–Oga, Akita: Liên doanh công ty liên kết Mitsubishi + C-Tech. Giá FIT: 13,26 yên/kWh. Công suất 478,8 MW (38 tuabin GE 12,6 MW). Vận hành: 12/2028.
-
Yurihonjo, Akita: Liên doanh công ty con Mitsubishi + Venti Japan + Seatec. Giá FIT: 11,99 yên/kWh. Công suất 819 MW (65 tuabin GE 12,6 MW). Vận hành: 12/2030.
-
Choshi, Chiba: Liên doanh công ty liên kết Mitsubishi + Seatec. Giá FIT: 16,49 yên/kWh. Công suất 390,6 MW (31 tuabin GE 12,6 MW). Vận hành: 9/2028.
Seatec (thuộc Tập đoàn Điện lực Chubu) dự báo khoản lỗ hợp nhất khoảng 17 tỷ yên trong năm tài chính kết thúc tháng 3/2026 do rút lui. Venti Japan cũng tuyên bố rút lui nhưng khẳng định sẽ tiếp tục theo đuổi thương mại hóa điện gió ngoài khơi với tư cách nhà phát triển địa phương.
Mitsubishi tái khẳng định quan điểm rằng điện gió ngoài khơi là nguồn năng lượng tái tạo quan trọng đối với Nhật Bản và sẽ tiếp tục nỗ lực hướng tới xã hội phi carbon, trong khi Seatec cũng nhấn mạnh cam kết mở rộng năng lượng tái tạo.
Ba dự án bị chỉ trích ngay từ đầu là “dự án giá thấp”, làm dấy lên nghi ngờ về tính khả thi. Vấn đề cốt lõi nằm ở hệ thống FIT, khi giá bán điện được ấn định cố định trong thời gian dài, khiến dự án dễ bị tổn thương trước biến động thị trường.
Hiện nay, đấu thầu điện gió ngoài khơi đã chuyển sang cơ chế FIP (Feed-in Premium), nơi giá bán điện thay đổi theo thị trường. Điều này dẫn đến xu hướng đấu thầu quyết liệt, có trường hợp chào giá 0 yên với phụ phí khoảng 3 yên/kWh. Dù môi trường kinh doanh xấu đi, đến nay chưa có công ty nào rút khỏi các dự án điện gió FIP, nhờ nhu cầu cao và triển vọng đảm bảo doanh thu qua hợp đồng mua bán điện (PPA).
Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp (METI) từng xem xét chuyển ba dự án này sang FIP, nhưng từ bỏ vì lo ngại tính công bằng với các doanh nghiệp không trúng thầu. Kết quả là các nhà thầu trúng đã phải rút lui, tạo ra tình huống bất thường. Hiện METI đang thúc đẩy chính sách chuyển đổi các dự án điện mặt trời FIT sang FIP, đặc biệt khi kết hợp pin lưu trữ để cải thiện cân bằng cung – cầu. FIT từng đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu phát triển năng lượng tái tạo, nhưng nay đang dần kết thúc sứ mệnh.
