Sự không chắc chắn về hạn ngạch nhiên liệu hàng không xanh e-SAF của EU có thể trở thành ‘lời tiên tri tự ứng nghiệm’, các chuyên gia cảnh báo
Ngày 13 tháng 6 năm 2026
Annie Nguyễn
Trong một hội thảo trực tuyến của Hội nghị thượng đỉnh Hydro do Hydrogen Insight tổ chức hôm thứ Năm tuần qua, các chuyên gia trong ngành đã lên tiếng cảnh báo rằng những bất ổn xung quanh các yêu cầu về nhiên liệu hàng không bền vững sản xuất từ hydro (e-SAF) của Liên minh châu Âu đang có nguy cơ tạo ra một “lời tiên tri tự ứng nghiệm” (self-fulfilling prophecy), làm chậm quá trình đầu tư và phát triển nguồn cung trong nội khối.
Không một dự án e-SAF châu Âu nào đạt được FID
Theo thông tin từ hội thảo và các báo cáo liên quan, hiện tại chưa có một dự án sản xuất nhiên liệu hàng không tổng hợp từ hydro xanh nào tại châu Âu đạt được Quyết định Đầu tư Cuối cùng (Final Investment Decision – FID). Mặc dù các quốc gia như Đức đã công bố các chương trình hỗ trợ hàng tỷ euro, nhưng thực tế cho thấy việc thiếu hụt các khung chính sách ổn định và có thể dự báo trước đang khiến các nhà đầu tư e ngại.
Rủi ro ‘tự ứng nghiệm’ từ chính sự bất ổn định chính sách
Các chuyên gia tham gia hội thảo chỉ ra rằng, sự không chắc chắn xung quanh quá trình rà soát các yêu cầu về nhiên liệu bền vững (ReFuelEU Aviation) vào năm 2027 đang có tác động tiêu cực đến niềm tin của nhà đầu tư. Một số nhà cung cấp nhiên liệu có xu hướng trì hoãn các khoản đầu tư vào e-SAF với kỳ vọng rằng các mục tiêu bắt buộc có thể sẽ được nới lỏng.
Nếu tình trạng này kéo dài, nó có thể tạo ra một vòng luẩn quẩn: sự bất ổn định chính sách dẫn đến thiếu đầu tư, thiếu đầu tư dẫn đến nguồn cung không đáp ứng được nhu cầu, và khi nguồn cung không đáp ứng được, các nhà hoạch định chính sách sẽ có lý do để nới lỏng các yêu cầu, qua đó càng củng cố thêm sự bất ổn định ban đầu.
Khoảng cách giữa mục tiêu và thực tế
Theo quy định của ReFuelEU Aviation, bắt buộc phải trộn e-SAF từ 1,2% vào năm 2030 và tăng dần lên 35% vào năm 2050. Tuy nhiên, năng lực sản xuất e-SAF toàn cầu hiện tại gần như không đáng kể, trong khi các dự án thực tế vẫn chưa được triển khai. Chi phí sản xuất e-SAF ước tính cao gấp 6 đến 9 lần so với nhiên liệu hàng không truyền thống, khiến các hãng hàng không không sẵn sàng chi trả mức chênh lệch này.
Kết luận
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, để ngành công nghiệp e-SAF có thể phát triển, EU cần nhanh chóng cung cấp một khuôn khổ chính sách rõ ràng, ổn định và có tính dự báo cao, nhằm khuyến khích các khoản đầu tư cần thiết để xây dựng các nhà máy sản xuất quy mô lớn.
