Quân đội Mỹ triển khai nanogrid hydrogen đầu tiên tại Fort Bliss, mở rộng ứng dụng năng lượng chiến thuật phi diesel

14/04/2026
Annie Nguyễn biên tập

Quân đội Hoa Kỳ đang đẩy mạnh hiện đại hóa năng lượng chiến thuật với việc triển khai thành công hệ thống hydrogen nanogrid – còn gọi là “energy node” – tại Phòng thí nghiệm Đổi mới Fort Bliss, Texas. Đây là đơn vị đầu tiên trong quân đội Mỹ sở hữu một cơ sở đổi mới vận hành hoàn toàn bằng hydrogen, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược giảm phụ thuộc vào diesel cho các hoạt động tiền phương.

Hệ thống được phát triển bởi Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Kỹ thuật Quân đội Mỹ (ERDC-CERL) sau giai đoạn thử nghiệm kéo dài một năm tại White Sands Missile Range trước khi chuyển giao cho Sư đoàn Thiết giáp số 1 tại Fort Bliss. Thiết kế dạng microgrid tự vận hành cho phép hệ thống hoạt động độc lập hoàn toàn với lưới điện thương mại, phù hợp cho cả căn cứ dã chiến và các khu vực hạ tầng hạn chế.

Theo cấu hình công bố, hydrogen nanogrid tích hợp pin mặt trời, bộ điện phân, hệ thống lưu trữ hydrogen, pin nhiên liệu, bộ pin battery storage và máy tạo nước từ khí quyển trong một mô-đun container di động. Toàn bộ hệ thống được đóng gói trong dạng Conex box, cho phép triển khai nhanh ngoài thực địa và tái định vị linh hoạt theo yêu cầu nhiệm vụ.

Trong đợt vận hành thử tại Fort Bliss, hệ thống đạt công suất điện liên tục 53 kWh ổn định, đủ để cấp điện cho các tải chiến thuật, thiết bị giám sát và hạ tầng nghiên cứu tiên tiến. Quân đội Mỹ đánh giá nền tảng này có thể đóng vai trò nguồn điện dự phòng chiến thuật, hỗ trợ căn cứ tiền phương và duy trì hoạt động trong điều kiện lưới điện bị gián đoạn.

Khác với máy phát diesel truyền thống, hydrogen nanogrid mang lại lợi thế lớn về giảm tiếng ồn, giảm tín hiệu nhiệt và giảm phụ thuộc logistics nhiên liệu – các yếu tố ngày càng quan trọng trong tác chiến hiện đại. Theo đánh giá của lãnh đạo Fort Bliss, giá trị chiến lược lớn nhất của công nghệ không nằm ở bản thân thiết bị mà ở khả năng tạo ra “tự chủ năng lượng chiến thuật”, cho phép đơn vị vận hành dài ngày mà không phụ thuộc chuỗi tiếp vận nhiên liệu truyền thống.

Trong giai đoạn tiếp theo, ERDC dự kiến nâng cấp hệ thống để tăng công suất và bổ sung khả năng tiếp nhiên liệu cho robot mặt đất cùng drone chạy hydrogen. Điều này cho thấy quân đội Mỹ đang xem hydrogen không chỉ là giải pháp phát điện mà còn là nền tảng năng lượng đa chức năng cho chiến trường tương lai.

Việc Fort Bliss tiếp nhận hydrogen nanogrid được xem là tín hiệu cho thấy hydrogen đang từng bước chuyển từ giai đoạn thử nghiệm công nghệ sang ứng dụng thực chiến trong lĩnh vực quốc phòng, mở ra hướng phát triển mới cho các hệ thống microgrid di động và hạ tầng năng lượng tự chủ trong môi trường tác chiến phân tán.