Phát hiện 6.000 tỷ tấn hydrogen tự nhiên: Anh và Canada khởi động cuộc tìm kiếm nguồn năng lượng dưới lòng đất
Ngày 29/04/2026
Annie Nguyễn
Một hướng đi mới trong ngành năng lượng đang nổi lên khi các nhà khoa học từ Anh và Canada bắt đầu xác định cách tìm kiếm trữ lượng hydrogen tự nhiên khổng lồ nằm sâu dưới lòng đất – ước tính lên tới khoảng 6.000 tỷ tấn.
Theo các nghiên cứu địa chất gần đây, lượng hydrogen này được hình thành trong vỏ Trái Đất qua hàng tỷ năm và vẫn tồn tại trong các tầng đá và bể chứa ngầm. Quy mô này đủ lớn để cung cấp năng lượng cho nhân loại trong thời gian rất dài, thậm chí có thể lên tới hàng trăm nghìn năm nếu được khai thác hiệu quả.
Khác với hydrogen xanh hoặc hydrogen xanh dương, hydrogen tự nhiên (còn gọi là “white hydrogen”) không cần sản xuất bằng điện phân hay nhiên liệu hóa thạch. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí và phát thải, đồng thời loại bỏ bài toán lưu trữ – vì khí đã tồn tại sẵn trong lòng đất.
Từ phát hiện ngẫu nhiên đến chiến lược thăm dò có hệ thống
Trong quá khứ, các phát hiện hydrogen tự nhiên thường mang tính tình cờ, ví dụ khi khoan giếng nước hoặc dầu khí. Tuy nhiên, bước tiến mới nằm ở việc các nhà khoa học đã xây dựng được một phương pháp “có hệ thống” để xác định nơi có khả năng tồn tại trữ lượng lớn.
Cách tiếp cận này dựa trên các yếu tố địa chất then chốt như:
- Điều kiện hình thành hydrogen trong đá
- Loại cấu trúc địa chất phù hợp để tích tụ khí
- Quá trình di chuyển và thất thoát của hydrogen dưới lòng đất
- Điều kiện bảo tồn hoặc phá hủy khí
Theo các nhà nghiên cứu, quá trình tìm kiếm hydrogen có thể được ví như “công thức nấu ăn”: chỉ khi hội đủ các điều kiện chính xác về môi trường và thời gian, trữ lượng lớn mới có thể hình thành.
Tiềm năng lớn nhưng còn nhiều ẩn số
Dù quy mô tài nguyên là rất lớn, thách thức chính vẫn là xác định vị trí cụ thể và khả năng khai thác kinh tế. Phần lớn hydrogen có thể nằm quá sâu, phân tán hoặc không đủ tập trung để khai thác thương mại.
Các nghiên cứu cho thấy chỉ cần khai thác một phần nhỏ – khoảng 2% tổng trữ lượng – cũng đủ đáp ứng nhu cầu năng lượng toàn cầu trong nhiều thập kỷ hoặc thậm chí hàng thế kỷ.
Tuy nhiên, ngành công nghiệp này vẫn đang ở giai đoạn rất sớm. Hiện chỉ có một số ít địa điểm trên thế giới, như tại Mali, chứng minh được khả năng khai thác hydrogen tự nhiên ở quy mô thực tế.
Một “game changer” tiềm năng cho chuyển dịch năng lượng
Nếu được thương mại hóa thành công, hydrogen tự nhiên có thể thay đổi toàn bộ cấu trúc ngành năng lượng:
- Chi phí có thể thấp hơn đáng kể so với hydrogen xanh
- Không phụ thuộc vào điện tái tạo quy mô lớn
- Giảm áp lực đầu tư vào hạ tầng sản xuất và lưu trữ
Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nhu cầu hydrogen toàn cầu dự kiến tăng mạnh để phục vụ công nghiệp nặng, vận tải và lưu trữ năng lượng.
Tuy vậy, giới chuyên gia cũng cảnh báo rằng việc khai thác hydrogen tự nhiên sẽ đòi hỏi hạ tầng mới, đầu tư lớn và thời gian dài để xác minh trữ lượng thực tế.
Diễn biến này cho thấy một khả năng mang tính “đột phá”: thay vì sản xuất hydrogen, thế giới có thể bước sang giai đoạn “khai thác hydrogen” tương tự dầu khí – nếu các giả thuyết địa chất được chứng minh ở quy mô thương mại.
