Oman đang vẽ bản đồ chuyển dịch xanh tiếp theo: Kết nối hydro với hệ sinh thái công nghiệp và xuất khẩu

Oman đang vẽ bản đồ chuyển dịch xanh tiếp theo: Kết nối hydro với hệ sinh thái công nghiệp và xuất khẩu

Annie Nguyễn - 06/09/2026

Oman đang chuyển từ việc đặt ra các mục tiêu chuyển đổi năng lượng sang hiện thực hóa các dự án thương mại khả thi. Tại Diễn đàn Kỹ thuật Salalah lần thứ 5, ông Eng Abdulaziz Al Shidhani, Giám đốc Điều hành của Hydrogen Oman (Hydrom), đã trình bày một mô hình mới đầy tham vọng: tích hợp hydro xanh vào một hệ sinh thái công nghiệp rộng lớn hơn, bao gồm năng lượng tái tạo, lưu trữ, sản xuất xanh và xuất khẩu.

Năng lượng tái tạo làm nền tảng, lưu trữ là chìa khóa

Một yếu tố trung tâm trong chiến lược của Hydrom là sự tích hợp giữa điện mặt trời, năng lượng gió và lưu trữ pin. Mục tiêu là khắc phục tính không liên tục của năng lượng tái tạo và cung cấp nguồn điện ổn định hơn cho các hoạt động công nghiệp. Bằng cách kết hợp các nguồn tài nguyên tái tạo bổ sung với công nghệ lưu trữ tiên tiến, Oman hướng tới việc đảm bảo nguồn cung cấp điện liên tục (24/7), giảm sự phụ thuộc vào các máy phát điện dự phòng thông thường – một yêu cầu thiết yếu đối với các ngành công nghiệp thâm dụng năng lượng.

Hydro xanh – công cụ khử carbon cho các ngành công nghiệp "khó giảm thải"

Hydro xanh được định vị là một giải pháp khử carbon quan trọng cho các lĩnh vực mà việc điện khí hóa trực tiếp gặp khó khăn, bao gồm:

• Sản xuất thép và sắt (thay thế than cốc bằng hydro).

• Phân bón và hóa dầu (sản xuất amoniac và methanol xanh).

• Vận tải biển và hàng không hạng nặng (sử dụng nhiên liệu tổng hợp hoặc amoniac).

Xuất khẩu năng lượng qua các sản phẩm công nghiệp giá trị gia tăng

Chiến lược của Oman vượt xa việc chỉ xuất khẩu hydro. Nó cho phép quốc gia này xuất khẩu năng lượng tái tạo thông qua các sản phẩm công nghiệp có giá trị gia tăng cao được sản xuất bằng năng lượng carbon thấp, như amoniac xanh, nhiên liệu tổng hợp (e-fuels), thép xanh và các sản phẩm hóa chất khác. Cách tiếp cận này tận dụng các khu công nghiệp và cảng biển hiện có như Duqm, Salalah và Suhar để hình thành một mạng lưới kết nối sản xuất, chế biến, logistics và xuất khẩu.

Ưu tiên trong giai đoạn hiện tại

Hydrom đã xác định một số ưu tiên cho giai đoạn hiện tại của quá trình chuyển đổi:

1. Phát triển các khuôn khổ hợp đồng có thể chia sẻ rủi ro công nghệ và thị trường giữa các bên liên quan.

2. Tăng cường năng lực quốc gia trong quản lý dự án và triển khai các giải pháp kỹ thuật trên diện rộng (cảng, vận tải, sản xuất, xây dựng).

3. Đẩy mạnh chuyển đổi số với các lưới điện thông minh, trung tâm dữ liệu và tự động hóa để vận hành một hệ thống năng lượng ngày càng tích hợp và thâm dụng công nghệ.

Bài học và cơ hội cho Việt Nam

Oman, một quốc gia Trung Đông phụ thuộc vào dầu khí, đang có một sự chuyển hướng chiến lược rõ rệt. Mô hình của Oman rất có giá trị tham khảo cho các doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách Việt Nam, vì nó kết hợp hài hòa ba yếu tố:

1. Tầm nhìn hệ thống: Không chỉ tập trung vào sản xuất hydro mà nhìn vào toàn bộ chuỗi giá trị – từ năng lượng đầu vào đến các sản phẩm xuất khẩu cuối cùng có giá trị gia tăng cao.

2. Tận dụng lợi thế sẵn có: Dựa trên các khu công nghiệp và hạ tầng cảng biển hiện tại để xây dựng hệ sinh thái mới, thay vì xây dựng lại từ đầu.

3. Khởi đầu từ nhu cầu thực tế: Tập trung vào các ngành công nghiệp "khó giảm thải" (như sản xuất thép, phân bón, vận tải biển) để tạo ra nhu cầu ổn định cho hydro và các dẫn xuất.

Các công ty như Tổng công ty Hydrogen Việt Nam (VH2) có thể học hỏi chiến lược của Hydrom để đề xuất các mô hình dự án tích hợp với các khu công nghiệp và cảng biển trọng điểm của Việt Nam, biến hydro thành một động lực mới cho tăng trưởng công nghiệp và xuất khẩu xanh.