Nhiên liệu máy bay sản xuất từ không khí: E-SAF và tương lai của ngành hàng không
Ngày 29 tháng 8 năm 2026 - Annie Nguyễn
Một ý tưởng tưởng chừng như khoa học viễn tưởng đang dần trở thành hiện thực: sản xuất nhiên liệu máy bay từ carbon dioxide trong không khí và hydro xanh. Đây là công nghệ e-SAF (điện - nhiên liệu hàng không bền vững), được kỳ vọng sẽ thay đổi cách ngành hàng không giảm phát thải.
E-SAF là gì và tại sao nó quan trọng?
E-SAF là loại nhiên liệu tổng hợp được sản xuất từ CO₂ và hydro xanh, sử dụng điện năng tái tạo . Khác với SAF sinh học (sản xuất từ dầu ăn thải hay mỡ động vật), e-SAF có tiềm năng giảm phát thải carbon lên đến 80-95% so với nhiên liệu hóa thạch và về lý thuyết có thể mở rộng không giới hạn do nguồn nguyên liệu dồi dào . Nhiên liệu này có thể được sử dụng trực tiếp trong động cơ máy bay hiện có mà không cần thay đổi hạ tầng .
Thách thức lớn nhất: Chi phí và khả năng mở rộng
Mặc dù đầy hứa hẹn, e-SAF hiện đang đối mặt với rào cản về chi phí. Theo một báo cáo, e-SAF có giá trung bình 7.695 euro/tấn (khoảng 8.720 USD), trong khi nhiên liệu hóa thạch thông thường chỉ khoảng 734 euro/tấn (khoảng 830 USD) . Chi phí sản xuất e-SAF phụ thuộc nhiều vào giá điện tái tạo, chi phí thu giữ CO₂ và hiệu suất điện phân . Nghiên cứu cho thấy tính khả thi về kinh tế chủ yếu phụ thuộc vào giá điện tái tạo, hiệu suất điện phân và nhu cầu năng lượng thu giữ CO₂ .
Nhiều dự án cũng gặp khó khăn trong việc đảm bảo nguồn cung CO₂ đáng tin cậy, có thể truy xuất nguồn gốc và được chứng nhận theo các quy định về tính toán vòng đời . Các nhà phân tích nhấn mạnh cần xây dựng một "hành lang nhiên liệu hàng không" hoàn chỉnh từ sản xuất đến giao hàng tại sân bay .
Bước tiến gần đây và triển vọng
Bất chấp thách thức, những bước tiến quan trọng đã được ghi nhận. Chuyến bay thương mại đầu tiên sử dụng e-SAF tại Đức do KLM Cityhopper vận hành từ Amsterdam đến Hamburg vào tháng 6 năm 2026 đã chứng minh tính khả thi về mặt kỹ thuật, sử dụng nhiên liệu 5% từ nhà máy thương mại đầu tiên của Ineratec tại châu Âu .
Các công ty lớn cũng đang tham gia. LG Chem dẫn đầu dự án tại Hàn Quốc hợp tác với Hyundai Engineering & Construction và các viện nghiên cứu để phát triển công nghệ sản xuất e-SAF từ CO₂ đến năm 2030 . Tại Mỹ, công ty khởi nghiệp Twelve đang xây dựng nhà máy AirPlant One với công suất 50.000 gallon SAF/năm và ký thỏa thuận cung cấp 260 triệu gallon cho International Airlines Group .
Kết luận
E-SAF đang dần chuyển từ khái niệm phòng thí nghiệm sang ứng dụng thực tế, với các chuyến bay thương mại và dự án công nghiệp quy mô lớn đang được triển khai. Mặc dù chi phí và thách thức về chuỗi cung ứng còn lớn, công nghệ này được các nhà hoạch định chính sách tại EU và các nước khác xem là giải pháp dài hạn bền vững cho ngành hàng không, với lộ trình bắt buộc sử dụng SAF và e-SAF đang được thiết lập . Tương lai của ngành hàng không có thể sẽ được định hình bởi việc biến không khí thành nhiên liệu.
