Nhật Bản mở rộng phát triển điện gió ngoài khơi sang vùng đặc quyền kinh tế: Bước tiến chiến lược trong năng lượng tái tạo
Ngày đăng: 24 tháng 7, 2025
Quốc hội Nhật Bản đã thông qua sửa đổi luật năng lượng tái tạo biển vào ngày 3 tháng 6 năm 2025, cho phép phát triển điện gió ngoài khơi trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của nước này. Được gọi là “Luật EEZ”, đạo luật mới cho phép lắp đặt các trang trại điện gió lên đến 200 hải lý tính từ bờ biển, vượt xa giới hạn 12 hải lý trước đây trong lãnh hải.
Trước đây, các dự án năng lượng gió chỉ được phép trong nội thủy và lãnh hải. Việc mở rộng sang vùng EEZ trao quyền kiểm soát hoàn toàn cho chính phủ trung ương trong việc lựa chọn các khu vực phù hợp, thay vì các chính quyền địa phương như trước.
Luật mới cũng đưa ra cơ chế phê duyệt theo từng giai đoạn. Các nhà phát triển có thể đề xuất kế hoạch trong vùng được chính phủ định sẵn. Nếu có nhiều đề xuất trùng lặp, chính phủ sẽ chọn ra phương án tối ưu để cấp giấy phép tạm thời. Chủ đầu tư sau đó sẽ phải đàm phán với các bên liên quan, đặc biệt là cộng đồng ngư dân, và thực hiện các khảo sát bổ sung trước khi nộp kế hoạch hoàn chỉnh để phê duyệt.
Luật EEZ được kỳ vọng sẽ tăng cường đáng kể nguồn cung cho thị trường điện gió ngoài khơi của Nhật Bản. Tính đến nay, đã có 35 khu vực được chỉ định phát triển, tuy nhiên một số khu đang gặp khó khăn trong việc tổ chức họp hội đồng khu vực do thiếu đồng thuận địa phương. Với việc mở rộng sang EEZ—vùng biển mà Nhật Bản xếp thứ sáu thế giới về diện tích—mục tiêu quốc gia đạt 30–45 GW điện gió vào năm 2040 có thể tiến gần hơn tới hiện thực.
Tuy vậy, vẫn còn nhiều thách thức. Việc xác định và làm việc với các cộng đồng ngư dân trong vùng EEZ phức tạp hơn do thiếu vai trò hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Nhiều khu vực đánh bắt cá không có cơ chế đại diện rõ ràng và không tồn tại cơ sở dữ liệu toàn quốc về hoạt động đánh bắt.
Ngoài ra, các vùng biển sâu trong EEZ rất phù hợp cho công nghệ điện gió nổi. Chính phủ Nhật Bản đã thành lập nhóm công tác nhằm xây dựng chỉ tiêu phát triển điện gió nổi trong tương lai. Tuy đã có một số hỗ trợ như Quỹ Đổi mới Xanh, nhưng cần thêm nhiều chính sách để phát triển hạ tầng, chuỗi cung ứng và cảng biển hỗ trợ công nghệ này.
Luật EEZ là một bước tiến chiến lược trong việc mở rộng năng lượng tái tạo của Nhật Bản. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa tiềm năng này, cần sự phối hợp chính sách đồng bộ, đầu tư của ngành công nghiệp và sự đồng thuận từ các bên liên quan địa phương.
